Бір сағат ұшу 2 миллион теңге және борттағы өлім қаупі: санавиация қазақстандықтарды қалай құтқарады?

Tengrinews.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com мәлімдеме жасады..

Санитарлық тікұшақтың бір сағаттық ұшу құны шамамен 2 миллион теңге болуы мүмкін. Егер науқасты Павлодардан алып келу керек болса, барып-қайту жолы шамамен 8 миллион теңгеге түседі. Ал қазақстандықты Тайландтан немесе Вьетнамнан эвакуациялау шамамен 80 миллион теңгеге дейін жетуі мүмкін.

TengriHealth тілшісі Астанадағы Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығында (ҰШМҮО) болып, орталықтың басқарма төрағасы Ержан Әділбековпен ұшу туралы шешім қалай қабылданатыны, ауыр халдегі науқасты неге бірден Астанаға жеткізуге болмайтыны және Қазақстан жаппай төтенше жағдайларға дайын ба деген тақырыптарда әңгімелесті.

"Етігі жоқ етікші сияқты болдық"

Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығы Астанадағы жаңа еңселі ғимаратта орналасқан.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Кең дәліздер, заманауи операциялық бөлмелер мен диагностикалық жабдықтар "шұғыл" деген сөзбен қатар айтылатын жол-көлік оқиғасы, күйік шалу, инсульт, инфаркт, биіктен құлау секілді жағдайлар және жағдайы санаулы минуттарда өзгеруі мүмкін науқастармен мүлдем үйлеспейтіндей көрінеді.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Орталық аумағында жеке тікұшақ алаңы мен ангары бар. Бірақ ҰШМҮО - тек санитарлық авиация базасы емес. Бұл 250 орынға есептелген толыққанды көпбейінді клиника.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

- Қазақстанға жеке Шұғыл медицина орталығы не үшін қажет болды? Кәдімгі ауруханамен шектелуге болмас па еді? - деп сұрадым Ержан Әділбековтен.

- Мұның өзіндік тарихы бар. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін біз санитарлық авиация жүйесінен іс жүзінде айырылып қалдық. Кейін, 2011 жылы, Қазақстанда Санитарлық авиация орталығы құрылды. Алғашында ол жедел медициналық көмек пен медициналық авиацияны үйлестірумен айналысты. Бірақ кейінірек жеке аурухана салу қажеттілігі туындады.

Біз етігі жоқ етікші сияқты болдық: науқастарды бір жерден алып, екінші жерге апаратынбыз, бірақ өзіміз оларды емдемейтінбіз. Сондықтан осы клиника пайда болды.

Тілші Рабиға Дүйсенғұлова және Ержан Әділбеков Фото © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Басшының айтуынша, бұл аурухана (айтпақшы, ол 2025 жылдың 17 наурызында науқастарды қабылдай бастады) Орталық Азия үшін бірегей жоба.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бізге орталық бойынша экскурсия жасалды.

Бірінші қабатта урология және септикалық хирургия бөлімдері орналасқан. Мұнда зәр шығару жүйесінің аурулары, іріңді қабынулар, абсцестер, қант диабетінің асқынулары және ауыр хирургиялық патологиялары бар науқастар емделеді.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Осы блокта күйік шалған науқастарға арналған төсек-орындар да қарастырылған. Жақында мұнда Ақтөбе облысындағы дәмханалардың бірінде газ баллоны жарылған кезде зардап шеккен 5 адам жеткізілді.

"Біз бес науқасты алып келдік: мұнда оларды емдедік, соның ішінде тері алмастыру оталары жасалды. Құдайға шүкір, олар сауығып кетті", - дейді Әділбеков.

Жанында акушерлік бөлім мен неонатология орналасқан. Басқа қабаттарда кардиохирургия, жүрек ырғағының бұзылу орталығы, жалпы хирургия, травматология және өзге де бөлімдер бар. Мұнда әртүрлі диагнозы бар науқастарға ота жасалып, медициналық көмек көрсетіледі.

Әділбековтің айтуынша, 250 орындық клиника салып, оны тек өңірлерден ұшақпен жеткізілетін науқастармен толтыру мүмкін емес. Сондықтан орталық Астанадағы Нұра ауданының тұрғындарына да қызмет көрсетеді.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Дегенмен, жоғары технологиялық көмекті қажет ететін жағдайы аса ауыр науқастар елдің түкпір-түкпірінен осында жеткізіледі - тікұшақпен, ұшақпен немесе жерүсті көлігімен.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ашылған сәттен бастап орталыққа 8 мыңнан аса науқас жатқызылған. Тағы 20 мыңнан астам адам амбулаториялық көмек алып, оларға ауруханаға жатудың қажеті болмады.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Неге ауыр науқасты бірден Астанаға әкелмейді?

Жаңа орталықты аралап шыққан соң, егер адам ауыр жарақат алса немесе өмір мен өлім арасында жатса, оны мүмкіндігінше тезірек осында - заманауи аппараттар мен білікті мамандарға жеткізу керек деген ой қалыптасады.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Әділбеков мұның жаңсақ пікір екенін бірден айтты. Ұшақтың, дәрігерлер бригадасының және тасымалдауға қажетті қаражаттың болуы - борттың науқасқа дереу жіберілетінін білдірмейді.

Алдымен мамандар ауруханамен байланысып, тексеру нәтижелерін зерттеуі, консилиум жинап, ең басты сұраққа жауап беруі тиіс: науқас ұшуға шыдай ма?

"Қан кету, аппендицит және басқа да шұғыл жағдайларды адам жүрген жерде емдеу керек. Егер ол Павлодарда жарақат алса, оны бірден Астанаға әкелу ақылға қонымсыз: біз оны жеткізе алмауымыз мүмкін - ол жолда көз жұмады", - деп түсіндірді Ержан Әділбеков.

ҰШМҮО басқарма төрағасы Ержан Әділбеков Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Шұғыл медицинада "алтын сағат" деген ұғым бар - бұл ауыр жарақаттан немесе жағдайдың кенеттен нашарлауынан кейінгі уақыт, бұл кезде көрсетілген дер кезіндегі көмек адамның аман қалу мүмкіндігіне тікелей әсер етеді.

Санитарлық ұшақ қаншалықты заманауи болса да, жақын маңдағы аурухананың орнын баса алмайды.

"Науқасқа жетіп бару үшін бізге кемінде екі сағат қажет болуы мүмкін. Бұл уақыт ішінде "алтын сағат" өтіп кетеді. Сондықтан алғашқы көмек сол жерде көрсетілуі тиіс", - дейді Әділбеков.

Бірақ кейде ауруханада қажетті маман немесе жабдық болмайды. Міне, осындай кезде Ұлттық шұғыл медицина орталығының дәрігерлері көмекке келеді.

Өңірлік аурухана мұнда науқастың жағдайы туралы ақпаратты, талдаулар мен тексеру нәтижелерін, КТ немесе МРТ түсірілімдерін жібереді. Астаналық мамандар телемедицина арқылы байланысқа шығып, жергілікті дәрігерлермен бірге алдағы тактиканы айқындайды.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мұның бірнеше нұсқасы бар. Кейде қашықтан кеңес беру жеткілікті: елордалық мамандар қосымша тексеру жүргізуді, емді өзгертуді немесе белгілі бір отаны жасауды ұсынады.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Күрделі жағдайларда өңірге ҰШМО дәрігері ұшып баруы мүмкін. Қажет болған жағдайда өзімен бірге тиісті жабдықтарды да жеткізеді. Маман сол жерде кеңес береді немесе ота жасайды.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Үшінші нұсқа - науқасты Астанаға алып кету. Бірақ бұл тек оның жағдайы тұрақтанғаннан кейін жүзеге асады.

Осылай жасалған соңғы ауыр жағдайлардың бірі - Павлодар жолында жол апатына ұшыраған жігіттің оқиғасы. Апат салдарынан оның бір аяғы қатты зақымданып, травматикалық ампутация болды.

"Заң бәріне ортақ": әкім жол-көлік оқиғасына ұшыраған ұлына қатысты пікір білдірді

Алдымен науқастың жағдайы өңірлік ауруханада тұрақтандырылды. Содан кейін ҰШМО оған медициналық бригада жіберіп, Астанаға жеткізді.

"Ол әлі де ауыр халде жатыр. Емдеу процесі ұзақ болады. Науқаста бүкіл ағзаға әсер еткен травматикалық шок дамыған. Дегенмен, қолдан келгеннің бәрін жасауға тырысамыз", - деді Әділбеков.

Тағы бір ауыр жағдай жүктілігі асқынған әйелмен болды - оның ұрықжолдасы ажырап, жағдайы қиындап кеткен. Өңірлік клиниканың мүмкіндіктері таусылған соң, болашақ ана Ұлттық шұғыл медицина орталығына ауыстырылды.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мұнда ол 3 айға жуық уақыт өткізді. Нәтижесінде науқас ауруханадан шықты.

"Мен бұларды біз үшін үйреншікті жағдай дегім келмейді. Бірақ бұл - біз жиі кездестіретін оқиғалар", - дейді клиника басшысы.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Дәрігерлердің төтенше жағдайларда қалай әрекет ететініне Хромтаудағы дәмханалардың бірінде болған газ баллонының жарылысы нақты мысал бола алады. Төтенше жағдайдан кейін бірден орталық мамандары жергілікті дәрігерлермен байланысқа шығып, зардап шеккендер туралы деректерді алған.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ең ауыр науқастар жақын маңдағы ауруханаға жатқызылды. Жағдайы тасымалдауға мүмкіндік беретіндері басқа клиникаларға бөлінді. Тек келесі күні, жағдайы тұрақтанғаннан кейін, бірнеше зардап шегуші ҰШМО-ға жеткізілді.

Шұғыл медицинаның бүкіл жүйесі осы принцип бойынша құрылған.

Алдымен адамды ең танымал немесе мықты клиникаға емес, оның жағдайын тұрақтандыра алатын ең жақын жерге жеткізеді.

Аспандағы бір сағат 2 миллион теңге

ҰШМО аумағында тікұшақ алаңы мен ангар бар, бірақ санитарлық борттар тек Астанада шоғырланбаған.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Науқастарға тезірек жету үшін тікұшақтар 11 өңірде орналастырылған. Бірнеше әуе кемесі Астанада тұр, соның ішінде халықаралық медициналық рейстерге арналған борт та бар.

ҰШМО "Қазавиақұтқару" әуе кемелерін келісімшарт негізінде пайдаланады.

Фото ҰШМО мұрағатынан

Әділбековтің айтуынша, жеке үлкен авиапаркті ұстау тым қымбатқа түсер еді. Борттарды бірлесіп пайдалану тұрақты техникалық қызмет көрсетуге, экипаждарды ұстауға және паркті сақтауға кететін орасан зор шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.

Фото ҰШМО мұрағатынан

- Өңірден ауыр науқасты алып кету үшін жасалатын бір реттік ұшу қанша тұрады?

- Әр борттың өз тарифі бар. Біз пайдаланатын тікұшақтардың бірінің бір сағаттық ұшуы шамамен 2 миллион теңге тұрады.

"Мәселен, Павлодарға ұшып барып, науқасты алып келу үшін екі сағат, қайтуға тағы сондай уақыт қажет дейік. Жалпы алғанда - шамамен төрт сағат. Мұны екі миллионға көбейтсек - шамамен 8 миллион теңге шығады. Бұл - қомақты қаражат"

Жыл сайын санитарлық авиация 2000-нан аса ұшуды орындайды. Әділбековтің сөзінше, бұл көрсеткіш елдің нақты қажеттіліктері мен қолжетімді қаржыландыру негізінде қалыптасқан.

Фото ҰШМО мұрағатынан

Дегенмен, құны - мәселенің бір бөлігі ғана. Ұшу алдында дәрігерлер науқастың тасымалдауға жарамды-жарамсыздығын анықтауы керек.

"Елестетіп көріңізші: біз науқасты бортқа аламыз, ал ол жолда көз жұмады. Сондықтан әрбір шешім консилиумнан кейін және барлық тәуекелді мұқият бағалай отырып, өте сақтықпен қабылданады", - деді Әділбеков.

Ол шешімдердің басшының жеке қалауы бойынша қабылданбайтынын түсіндірді. Арнайы чек-лист бар, ал санитарлық авиацияны пайдалану критерийлері нормативтік құжаттарда нақты жазылған.

Дәл осы себепті туыстарының өтініші немесе қоғамдық резонанс ұшуға негіз бола алмайды.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

"Борттағы өлім - менің жұмысымдағы ең басты тәуекелдердің бірі. Әрине, біз құдай емеспіз, теориялық тұрғыдан мұндай жағдай болуы мүмкін. Бірақ біздің міндетіміз - мұндай оқиғалардың барынша аз болуын қадағалау", - дейді орталық басшысы.

Ол өзі жұмыс істеген уақыт ішінде мұндай жағдайлар тіркелмегенін де айта кетті.

Шетелден эвакуациялау 80 миллион теңге

Ауыр хәлдегі науқасты басқа елден қайтару одан да қиын. Қазақстандық тікұшақ Таиландқа немесе Вьетнамға дейін ұша алмайды. Сондықтан мемлекетке медициналық рейс ұйымдастыруға қауқарлы мамандандырылған әуекомпанияның қызметін сатып алуға тура келеді.

ҰШМКО архивінен алынған фото

Әділбеков бұл елдерге санавиациямен ұшу қанша тұратынын атап өтті: Таиландқа немесе Вьетнамға бір рейс шамамен 80 миллион теңге болуы мүмкін. Егер осындай 100 рейс жасалса, жалпы сома 8 миллиард теңгеге жетеді.

"Бұл еліміздің ішіндегі эвакуацияларды қаржыландыруға қауіп төндіруі мүмкін, ал олардың саны, жоғарыда айтқанымыздай, жылына 2 мыңнан асады. Біз азаматтарымызға барынша көмектесуге тырысамыз, бірақ бюджет қаражатын босқа шығындай алмаймыз. Әрбір жағдай жеке қарастырылуы тиіс", - дейді орталық басшысы.

Оның айтуынша, шетелде зардап шеккендердің туыстары ұшақты неге дереу жіберуге болмайтынын түсіне бермейді. Кейде адамның ұзақ ұшуға физикалық тұрғыдан шыдас бермейтінін ескермейді, мұны шетелдік клиниканың дәрігерлері де растап отырады.

Әсіресе, онкологиялық диагнозы соңғы сатыдағы науқастарға қатысты жағдайлар өте күрделі. Отбасылары соңғы мүмкіндікті пайдалану үшін жақындарын шетелге емделуге жібереді. Кейін оның жағдайы күрт нашарлап, тасымалдауға келмейтін күйге түседі.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

"Адами тұрғыдан бұл өте ауыр. Туыстары жақынына көмектескісі келеді, бұл түсінікті. Бірақ науқас өкпені жасанды желдету аппаратына қосулы және жағдайы тым тұрақсыз болса, тасымалдау үлкен қауіпке айналады", - дейді Әділбеков.

Сондай-ақ әйелдердің жүктіліктің соңғы мерзімінде сапарға шығатын кездері де болады.

"Бізде әйелдердің шамамен жүктіліктің жетінші айында шетелге шығып кеткен бірнеше жағдайы болды. Оларға билет қалай сатылатынын және сақтандыру компаниялары мұндай сапарға қалай рұқсат беретінін түсінбеймін. Кейін шұғыл жағдай туындап, дереу борт беруді талап ете бастайды", - деп бөлісті ол.

Әділбеков медициналық туризмнің негізгі бағыттары ретінде Түркия, Қытай және Оңтүстік Кореяны атайды. Олардың қатарына біртіндеп Үндістан да қосылып жатыр. Көбінесе бұл елдерге онкологиялық науқастар барады.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Демалыс кезінде төтенше жағдайлар көбіне Түркия, Мысыр, Таиланд және Вьетнамда болады. Эвакуациялауға инсульт, ауыр жарақат немесе аурудың кенеттен асқынуы себеп болуы мүмкін.

Мәселен, Таиландта инсульт алған бір науқас алдымен жергілікті ауруханада емделген. Жағдайы тұрақталғаннан кейін ол Қазақстанға жеткізіліп, емін одан әрі жалғастырды.

Өмірді сақтап қалатын сақтандыру

Әділбеков жеке жауапкершілік тақырыбына қайта оралды.

Оның айтуынша, қазақстандықтар шетелге шығар алдында көбінесе ең арзан сақтандыруды сатып алады немесе ел визасыз болса, оны мүлдем ресімдемейді.

Мұндай полис тек дәрігердің алғашқы қабылдауын немесе емдеудің шектеулі сомасын ғана өтеуі мүмкін. Ұзақ уақыт реанимацияда жату және медициналық эвакуация қажет болған жағдайда, оның пайдасы жоқтың қасы.

"Егер шетелге шығатын болсаңыз, барынша толық сақтандыруды ресімдеңіз. Медициналық эвакуацияны қарастыратын полистер де бар. Жақсы сақтандыру - сіздің қауіпсіздік жастығыңыз", - деп кеңес береді ол.

Жер сілкінісі болған жағдайда

Қазақстан аумағының едәуір бөлігі сейсмоқауіпті аймақта орналасқан. Ең айқын қауіп - Алматы мен Алматы облысындағы ықтимал жойқын жер сілкінісі.

- Егер аймақтардың бірінде жаппай төтенше жағдай - ірі өрт, теракт немесе жер сілкінісі болса не болады? Шұғыл көмек көрсету жүйесі зардап шеккендердің көп санын бірден қабылдай ала ма?

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

- Мұндай жағдайлар үшін арнайы әрекет ету картасы бар. Алдымен жергілікті күштер мен құралдар жұмылдырылады. Егер олар жеткіліксіз болса, жақын маңдағы аймақтар қосылады. Мобильді және шатырлы госпитальдар құрылады.

Осыдан кейін біз және басқа да республикалық ұйымдар іске кірісеміз. Медициналық сұрыптау жүргізіледі: кімге сол жерде көмек көрсетуге болатыны, кімге ота қажет екені және кімді эвакуациялау керек екені анықталады.

Егер апат салдарынан аурухана инфрақұрылымы зақымдалса, пациенттер көршілес өңірлердегі клиникалар мен республикалық орталықтарға бөлінеді. Дегенмен, тіпті жаппай төтенше жағдай кезінде де "алтын сағат" ережесін сақтау - ең жақын жердегі дәрігерлердің басты міндеті болып қала береді.

Әділбековтің өзі Алматыда дүниеге келген, Түркиядағы жер сілкінісінен кейінгі іздестіру-құтқару жұмыстарына қатысқан. Топ құрамында ол жерде 10 күндей болған.

"Мен жер сілкінісін өз көзіммен көрдім. Бұл - сұмдық нәрсе. Тарих көрсеткендей, ешбір ел мұндай апатқа толық дайын болмайды. Жапонияны, Қытайды немесе Түркияны алайық - тіпті ең дамыған мемлекеттердің өзі кейде көршілерінің көмегіне мұқтаж болады", - дейді ол.

Бірақ мемлекеттік жүйе - дайындықтың бір бөлігі ғана.

"Әрбір адам ең болмаса жүрек-өкпе реанимациясының негіздерін білуі, қан кетуді тоқтатып, зақымдалған аяқ-қолды бекіте алуы тиіс. Алғашқы минуттарда зардап шеккен адамның қасында тек туысы, көршісі немесе досы болуы мүмкін. Егер оның осындай дағдылары болса, бұл - үлкен көмек", - дейді Әділбеков.

Пациенттердің дәрігерлерге деген сенімі

Әңгіме бірте-бірте санитарлық авиация мен бір орталықтың шеңберінен шыға бастады. Әділбековтің медицинада жүргеніне 30 жылдан асты, ол осы уақыт ішінде технологиялар түбегейлі өзгергенін, бірақ дәрігерлерге айтылатын шағымдар саны азаймағанын айтады.

Ол жұмыс жолын 1994 жылы Алматыдағы ірі ауруханалардың бірінде бастаған. Ол кезде компьютерлік томография болмаған, диагноз негізінен клиникалық белгілер бойынша қойылатын.

Қазір тек ҰШМЖО-ның өзінде 3 компьютерлік томограф пен МРТ аппараты орнатылған. Пациентті бастан-аяқ тез арада тексеріп шығуға болады.

Ол инфарктіні емдеуді мысалға келтіреді. Бұрын науқасқа дәрі-дәрмек пен төсек режимі тағайындалатын. Бүгінде дәрігерлер коронарография жасап, бітелген тамырды анықтап, тромбыны алып тастай алады, стент қояды немесе аортокоронарлық шунттау жасайды.

Анықтама: Коронарография - жүректі қанмен қамтамасыз ететін тамырлардың жай-күйін бағалауға мүмкіндік беретін диагностикалық емшара. Артерия арқылы жүрекке жіңішке катетер өткізіліп, контрастылы зат енгізіледі және рентген көмегімен тамырлардың тарылған немесе бітелген жерлері анықталады. Нәтижесі бойынша дәрігерлер науқасқа дәрі-дәрмекпен емдеу, стент орнату немесе ота қажет пе, соны шешеді.

"Егер мансабымның басында маған мұндай оталар жасайтынымызды айтса, сенбес едім. Медицина өте үлкен серпіліс жасады", - дейді Әділбеков.

- Күрделі отадан кейін пациент ең алдымен Құдайға шүкіршілік айтса, көңіліңізге келмей ме?

Әділбеков күледі.

- Ренжудің реті жоқ. Мен дәрігермін және бұған философиялық тұрғыдан қараймын, - деп жауап берді ол.

- Бірақ неге шағымдар мен жанжалдар азаймай отыр?

- Жанжалдарға әрдайым пациент кінәлі емес. Көптеген шағым дәрігердің туыстарына диагноз бен емдеу жоспарын түсіндірмеуінен туындайды. Туыстары: "Дәрігерді таба алмаймыз, бізге ешкім ештеңе айтпайды", - дейді. Мен дәрігерлерге үнемі: "Пациенттің жақындарын отырғызып, қағазға диагнозын сызып беріңіздер, емдеу тактикасын түсіндіріңіздер", - деп айтып отырамын.

Ол ақпараттық вакуум туындаса, ол әрдайым дәрігерлерге қарсы жұмыс істейтінін айтады. Адамдар өздерінен бірдеңені жасырып жатыр, соңына дейін айтпады немесе дәрігерлер қателік жіберді деп ойлай бастайды.

"Дәрігерлердің 3–4 миллион алғанын қалаймын"

Мен клиникада істейтін дәрігерлердің жалақысы туралы сұраймын - бұл тақырып өзектілігін жоғалтқан емес.

Бас дәрігердің айтуынша, бүгінде ҰШМЖО медбикелері кезекшіліктерді есепке алғанда 300 мың теңгеге жуық алады. Дәрігерлердің базалық жалақысы 500 мың теңге шамасында. Бұған қоса еңбек өтілі, рейтингі, жүктемесі мен кезекшілігі үшін төлемдер қосылады.

Орталық жаңадан ашылғанда санитарлардың жалақысы 120 мың теңге шамасында болатын. Қазір ол шамамен 200 мыңға дейін көбейтілді.

Әділбеков адам өмірі оның шешіміне байланысты болатын мамандар үшін бұл жеткіліксіз екенін мойындайды.

"Менің дәрігерлерім 3–4 миллион теңге алса деймін. Тіпті жоғары санатты дәрігер үшін миллион немесе 2 миллионның өзі - көп емес", - деп есептейді ол.

- Мұндай сомалар шынайы ма?

- Клиниканың табысы, соның ішінде оталардың күрделілігіне де байланысты. Қарапайым хирургиялық араласу бірнеше жүз мың теңгелік тариф бойынша төленуі мүмкін. Ал жоғары технологиялы нейрохирургиялық отаның құны бірнеше миллионға жетеді.

Бірақ ҰШМЖО тек қаржылық тұрғыдан тиімді пациенттерді қабылдай алмайды. Мен соқыр ішекпен түскен адамға: "Басқа ауруханаға барыңыз, сізбен айналысу маған тиімсіз", - деп айта алмаймын. Біз әлеуметтік мемлекетпіз. Сондықтан көмекке шын мұқтаж жандардың бәрін қабылдаймыз.

Оның пікірінше, экономика, МӘМС және жоғары технологиялық медицина тұрақты дамыған жағдайда, білікті дәрігерлердің жалақысын алдағы бес жыл ішінде 3–4 миллион теңгеге жеткізуге болады.

Жоспарларға келетін болсақ: алдағы жылдары орталықты кеңейту көзделіп отыр. Мұнда жеке балалар блогы ашылуы тиіс.

Алайда Әділбеков болашақ туралы айтқанда, аппараттар мен жаңа корпустарға ғана тоқталып қалмайды. Ол жедел жәрдемнің дер кезінде жеткенін, халықтың шақырту санаттарының айырмашылығын түсінгенін, сондай-ақ санитарлық авиапарктің кеңейіп, заманауи бола түскенін қалайды.

"Бәрі үздік фильмдердегідей болса екен деймін: тікұшақ ұшып шығып, науқасты алып келеді, жерге қонған бетте оны бірден дәрігерлерге өткізіп, өмірін арашалауға кіріседі", - дейді дәрігер.

Бірақ ең бастысы - клиника дамып, менің дәрігерлерім мен медбикелерім лайықты жалақы алса екен, - деп түйіндеді сөзін Ержан Әділбеков.

Авторы: Рабиға Дүйсенғұлова

Аударған: Дина Шәріпхан