Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған ақпаратқа сүйене отырып жаңалық таратады..
Мемлекет басшысының тапсырмасымен қолға алынған «Аңсаған сәби» бағдарламасы мыңдаған отбасыға қуаныш сыйлады. Дегенмен, мемлекеттік квотаның игілігін толық көре алмай отырған өңірлер де бар.
Сурет: aqshamnews.kz
Табиғи жолмен сәби сүйе алмай, алайда «өмірдің бір қызығы – баланы» көтергісі, көргісі келген жұптар барлық елдерде де көптеп саналады. Ғалымдар әйелді жасанды ұрықтандыруды алғаш рет 1973 жылы Аустралияның Монаш қаласында жасаған. Алғашқы тәжірибелер сәтсіз шыққанымен, адамзатқа аса қажетті бұл әдіс жылдар бойы жетілдіріліп, қазір қатардағы медициналық үдерістің біріне айналды. Алғашқы тәжірибеден бергі 50 жылдан артық уақытта «Экстракорпоралды ұрықтандыру» (ЭКҰ) деп аталатын бұл медициналық әдіс әлем елдерінде кеңінен қолданылып, дүниеге мыңдаған адам келген.
Еліміздегі ЭКҰ тәжірибесі 1996 жылдан бастау алады. Бастапқыда қымбат процедура болғандықтан, оған көпшіліктің қолы жете бермейтін. Ал 2010 жылдан бастап мемлекеттік қолдау шаралары күшейтілді. Ресми статистикаға сүйенсек, қазір елімізде 4 мыңнан астам ер адам мен 29 мыңнан аса әйел бедеулік дертімен есепте тұр.
Осы орайда 2021 жылы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасымен іске қосылған «Аңсаған сәби» бағдарламасының орны ерекше. Бағдарлама аясында МӘМС жүйесі арқылы 24 мыңға жуық отбасы тегін жолдама алды. Нәтижесінде, 8 мыңға жуық келіншек жүкті болып, 7 мың отбасы көптен күткен нәрестесін бауырына басты. Мамандардың пікірінше, бұл – Еуропаның дамыған елдерімен деңгейлес көрсеткіш.
Алайда бағдарламаның орындалу барысында өңірлік сәйкессіздіктер де жоқ емес. Солтүстік Қазақстан облыстық перинаталдық орталығының директоры Елена Калюжнаяның дерегінше, теріскейде кейінгі төрт жылда аталған бағдарламамен 334 сәби өмірге келген. Өкінішке қарай, бөлінген квоталар толық игерілмей отыр.
Мәселен, 2021 жылы бөлінген 217 квотамен 110 сәби, 2023 жылы 190 квотамен 89 сәби дүниеге келген. 2024 жылы 169 квота бөлінгенімен, небәрі 65 нәресте туған. Бөлінген 887 жолдамадан төрт жылда 334 нәтиже шығуы – ойлантатын жағдай.
Бұл көрсеткіш Солтүстік Қазақстан облысында сұраныстың төмендігін, халықты ақпараттандыру жұмысының кемшін екенін аңғартады. Сондықтан құзырлы органдар мемлекет қаржысының тиімді жұмсалуын қадағалап, игерілмеген квоталарды сұранысы жоғары өзге өңірлерге қайта бөлу мәселесін қарастырғаны жөн сияқты.
Солтүстік Қазақстан облысы