Автокөлікті сатушыға қашан қайтаруға болады сарапшы сатып алушының құқықтарын түсіндірді

02.09.2026

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған ақпаратқа сүйене отырып жаңалық таратты..

Жаңа автокөлік сатып алу кезінде мәміле жасаспас бұрын не нәрсеге назар аудару керектігі және ақаулар сатып алғаннан кейін анықталған жағдайда қалай әрекет ету қажеттігі туралы Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте "Қазақстанның ұлттық тұтынушылар лигасы" РҚБ президентінің орынбасары Василий Романовский айтып берді, деп хабарлайды Tengri Auto.

Сатушы қандай ақпарат беруге міндетті?

Жаңа автокөлік сатып алу кезінде тұтынушы көлік туралы шынайы техникалық ақпарат алуға құқылы. Бұл оның сипаттамаларына, техникалық ерекшеліктеріне, пайдалану ережелері мен кепілдік шарттарына қатысты.

"Әңгіме автокөліктің тікелей техникалық сипаттамалары: оның максималды жылдамдығы, динамикалық көрсеткіштері және басқа да техникалық ерекшеліктері туралы болып отыр", - деді Василий Романовский.

Оның айтуынша, сатып алушыға автокөлікті пайдалану талаптары туралы да хабарлануы тиіс.

Мәселен, қандай жанармай түрін пайдалану ұсынылатыны және бензин таңдау кепілдік міндеттемелеріне қай кезде әсер етуі мүмкін екендігі түсіндірілуі керек. Сонымен қатар сатушы сатып алушының назарын нақты модельдің алдағы уақытта пайдалану кезінде маңызы болуы мүмкін ерекшеліктеріне аударуы тиіс.

Айта кетейік, техникалық сипаттамалар туралы негізгі ақпаратты ашық дереккөздерден де табуға болады. Дилерлік орталықтардың сайттарында, әдетте, әр модель үшін прайс-парақтар мен негізгі сипаттамалары мен жиынтықтары көрсетілген PDF-файлдар орналастырылады.

Екінші нарықта көлік сатып алу ережелері

Автокөлікті қолдан сатып алу жағдайы мүлдем басқаша. Егер мәміле екі жеке тұлға арасында жасалса, ол тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнамамен емес, азаматтық заңнамамен реттеледі.

Сондықтан ескі машинаны сатып алмас бұрын оның жай-күйін мұқият тексеру маңызды. Атап айтқанда, қозғалтқышына, негізгі бөлшектеріне және сатушы мәлімдеген сипаттамаларына баса назар аударған жөн.

Сарапшы сатушымен бірге автокөлікті сервистік орталыққа апарып, диагностика жасатуға кеңес береді.

Автокөлікті қай жағдайда қайтаруға болады?

Егер жаңа автокөлікті сатып алғаннан кейін оның айтарлықтай ақауы бар екені анықталса, сатып алушы мәселені шешуді талап ете алады. Жағдайға байланысты бұл ақшаны қайтару немесе автокөлікті басқа модельге ауыстыру болуы мүмкін.

"Автокөлікті ауыстыруды талап етуге болады, соның ішінде құн айырмашылығын қайтара отырып, арзанырақ модельге немесе сатып алушы тарапынан қосымша төлем жасай отырып, қымбатырақ модельге ауыстыруға болады", - деп түсіндірді маман.

Бұл ретте тез әрі үлкен шығынсыз жоюға болатын шағын ақаудың өзі автокөлікті қайтаруға негіз бола алмайды.

Романовскийдің сөзінше, егер ақау күрделі болса, оны тез және аз шығынмен жою мүмкін болмаса немесе жөндеуден кейін ақау қайталанса, сатып алушы автокөлікті ауыстыруды немесе ақшасын қайтаруды талап ете алады.

Алайда, мұндай жағдайда ақаудың себебі тікелей автокөлікке қатысты екенін және ол пайдалану кезінде емес, сатылған сәтте болғанын дәлелдеу қажет.

Егер дилер ақауды жоюға әрекеттенгенімен, мәселе қайта туындаса, бұл да алдағы уақытта талап қоюға негіз бола алады.

Жеке тұлғадан сатып алынған автокөліктің жағдайы басқаша. Мұндай мәмілелер азаматтық заңнамамен реттеледі. Сатып алушы сатушыға сотқа дейінгі шағым жібере алады, ал нәтиже болмаған жағдайда сотқа жүгінеді.

Бұл ретте күрделі ақаудың сатып алғанға дейін болғанын және сатушы бұл туралы сатып алушыға ескертпегенін дәлелдеу іс жүзінде қиынырақ болуы мүмкін.

Зақымдалған автокөлік үшін қашан өтемақы алуға болады?

Сарапшы автокөліктің нөсер жауын, су тасқыны немесе ағаш құлауы салдарынан зақымдануы мүмкін жағдайларына жеке тоқталды.

Оның айтуынша, автокөлікті су басқан жағдайда өтемақыдан үміткер болу әрдайым мүмкін емес. Шешім оқиғаның нақты мән-жайына байланысты болады: машина қай жерде тұрды, ол жер тұраққа арналған ба және иесі шығынның алдын ала алды ма деген сұрақтар ескеріледі.

"Егер кейіннен, мысалы, автокөліктің тұраққа арналмаған жерде қалдырылғаны немесе шығын алдын алуға болатын жағдайларда болғаны анықталса, өтемақы алу мүмкіндігі аз болады", - деп түсіндірді Романовский.

Ал автокөліктің үстіне апатты жағдайдағы ағаш құласа, жағдай басқаша болуы мүмкін. Мәселен, егер ағаш бұған дейін апатты деп танылып, кесілуі тиіс болса, бірақ коммуналдық қызметтер жұмысты уақытында орындамаса, автокөлік иесінің залалды өтеуді талап етуіне негіз бар.

Егер қалалық қызметтер жауапкершілікті мойындаудан және шығынды өтеуден бас тартса, автокөлік иесі алдымен сотқа дейінгі шағым түсіре алады. Егер мәселе шешілмесе, келесі қадам - сотқа жүгіну.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

Маңызды жаңалықтар мен жаңартуларды өткізіп алмау үшін Qazaq24.com сайтын қадағалаңыз.
Читать полностью