Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып, Qazaq24.com түсініктеме жасады..
Берлиннен қазақ даласына баратын ең қысқа жол сегіз жолдан тұрады. Олар Қазақстан елшілігі жанындағы, 2000 жылы Абай есімі берілген Abajstraße көшесі бойында, мәрмәр тасқа қашалып жазылған.
Tengrinews.kz тілшісі үшін Астанадан Берлинге дейінгі жол әлдеқайда ұзақ болды: Ыстанбұл арқылы бес мың шақырымды артқа тастауға тура келді.
Бұл сегіз жол Гёте мен Абайға тиесілі. Мәтіндердің арасы 112 жыл болғанымен, сюжеті бір: түн, тау, тыныштық. Олардың арасында да тікелей байланыс болған жоқ: Гёте Абайға Лермонтов арқылы жетті. Абай 1892 жылы дәл осы Лермонтовтың нұсқасын аударған болатын.
Берлиндегі Қазақстан елшілігі жанындағы мәрмәр тастағы «Қараңғы түнде тау қалғып» өлеңі. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Немісше жинақылықПрезидент борты Берлинге 28 қыркүйекте қонды. Бұл Қасым-Жомарт Тоқаевтың Мемлекет басшысы ретінде Германияға жасаған төртінші сапары: бұған дейін ол 2019 жылы — Берлинде, 2020 жылы — Мюнхенде, ал 2023 жылы тағы да Берлинде болған еді.
Германия Еуропаның ең ірі экономикасы болып қала береді.
Сарбаздар Қазақстан Президенті келмес бұрын аяқ киімдерін тазалап жатыр. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Қазір Қазақстан мен Германия арасындағы диалог өлеңсіз-ақ өрбіп жатыр, бірақ ол да қағаз бетіне ресми түрде түсіріліп жатыр. Сапар қарсаңында Тоқаев немістің Handelsblatt газетіне мақала жазып, онда Қазақстанның тек шикізат жеткізуге ғана емес, Германиямен бірлесіп геологиялық барлаудан бастап қайта өңдеу мен құрамдас бөліктерді шығаруға дейінгі ортақ өндірістік тізбектер құруға дайын екенін атап өтті.
Қасым-Жомарт Тоқаевты әуежайда қарсы алу рәсімі. Сарбаздардың аяқ киімі жарқырап тұр. Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
29 қыркүйекте сапардың ресми бағдарламасы таң ертеңнен неміс іскерлік қауымдастықтары мен банктерінің басшыларымен кездесуден басталды.
Президент Қазақстанның Германиядан нені үйренгісі келетінін тізбелеп берді: «Банк секторыңыздағы "...тәртіп, инженерлік шешімдердің жоғары сапасы», сондай-ақ немістер Mittelstand деп атайтын шағын және орта бизнестің тұрақтылығы.
Берлиндегі экономистер және банкирлермен кездесу жылы шыраймен басталды. Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Тоқаев Қазақ-герман инвестиция-қаржы платформасын құруды ұсынды, онда неміс капиталы қазақстандық қоса қаржыландырумен және кепілдіктермен біріктіріледі. Handelsblatt газетіндегі мақалада айтылған шикізат мәселесі де назардан тыс қалмады: Қазақстан Германияның шикізатпен қамтамасыз ету қорымен жұмыс істегісі келеді.
Әңгімеге арқау болған тақырып көп еді: жер астындағы байлықтан бастап, цифрлық бұлттағы деректерге дейін. Ал осы екеуінің арасында Alatau City бой көтерді — Тоқаев бұл жаңа қалаға неміс қаржы секторының Қазақстанға кіретін қақпасы рөлін берді.
Пойыздар, теңіз, сорғыОдан кейінгі кездесулердің әрқайсында бір нәрсені ілгерілету мәселесі талқыланды: жүктерді, пойыздарды және суды.
Rhenus Group басшысы Тобиас Бартцпен жүк тасымалын ілгерілету мәселесі сөз болды. Әңгіме, ең алдымен, Транскаспий бағыты туралы: Қытайдан Қазақстан мен Каспий арқылы Еуропаға қарай. Rhenus қазірдің өзінде Ақтау портында мультимодалды хаб құруға қатысып жатыр. Қарапайым тілмен айтқанда, олар контейнерлердің тұрып қалмай, тезірек жөнелтілуін қамтамасыз етпек.
Deutsche Bahn-мен теміржол мәселесі талқыланып, әңгіме пойыздардан қазақстандық өндірушілерге ауысты. Президент оларға сертификаттаудан өтіп, неміс концернінің жеткізушілері қатарына қосылуға әрекет жасауды ұсынды.
Deutsche Bahn басшылығымен кездесу. Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Ең соңында су мәселесіне кезек келді. Бұл саламен сорғылары Алматы облысында құрастырылып жатқан немістің Wilo компаниясы айналысады. Компанияны Оливер Гермес басқарады. Қасым-Жомарт Тоқаев локализацияны тереңдетуді, яғни Қазақстанда көбірек құрамдас бөліктер шығаруды ұсынып, өңірлік сервистік орталықтың ашылуын қолдады. Орталықтың мекенжайы да белгілі болды: Alatau City.
Төртінші кездесу қозғалыс емес, қайта өңдеу туралы болды. D.A.R. Metall AG басшысы Кристиан Артнермен Қазақстандағы металдарды қайта өңдеу бойынша бірлескен жоба талқыланды. Артнер компанияның елдегі өндірістік жобаларды әрі қарай жүргізуге дайын екенін растап, тағы бір бағытқа — тұрмыстық және өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеуге қызығушылық танытты. Оның қай жерде жүзеге асатынын болжау қиын емес. Күн ішінде неміс бизнесімен болған әңгімеде Alatau City үшінші рет аталды.
Плац, салтанатты рәсім және аптапЖұмыс кездесулерінен кейін сән-салтанаты келіскен ресми рәсім басталды.
Плацқа Бундесвердің әскери туы мен салтанатты штандартын ұстаған құрмет қарауылы, одан кейін әскери оркестр шықты. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Рәсім Германия Қорғаныс министрлігінің плацында, яғни «Плац» сөзінің нағыз отанында өтті.
Құрмет қарауылы «тік тұр» пәрменімен қатып қалды. Көздерін сығырайтып алған. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Екі делегация плацқа сап түзеді. Шақырайған күн астында олар да көздерін сығырайтуға мәжбүр болды, тіпті күнге арқа беріп тұрса да.
Делегация құрамында Құрылтай депутаты Евгений Больгерт те бар. Больгерт мырзаның тегі неміс. Президент Штайнмайер дәл осы кісімен ұзағырақ тілдесті. Шамасы, неміс тілінде сөйлесуі мүмкін, бірақ ағылшын тілін де қолданулары ғажап емес.
Қазақстандық делегация құрамында жеті адам болды. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Тоқаев пен Штайнмайер делегация мүшелерін бір-біріне таныстырды. Содан кейін құрмет қарауылы ротасының командирі рапорт берді. Бұл жерде «шамасы» деген сөзге орын жоқ: бәрі неміс тілінде өтті.
Германия Президентінің делегациясын тоғыз адам таныстырды. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Еркін форматШтайнмайер резиденциясында президенттер бір-біріне қарама-қарсы жайғасты. Ортада гүлдер, шыныаяқтар мен қағаздар қойылған шағын дөңгелек үстел. Екі арада еркін кеңістік те аз емес.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Штайнмайер креслоға еркін жантайып, аяғын айқастырып отырды. Бұл ресми кездесуден көрі қонақ бөлмесіндегі жайлы әңгімеге көбірек ұқсады.
Әңгіме дәстүрлі ілтипат сөздерден басталды. Тоқаев Штайнмайерге қонақжайлығымен шақыртуы үшін алғыс айтып, Германияны Қазақстанның Еуропадағы негізгі стратегиялық серіктесі деп атады. Сондай-ақ келесі жылы екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастарға 35 жыл толатынын еске салды. Штайнмайер Тоқаевтың Астана мен Берлин ынтымақтастығына қосқан жеке үлесін атап өтіп, бұл сапар қарым-қатынасты жаңа деңгейге көтеретініне сенім білдірді.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Президенттер «қонақ бөлмесінің» терезесінен Бундестаг ғимаратына көз салды.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Карта, қаражат және екі қыранКеңейтілген құрамдағы келіссөздер қайтадан сандар тілінде өрбіді. 2025 жылы Қазақстан мен Германия арасындағы тауар айналымы 4,5 миллиард долларға жетсе, биылғы жеті айдың ішінде 2,6 миллиард доллардан асты. Қазақстанда неміс капиталы бар 1400-ден астам компания тіркелген, ал кейінгі жиырма жылда Германиядан 8 миллиард доллар инвестиция тартылды. Тоқаев мысал ретінде CLAAS, Siemens Energy, Linde және бұрыннан таныс Rhenus компанияларын атап өтті.
Кездесу нәтижесінде президенттердің бірлескен декларациясына қол қойылды. Тоқаевтың Handelsblatt басылымына жазған ойлары енді құжат жүзінде бекітілді: тараптар 2026-2028 жылдарға арналған өнеркәсіптік, технологиялық және шикізаттық ынтымақтастықтың жол картасын құптады. Оның басымдықтары: бірлескен өндірістер, маңызды шикізатты өндіру мен өңдеу және ел ішіндегі қосымша құн көлемін арттыру.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Президенттер, сонымен қатар, Транскаспий бағытын дамытуды және энергия ресурстарын, соның ішінде мұнай мен газды Еуропаға жеткізу жолдарын әртараптандыруды қолдады. Декларацияда Украина туралы тармақ та бар: мемлекет басшылары БҰҰ Жарғысына сәйкес тезірек жан-жақты, әділ және орнықты бейбітшілік орнату қажет екенін айтты.
Сандардан гөрі нақты жобаларға қызығатындар үшін: Алматыда Қазақ-герман университетінің жаңа кампусы ашылуы мүмкін, Астанада қазақ-герман мектебін құру мәселесі талқыланып жатыр, ал қазақстандық мектептер мен жоғары оқу орындарында неміс тілін оқыту аясын кеңейту көзделіп отыр. Жас мамандарға арналған бірінші Қазақстан-Германия болашақ форумы 2027 жылдың жазында Германияның Саар жерінде өтуі тиіс.
Президенттер Қазақстандағы неміс қауымдастығының (оның мүшесі ретінде Больгерт мырза да аталды) екі халықты жақындастырудағы рөлін атап өтті. Тағы бір маңызды жаңалық: Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы виза режимін жеңілдету туралы келіссөздер аяқталды. Енді келісімнің күшіне енуі ғана қалды.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Келіссөздерден кейін Тоқаев Штайнмайерге Қазақстанның жоғары мемлекеттік наградасы — «Алтын Қыран» орденін табыс етті. Германия елтаңбасында да қыран бейнеленген, тек ол қара түсті.
ГФР президентіне арналған «Алтын Қыран» ордені. Сурет: Ақорда баспасөз қызметі
Штайнмайер Қазақстанның ол үшін жеке маңызы бар екенін айтты: «Мен өз сапарларымды әрқашан жылылықпен еске аламын».
Made in KazakhstanБизнес-форумда Тоқаев неміс сапасы туралы сөз қозғады: оның айтуынша, Made in Germany бренді әлдеқашан дәлдік пен жауапкершіліктің символына айналған. Содан кейін ол кері бағыттағы жұмыстар туралы айтып берді. Сапар барысында неміс нарығына қазақстандық машина жасау өнімдерін, соның ішінде теміржол дөңгелектерін жеткізу туралы келісім жасалды. Олар неміс жабдықтарында шығарылады.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Форумнан кейін президенттер қоштасты. Егер резиденцияда олардың арасында еркін кеңістік көп болса, қоштасу кезінде ол мүлдем болмағандай әсер қалдырды.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
MP3-тен атомға дейінБизнес-форум алдында ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек журналистерге неміс жоғары оқу орындарымен ынтымақтастық үш жыл ішінде «үлкен серпіліс» жасағанын айтты. Ақтауда Қазақстан-Германия орнықты инженерия институты жұмыс істеп тұр, елдің шығысында неміс тау-кен академияларымен бірлесіп сирек кездесетін металдар бойынша орталық ашылып жатыр, ал дәл сол күні Германия университеттерімен 15 келісімге қол қою жоспарланған болатын.
Осыдан екі жыл бұрын Алматыда филиалы ашылған Анхальт қолданбалы ғылымдар университетімен жұмыс энергетикадан басталды, енді біртіндеп атом саласына да жетеді. Нұрбек мұны қызықты сәт деп атады: «Германия өзінің ядролық бағдарламасын тоқтатты, бірақ кадрлар қалды. Олар өз білімдерінің кәдеге асатынына тіпті қуанып қалды».
Саясат Нұрбек риза көрінді және журналистерге ашық болды. Фото: Tengrinews.kz/Айсұлтан Құлшыманов
Министр ең маңызды жаңалық ретінде басқа жайтты атап өтті. Келесі жылы Қазақстанда өңірдегі алғашқы Fraunhofer институты ашылады. Бұл — қолданбалы ғылым институттарының Еуропадағы ең ірі желісі, кезінде олардың бірінде MP3 форматы ойлап табылған. Нұрбектің айтуынша, Fraunhofer қазақстандық ғылымды зауыттарға арналған нақты шешімдерге айналдыруға көмектеседі.
Канцлер және қорытындыБұдан кейін канцлер Фридрих Мерцпен келіссөздер өтті. Тоқаев оны Қазақстандағы неміс инвестицияларының қауіпсіздігі өзінің ерекше бақылауында екеніне сендіріп, Мерцті мемлекеттік сапармен келуге шақырды.
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Брифингте Президент күн қорытындысын шығарды: шамамен 2 миллиард долларға 30-дан астам коммерциялық құжатқа қол қойылды. Сондай-ақ Қасым-Жомарт Тоқаев немістерді келе жатқан Германия бірлігі күнімен құттықтады, 3 қазанда ел бірігу күнін атап өтеді.
Германия канцлерінің кеңсесі шынымен де кеңсе сияқты көрінеді. Сурет: Ақорда баспасөз қызметі
Сұрақ қою кезегі келгенде, немістің ARD телеарнасының тілшісі Тоқаевтың Украинадағы соғысты реттеу туралы айтқан сөздерін еске салып, бүгін Путинге не айтар едіңіз деп сұрады. Тоқаев Путинді Орталық Азия, Еуропа және бүкіл әлем үшін ең қолайлы саяси тұлға деп атап, былай деп қосты: "Бұл сіз үшін қаншалықты оғаш естілсе де".
Сурет: Ақорданың баспасөз қызметі
Ол Қазақстанның барлық мемлекеттердің аумақтық тұтастығы қағидатын ұстанатынын атап өтті және сөзі соғысты дереу тоқтату туралы емес, келіссөздерге көшу үшін әскери іс-қимылдарды доғару жайында болғанын нақтылады.
Германиямен диалог Баварияда, дәлірек айтқанда, Мюнхенде жалғасады. Бұл — Гёте институтының отаны. Сонымен қатар Ақтауда және Қазақстанның басқа қалаларында неміс тілін тереңдетіп оқыту басталады.
Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз
Қосу