“Бізді жай ғана басып қалуы мүмкін“ Алматы тұрғындары құрылыс кесірінен көшкін жүру қаупі барын мәлімдеді

16.06.2026

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..

Алматыдағы Ерменсай шағынауданының тұрғындары тау бөктеріндегі заңсыз деп санаған құрылысқа қатысты редакцияға шағым түсірді. Жұртшылық жүріп жатқан жұмыстар көшкінге себеп болуы мүмкін деп қауіптенеді және мемлекеттік органдарға жасаған шағымдары тиісті деңгейде назарға алынбай отырғанын айтады. Толығырақ Tengrinews.kz материалында.

Алматыдағы Ерменсай шағынауданының тұрғындары тау бөктеріндегі заңсыз деп санаған құрылысқа қатысты редакцияға шағым түсірді. Жұртшылық жүріп жатқан жұмыстар көшкінге себеп болуы мүмкін деп қауіптенеді және мемлекеттік органдарға жасаған шағымдары тиісті деңгейде назарға алынбай отырғанын айтады. Толығырақ Tengrinews.kz материалында.

"Бізді көшкін басып қалуы мүмкін!"

Шағынаудан тұрғындарының айтуынша, қазіргі уақытта үйлерінің жанындағы тау бөктерінде құрылыс жұмыстары жүргізіліп жатыр.

"Біздің үй қауіпті аймақ саналатын Университет көшесінде, беткейдің етегінде орналасқан. Осы жылдың сәуір айында ландшафттың өзгеруі мен нөсер кәрізінің жоқтығынан үйімізді лай көшкіні басып қалған болатын. Беткей біртіндеп жылжып келеді, алайда тура төбемізде белгісіз тұлғалар, біздің бақылауымызша, таудың бір бөлігін кесіп, жер бедерін өзгертіп жатыр. Алдағы жұмыстар трагедияға әкеп соқтырып, ауқымды көшкінге түрткі бола ма деп қорқамыз", - дейді аудан тұрғындары.

Тұрғындар бұл мәселені бірнеше рет заң жолымен шешуге тырысқандарын, бірақ мемлекеттік органдар тарапынан тиісті жауап болмағанын айтады.

"Полиция шақыртуларды елемейді. Мысалы, 18 мамырда қызметкерлер беткейде жұмыс істеп жатқан трактордың мемлекеттік нөмірін тәркіледі. Бірақ 19 мамырда техника нөмірсіз-ақ беткейді қазуды жалғастырды! Біздің 102 нөміріне қайта жасаған қоңырауларымыз назарсыз қалды, патруль келген жоқ, ал учаскелік полиция қызметкері телефон арқылы жүргізушіге айыппұл салынғанын айтып құтылды", - деп бөлісті адамдар.

Сонымен қатар, тұрғындардың сөзінше, жұмыс барысында жасыл желектердің бір бөлігі жойылған. Сондай-ақ олар құрылысшылар арнайы техниканың көмегімен беткейді табиғи түрде бекітіп тұрған көпжылдық ағаштарды тамырымен жұлып тастағанын алға тартады.

"Оларды жай ғана біздің үйге қарай төменге тастай салған. Аудандық әкімдік комиссиясының құрамында келген экополиция бұл фактілерді тиісті деңгейде тіркеген де жоқ, техниканы ешкім тәркілемеді", - деп атап өтті тұрғындар.

Тұрғындар аудандық әкімшілікке де наразылық білдірді. Олардың мәліметінше, Бостандық ауданы әкімі аппаратының комиссиясы заң бұзушылардың іс-әрекетіне ешқандай құқықтық баға бермеген.

"Құрылыс салушы сәулет-жоспарлау тапсырмасын (СЖТ) және "Қазселденқорғаудың" визуалды тексеру туралы қағазын көрсетеді. Бірақ біздің ойымызша, бұл құжаттар беткейді кесуге құқық бермейді. Сонымен қатар комиссияға жерге қатысты мемлекеттік акт ұсынылған жоқ, ал құжаттарда алты сотық туралы айтылса, техника одан бірнеше есе үлкен аумақты қазып тастаған", - дейді тұрғындар.

Өтініш авторлары бұл жұмыстар Алматының тау бөктеріндегі құрылысқа қойылған қолданыстағы шектеулерге қайшы келетінін мәлімдейді.

Олардың айтуынша, қалалық мәслихаттың 2024 жылғы 25 желтоқсандағы шешімі еңістігі 15 градустан асатын беткейлерде құрылыс салуға және оларды кесуге тыйым салады, ал құрылыс нормалары көшкінге әкеп соғуы мүмкін топырақ жағдайларын өзгертуге жол бермейді.

"Ешқандай СЖТ құрылыс нормалары мен адам өмірінің қауіпсіздігінен жоғары тұра алмайды. Қазір біз Бас прокуратураның әкімдік, қала құрылысын бақылау басқармасы және полиция қызметкерлерінің әрекетсіздігіне қатысты тексеру жүргізгенін қалаймыз. Сондай-ақ ТЖД мен МАСК-тан беткейдегі барлық жұмыстарды дереу тоқтатып, көшкін жүру қаупіне сараптама жүргізуді талап етеміз", - деп түйіндеді тұрғындар.

Tengrinews.kz тілшілері тұрғындардың қаупі қаншалықты негізді екенін және мемлекеттік органдардың қандай шаралар қолданып жатқанын анықтау үшін Алматы қалалық төтенше жағдайлар департаментіне, қалалық сәулет және қала құрылысы басқармасына, сондай-ақ қала құрылысын бақылау басқармасына сауал жолдады.

Сәулет және қала құрылысы басқармасының жауабы

Алматы қалалық сәулет және қала құрылысы басқармасы Университет және Таужиегі көшелерінің арасындағы жер учаскелерінің иесі Г. есімді азамат екенін хабарлады.

Басқарманың жауабына сәйкес, бұл ауданда оған тиесілі жеті жер учаскесі бар.

Ведомство меншік иесінің белгіленген тәртіппен екі жер учаскесінде жеке тұрғын үйді жобалау және салу үшін жобалау алдындағы құжаттаманы алғанын хабарлады.

Басқарма бұл құжаттаманың Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы бұйрығымен бекітілген Құрылыс саласындағы құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларына сәйкес берілгенін хабарлады.

Құжаттарды беруге жер учаскелеріне тіркелген меншік құқығы, инженерлік-геологиялық ізденістердің нәтижелері және аумақты тексеру актісі негіз болғаны нақтыланды.

Тексеру актісіне сәйкес, жер учаскесінің еңістігі 12 градусты құрайды.

Сонымен қатар ведомство қалған бес жер учаскесі бойынша меншік иесіне тек жеке тұрғын үйді жобалауға арналған сәулет-жоспарлау тапсырмалары ғана берілгенін атап өтті.

Басқарма Ерменсай шағынауданындағы құрылыс заңнамаға, қаланың бас жоспарына және егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына сәйкес жүргізіліп жатқанын атап өтті. Ведомство мәліметінше, жобаның аталған құжаттарға сәйкестігі белгіленген тәртіппен расталған.

Сонымен қатар шенеуніктер құрылыс нормаларының сақталуын бақылау сәулет басқармасының құзыретіне кірмейтінін атап өтті. Бұл функциялар Алматы қалалық қала құрылысын бақылау басқармасына жүктелген.

Қала құрылысын бақылау басқармасының жауабы

Қала құрылысын бақылау басқармасы тұрғындардың өтініштеріне байланысты жоспардан тыс тексеру жүргізуге дайындық басталғанын хабарлады.

Осы мақсатта құқық белгілейтін құжаттарды алу және жер учаскелерінің иесін анықтау үшін "Азаматтарға арналған үкіметке" сауал жолданды.

Ведомство қажетті материалдар алынғаннан кейін жоспардан тыс тексеру тіркелетінін түсіндірді. Егер сәулет, қала құрылысы немесе құрылыс қызметі саласындағы бұзушылықтар расталса, қолданыстағы заңнама аясында шаралар қабылданатын болады.

ТЖД не дейді?

Алматы қалалық төтенше жағдайлар департаменті бізге инженерлік-геологиялық ізденістер жүргізбейтінін және беткейлердің тұрақтылығы туралы қорытынды бермейтінін хабарлады.

Ведомствоның мәліметінше, топырақтың жай-күйін, беткейлердің тұрақтылығын және көшкін жүру қаупін тек тиісті аттестациясы бар мамандандырылған ұйымдар ғана анықтай алады.

Сондай-ақ ТЖД жер учаскелерін келісу, бастапқы рұқсат беру құжаттарын беру, жобаларды келісу және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы департаменттің құзыретіне жатпайтынын атап өтті. Сондықтан ведомствода қажетті келісімдердің бар-жоғы туралы ақпарат жоқ.

Қорытынды

Мемлекеттік орган өкілдері өтініштерді қарауды жалғастырып, тексеру жүргізуге дайындалып жатқанда, шағынаудан тұрғындары өз қауіпсіздігіне тікелей қатысты деп санайтын сұрақтарға жауап күтеді. Халық жүргізіліп жатқан жұмыстардың заңдылығына, сондай-ақ олардың беткей тұрақтылығы мен қоршаған аумақтың жай-күйіне тигізуі мүмкін әсеріне жан-жақты баға беруді талап етіп отыр.Редакция оқиғаның дамуын бақылауды жалғастырады.

Еске сала кетейік, сәуірде дәл осы ауданда топырақ қабаты сырғыған болатын. Мамандар жауын-шашынның көп болуына байланысты топырақ шамадан тыс ылғалданып, нәтижесінде көлемі шамамен 300 текше метр болатын топырақ массасының ішінара жылжуына әкеп соқтырғанын анықтады. Нәтижесінде ғимараттың шатыры зақымдалған еді.

Бұған дейін Алматы ТЖД көшкіннің алдын алу мақсатында қауіпсіздік шараларын еске салған болатын. Тұрғындарға топырақтың шамадан тыс ылғалдануына жол бермеу үшін герметикалық емес септиктер мен ағынды шұңқырларды пайдаланбауға, сондай-ақ суару құбырларының, кәріз, дренаж жүйелері мен септиктердің жай-күйін қадағалауға кеңес беріледі.

Жағдайды бақылауды жалғастырыңыз, Qazaq24.com әрқашан ең жаңа жаңалықтарды ұсынады.
Читать полностью