Ескі Дүние және жаңа дала. Бельгиялықтар королі Қазақстаннан не тапты

14.10.2026

Tengrinews.KZ парақшасынан алынған ақпаратқа сүйене отырып, Qazaq24.com хабарлама жасады..

Бельгия королі мен ханшайымының Қазақстанға сапары - бұл тек хаттама, қол алысу мен сөз сөйлеу ғана емес. Президент, монархтар, министрлер, ірі бизнес пен академиялық қауымдастық өкілдері бір залда бас қосқанда не болады? Бір қарағанда - ресми тон, қатаң костюмдер мен ұстамдылық. Бірақ Астана мүлдем басқа қарқын орнатты.

Бельгиялық корольдік жұптың сол күнгі тығыз жұмыс кестесі Қазақстан-Бельгия Іскерлік кеңесінің IV отырысынан басталып, ректорлар форумымен аяқталды. Tengrinews тілшісі Астана мен Брюссель арасындағы серіктестіктің қалай туындайтыны және жоғары технологиялардың корольдік әулеттер мен жас ғалымдарды қалай жақындастыратыны туралы баяндайды.

"Біз таңғаларлықтай жақынбыз"

Ресми сөз сөйлеуге бірнеше минут қалғанда зал іші жанданып, у-шу болып жатты. Бұл таңғаларлық емес, өйткені Бельгия королімен бірге Астанаға 110 адамнан тұратын делегация келді. Қазақстан тарапы да қарап қалмаған.

Міне, энергетика министрі Ерлан Ақкенженов пен ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров өз орындарына жайғасып, қол алысып үлгерді.

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов және ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Топтық фотоға бірнеше минут қалғанда Жаслан Мәдиев смартфонына үңілді. Цифрлық даму министрі үшін бұл - үйреншікті жұмыс режимі.

Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Дегенмен, тек ол емес. "Цифрландыру" бәріне жұққандай: екі ел делегациясының мүшелері - саясаткерлерден бастап бизнес-элитаға дейін - жаппай экрандарына үңілді.

Екі ел делегацияларының өкілдері. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Біреулер шұғыл іскерлік мәселелерді шешіп жатса, енді біреулері маңызды сәтті суретке түсіріп алуға тырысты.

"Қазақстан – Бельгия" Іскерлік кеңесінің 4-ші отырысына қатысушылар тобы. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Бірақ Президент пен корольдік қонақтар залға кірген бойда смартфондар жоғалып, әңгіме сап тыйылды.

Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзін тарихқа ерекше назар аудара отырып бастады: тура 16 жыл бұрын сол кездегі ханзада Филипп Бельгияның Қазақстандағы алғашқы сауда миссиясын жеке өзі басқарып келген болатын. Арада он бес жыл өткен соң, ол сол сапардың жемісін көру үшін Астанаға монарх мәртебесінде оралды.

Ақорданың баспасөз қызметінің фотосы

"Елімізде агроөнеркәсіптік кешен, денсаулық сақтау және фармацевтика, озық технологиялар мен энергетика салаларында 100-ден астам бельгиялық және бірлескен кәсіпорындар табысты жұмыс істеп жатыр. Олардың қатарында Jan De Nul, Sarens және Ahlers сияқты жетекші бельгиялық компаниялар бар. Сонымен қатар мен халықтарымыздың үмітін ақтау үшін сауда рәсімдерін жеңілдету және тауар айналымының өсімін жеделдету бағытында әлі де көп жұмыс істеуіміз керек деп сенемін. Өңірлік деңгейде Қазақстан Бельгияның Орталық Азиядағы ең ірі сауда серіктесі", – деп атап өтті Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев көлік пен логистиканы Қазақстан мен Бельгия ынтымақтастығының негізгі бағыттарының бірі ретінде атады. Президент Антверпен-Брюгге порт кешені мен Каспий теңізіндегі Ақтау және Құрық порттары арасындағы серіктестікке үлкен үміт артады.

Сөз Еуропаның екінші ірі теңіз портымен одақ құру туралы болып отыр. Антверпен-Брюгге арқылы жыл сайын жүздеген миллион тонна жүк тасымалданады.

Google Maps картасының скриншоты

Анықтама: Антверпен-Брюгге порты - Бельгияның басты теңіз және өзен порты. Солтүстік теңіз жағалауында, Шельда, Маас және Рейн өзендерінің сағасында орналасқан.

Бұл Қазақстан үшін неге маңызды? Бұл Транскаспий халықаралық көлік маршрутын немесе Орта дәлізді Азия мен Еуропа арасындағы жылдам әрі сенімді көпірге айналдырудағы шешуші қадам. Бұл бағыт неғұрлым тиімді жұмыс істесе, қазақстандық экспорттың Еуропа нарығына шығу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.

"Осы тұрғыда Еуропаның ең ірі логистикалық орталықтарының бірі ретінде Бельгияның бай тәжірибесі біз үшін ерекше құнды. Біз Антверпен-Брюгге порт кешені мен Каспий теңізіндегі Ақтау және Құрық порттары арасында практикалық серіктестік орнатуды көздейміз. Бұл Қазақстанның металлургия, мұнай-химия және ауыл шаруашылығы өнімдері үшін кеңірек нарықтар ашуға мүмкіндік береді", – деді Президент.

Ақорданың баспасөз қызметінің фотосы

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, тараптар агроөнеркәсіп, жоғары технологиялық денсаулық сақтау және, әрине, жасанды интеллект саласындағы жобаларды егжей-тегжейлі талқылады. Бұл - нейрожелілер мен сарапшылық тәжірибе ортақ нәтиже үшін жұмыс істей бастайтын сала.

Бірақ ең бастысы - адамдар. Президент Қазақстанның әлемнің түкпір-түкпірінен келген таланттар үшін толықтай ашық екенін баса айтты.

"Елімізге мұндай адамдар неғұрлым көп келсе, бұл бәріміз үшін соғұрлым жақсы, өйткені бұл тұлғааралық және кәсіби байланыстарды нығайтуға ықпал етеді. Қазақстанда мұндай іс-қимыл жоғары бағаланады. Қазақстан Президенті ретінде мен біздің елімізге келетін адамдардың этникалық тегін емес, ең алдымен интеллектуалдық қабілеттерін жоғары бағалаймын", - деп түйіндеді Мемлекет басшысы.

Бельгия королінің сөзі іскерлік отырыстың маңызды әрі айқын түйіні болды. Монарх Бельгияның Еуропа орталығындағы, ал Қазақстанның Еуразияның қақ ортасындағы географиялық орналасуы мінсіз синергия тудыратынын атап өтті.

Фото: Palais royal/Koninklijk Paleis

Инвесторларға жолданған месседж барынша нақты болды: стандартты мәмілелер аясынан шығып, сирек металдар, энергетика мен қаржыдан бастап, ауқымды логистикалық тізбектер мен туризмге дейінгі жаңа көкжиектерді батыл игеру қажет.

"Бельгия мен Қазақстанның арасы географиялық тұрғыдан алыс болғанымен, амбиция деңгейі, прагматикалық көзқарасы мен табандылығы жағынан біз таңғаларлықтай жақынбыз".

Билейтін роботтардан Нобель телескопына дейін

Бағдарламаның келесі бөлімі Alem.ai Халықаралық жасанды интеллект орталығында өткен ректорлар форумы болды.

Ақорданың баспасөз қызметінің фотосы

Гент университетінің талантты қазақстандық жастарға телескопты сыйға тартуы ерекше ілтипат белгісі болды.

Ақорданың баспасөз қызметінің фотосы

Бұл тек техникалық тұрғыдан емес, құндылығы жағынан да бірегей аппарат. Оның корпусында әлемдік ғылым аңыздары - физикадан Нобель сыйлығының лауреаттары Франсуа Энглер, Герард ’т Хоофт, Мишель Майор және тұңғыш бельгиялық астронавт Франк Де Винненің қолтаңбалары бар.

Бірақ бұл күні жоғары технологиялар тек жұлдыздарға ұмтылысымен ғана емес, дәстүрге жасалған күтпеген құрметімен де таңғалдырды. Сахнаға "Қара жорға" биін билейтін роботтар шықты.

Билейтін роботтар. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Күрделі механизмдердің "қара жорғаның" ырғақты қимылдарын айнытпай салғанын көрген корольдік жұп жымиысын жасыра алмады.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Бұл уақытта іс-шараның басталуына қызу дайындық жүріп жатты. Форумның тақырыбы - "Жасанды интеллектінің білім беру мен ғылыми зерттеулерге әсері".

Қызметкерлердің асығыс қосымша орындықтар қойып жатқанын бақылай отырып, "осындай сәтте роботтар дәл қазір керек-ақ еді" деген ойға еріксіз берілесің.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Ал басқалары үстел үстіндегі құжат папкаларын түзеп, қол қоюға арналған қаламдардың орнында тұрғанын және судың қойылғанын тексеріп жатты. Жоғары деңгейдегі сапардың сыртқы жылтырының артында кез келген ауқымды халықаралық диалогтың ажырамас бөлігі саналатын көрінбейтін, бірақ маңызды жұмыс жүріп жатты. Бұл - жасанды интеллект пен роботтардың қолынан келмейтін, адамның нәзік зейінін қажет ететін міндет.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Екі елдің ірі жоғары оқу орындарының басшылары зерттеу көпірлерін құру, бірлескен дипломдық бағдарламалар мен тікелей ғылыми коллаборацияларды талқылау үшін бір үстел басына жиналды.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Форум қатысушыларының арасынан ақжарқын, жүзі жылы бір әйелді байқап қалдым. Біз тез таныстық: ол Бельгияның франкофонды бөлігіндегі Намюр университетінің ректоры Анник Кастио болып шықты.

Анник Кастио. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Ару Сатбаева

Анықтама: Намюр университеті (UNamur) - 1831 жылы негізі қаланған Валлониядағы жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Университет ақпараттық технологиялар, биомедицина және экология саласындағы мықты ғылыми мектептерімен танымал. Бүгінде мұнда 9,5 мыңға жуық студент, соның ішінде Қазақстаннан келген жас ғалымдар білім алып жатыр.

Оның өмірбаяны - кванттық материалдарды зерттеушіден инновациялық менеджмент маманына дейінгі жол, ол осы университеттің тарихындағы тұңғыш әйел-ректор атанды.

"Бұл менің Қазақстанға жасаған алғашқы сапарым. Менің университетімде қазақстандық жастар оқып жатыр - жыл сайын алмасу бағдарламасымен Қазақстаннан бірден онға дейін студент келеді, докторанттарымыз да бар, бірақ елді өз көзіммен көрудің сәті енді түсті. Адамдардың ақкөңілдігі мен шынайы мейірімділігі мені қатты толқытты", - деді ол.

Анник Кастио - оң жақта. Ақорданың баспасөз қызметінің фотосы

Кастионың айтуынша, дәл осы академиялық алмасу мен ғылыми жобалар елдер арасындағы "жұмсақ көпірді" қалыптастырады, соның арқасында бизнес-серіктестік те кеңейе түседі. Сондықтан Намюрде бұл бағытты дамыту көзделген: қазақстандық студенттерді қабылдауды жалғастыру, қос диплом бағдарламаларын кеңейту және бірлескен зерттеулерді іске қосу жоспарланып отыр.

Кездесулердің жалпы сипатын Қасым-Жомарт Тоқаевтың сөзі айшықтай түсті. Ол Бельгияның ұлттық ұраны қазақтың белгілі мақалымен үндес екенін атап өтті:

"Бельгиялықтардың "L’union fait la force" (Күшіміз - Бірлікте) деген ұлттық ұраны қазақтың "Бірлік бар жерде тірлік бар" деген тәмсілімен мағыналас. Біздің достығымыз осы ортақ құндылықтарға негізделген".

Астана мемлекеттік сапар картасындағы бастапқы нүкте болғанын айта кетейік. Бельгия королі мен ханымының бағдарламасы мұнымен аяқталмайды: келесі қала - Алматы. Оңтүстік астанамыз бельгиялық жоғары мәртебелі қонақтарды несімен таңғалдыратынын Tengrinews.kz-тің алдағы материалдарынан оқи аласыздар.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу

Маңызды жаңалықтар мен жаңартуларды өткізіп алмау үшін Qazaq24.com сайтын қадағалаңыз.
Читать полностью