Egemen.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com хабарлама жасады..
Еліміз көлік-логистика жүйесін жаңғыртуда инфрақұрылымдық кеңею мен цифрлық трансформацияны бір арнаға тоғыстырды. Бұл бағытта жасанды интеллект, автоматтандырылған бақылау, бірыңғай платформалар мен деректер алмасу жүйелері транзиттік саясаттың негізгі тірегіне айналып отыр.
Цифрландыру дәуіріндегі көлік қызметі
Саланы цифрландырудағы мақсат – шекаралық рәсімдерді жеделдету, өткізу қабілетін өсіру, адам факторы ықпалын азайту, халықаралық сенімді күшейту. Қалыптасып келе жатқан модель елімізді тасымал дәлізі ғана емес, цифрлық логистика орталығына айналдыруға бағытталған.
Автомобиль жолдары секторында жүргізіліп жатқан жаңғыру осы өзгерістің практикалық көрінісі саналады. Былтыр құрылыс пен жөндеу жұмыстары 13 мың шақырым жолды қамтыды. Республикалық желінің 93 пайызы нормативтік жағдайда. Ішкі шекарадағы өткізу бекеттерін жаңарту кезең-кезеңімен жүріп жатыр, 2027 жылға дейін 37 бекет іске қосылады. Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев жол тиімділігін арттыруда цифрлық шешімдердің рөлі айрықша екенін айтты.
«Автожол саласында ақпараттық жүйелердің кешені қалыптасты. Цифрлық паспорттау мен интеллектуалды диагностика жол сапасын нақты дерекке сүйеніп басқаруға мүмкіндік береді. Бұл – пилотсыз көлік технологияларына өтудің негізі», деді министр.
Қазір e-Joldar платформасы арқылы жолдардың цифрлық паспорты жасалып жатыр. Жасанды интеллектіге негізделген Smart Road Diagnostic System жүз шақырымды шамамен төрт сағатта тексеріп, жеті түрлі ақауды 95 пайыз дәлдікпен анықтайды. Ауыр жүктемені бақылауға автоматтандырылған өлшеу стансалары орнатылып жатыр, оның он шақтысы іске қосылды. Мұндай бақылау жол жабынының мерзімін ұзартып, жөндеу шығынын азайтады.
Автожол комитетінің Инвестициялық жобаларды әзірлеу басқармасының басшысы Перизат Нұрманова көлік дәліздерінің кеңеюі өңірлік экономиканың құрылымына әсер ететінін жеткізді. «Жаңа бағыттар шалғай аумақтарды біріктіріп, сервистік инфрақұрылымның дамуына жол ашады. Сапаны цифрлық бақылау тиімді екенін уақыттың өзі көрсетіп отыр», деді ол.
Жол сапасын бағалауда ұшқышсыз аппараттар, үш өлшемді модельдеу мен цифрлық картография қолданылып келеді. Инженерлік тексерулердің нәтижелері бірыңғай базаға тіркеледі. Бұл тәсіл ақауларды ерте анықтауға мүмкіндік береді.
Теміржол саласы цифрлық жаңғыру арқылы өндірістік тиімділікті арттырып отыр. Жүк тасымалы көлемі 380,3 млн тоннаға жетті, өсім – 7,9 пайыз. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының басшысы Талғат Алдыбергенов интеллектуалды технологиялардың нақты экономикалық әсерін атады.
«Смарт-диагностика жүйесі мыңдаған шақырым желіні қамтып, жөндеу ісін жоспарлауды жеделдетті. Вагон паркін басқарудың цифрлық платформасы жылына миллиардтаған теңге үнем береді. Қашықтан мониторинг жасау қозғалыс қауіпсіздігін күшейтті», деді компания басшысы.
Оның айтуынша, «Wabtec» компаниясының Kinetix жүйесі қозғалыстағы құрамды тоқтатпай диагностикалауға мүмкіндік береді. Магистралдардың мыңдаған шақырымы автоматтандырылған басқару жүйелерімен жабдықталып жатыр. Бұл пойыздарды жоспарлау уақытын бірнеше есе қысқартады.
ЖИ мен жедел тексеру жүйесі
Теміржол мен автотасымалдаудағы негізгі цифрлық түйін – Smart Cargo бірыңғай платформасы. Ол мемлекеттік органдардың ондаған сервисін біріктіріп, жүк декларациясын, бақылауды, құжат айналымын электрондық ортаға көшіреді. Қазір платформада жүктің орналасуын онлайн бақылау, жасанды интеллект ассистенттері, автоматты тексеру функциялары бар. Шекарадан өтуге арналған «жасыл дәліз» тетігі транзиттік декларацияны автоматты рәсімдеуге мүмкіндік береді.
Жасанды интеллект және цифрлық даму бірінші вице-министрі Ростислав Коняшкин мультимодальды тасымалдардың 50 бизнес-үдерісіне қайта талдау жасалғанын айтты.
«Негізгі түйткілдер – рәсімдердің күрделілігі мен деректер алмасудың әлсіздігі. Бірыңғай цифрлық орта бұл кедергілерді жояды. Рәсімдердің басым бөлігі автоматтандырылып, тасымал уақыты айтарлықтай қысқарады», деді вице-министр.
Көлік саласында 38 мемлекеттік қызмет толық онлайн форматқа көшірілген. Қызметтердің 94 пайызы электрондық түрде ұсынылады. «Astana Hub» экожүйесіндегі 30 жоба логистиканы оңтайландыру бағытында жұмыс істейді. Relog.ai платформасы маршруттарды автоматты жоспарлап, шығынды 40 пайызға дейін азайтады. MultiCode жүйесі вагон паркін интеллектуалды басқаруға мүмкіндік береді.
Кедендік әкімшілендіруді цифрландыру транзиттік инфрақұрылымның өткізу қабілетін күшейтті. Қаржы министрі Мәди Такиев бірыңғай Keden платформасының нәтижесін нақты деректермен сипаттады.
«Транзиттік рәсімдер бірнеше есе жеделдеді. Контейнерлік пойыздарды рәсімдеу уақыты сағаттардан ондаған минутқа қысқарды. Электрондық кезек жүйесі тәртіпке келтіріліп, жасанды интеллект инспекциялық бақылауға енгізілді», деді министр.
Өткізу бекеттерін жаңғырту нәтижесінде көліктің өту мерзімі тоғыз сағаттан шамамен жарты сағатқа дейін қысқарды. Кедендік түсімдер былтырғы 11 айда 566 млрд теңгеге жетіп, өсім 16 пайызды құраған. Шекара маңында көлік-логистикалық орталықтар іске қосылып, жүк өңдеу тиімділігі артты.
Әуе тасымалы да цифрлық ортаға бейімделіп келеді. e-Freight жүйесі халықаралық стандарттарға сай жұмыс істеп, кедендік әрі санитарлық бақылауды біріктіреді. Биометриялық сәйкестендіру енгізу жоспары жолаушы қозғалысын жеделдетеді. Жасанды интеллект жүктерді өңдеу уақытын бір сағатқа дейін қысқартуға мүмкіндік береді.
Цифрлық дәліз жобалары көлік инфрақұрылымын деректер транзитімен ұштастырады. «Қазақстан автожолшылар қауымдастығының» төрағасы Бағлан Баймағанбетов бұл бағыттың стратегиялық маңызын атап көрсетті. «Еліміз физикалық жол ғана емес, деректер транзитінің торабын қалыптастырып отыр. Бұл – ақпараттық қауіпсіздік пен цифрлық экономиканың жаңа деңгейі», деді ол.
Көлік инфрақұрылымының жаңғыруы туризм мен өңірлік дамуға серпін беріп отыр. Мыңдаған шақырым жол жаңартылып, туристік бағыттарға қолжетімділік артты. Жолаушы вагондары кезең-кезеңімен ауыстырылып жатыр, алдағы жылдары парктің басым бөлігі жаңарады. Әуежайлар мен вокзалдарды жаңғырту қозғалыс сапасын көтереді.
Көлік секторындағы цифрлық архитектура еліміздің транзиттік рөлін жаңа деңгейге шығарып отыр. Жасанды интеллектіге негізделген басқару, автоматтандырылған бақылау, бірыңғай деректер платформалары жүк пен ақпарат қозғалысының үздіксіз жүргізілуін қамтамасыз етеді. Бұл модель елдің Еуразиялық кеңістіктегі стратегиялық маңызын күшейтіп, экономикалық өсімнің жаңа мүмкіндіктеріне жол ашады.
Соңғы жаңалықтар
Күрделі кезеңдегі іргелі бетбұрыс
Сараптама • Бүгін, 08:15
Саясат • Бүгін, 08:10
Стратегиялық маңызды теміржол желісі іске қосылады
Саясат • Бүгін, 08:05
Газ саласын реттейтін құжат талқыланды
Саясат • Бүгін, 08:00
Елена Рыбакинаның 20 жетістігі
Теннис • Кеше
Жеңіл атлеттер Қытайда жеті жүлде олжалады
Спорт • Кеше
Дзюдошылар Парижде үш қолаға қол жеткізді
Спорт • Кеше
Қазақстандық биатлоншылар 2026 жылғы Олимпиадада жекелей сайыста өнер көрсетті
Олимпиада • Кеше
Ертең елордада мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқиды
Ауа райы • Кеше
Олимпиада-2026: Шыңғыс Ракпаров шаңғы қоссайысында 35-орынға жайғасты
Олимпиада • Кеше
Алматыда хирургтер 31 магнит жұтып қойған баланың өмірін сақтап қалды
Оқиға • Кеше
Жаңа Конституция: Сарапшылар қоғамдық тұрақтылық пен дамуға қолдау білдірді
Ата заң • Кеше
Президент азаматтардың құқығын қорғау және қоғамдық тәртіпті сақтау мәселелері бойынша жиын өткізді
Президент • Кеше
Ерлан Қарин: Жаңа Конституция тұңғыш рет алдымен қазақ тілінде әзірленді
Ата заң • Кеше
Қостанай облысында интернет-алаяқтықтың жолы кесілді
Аймақтар • Кеше