Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..
Ажырасқаннан кейін кейбір бұрынғы жұптар бірге түскен суреттерін өшіріп қана қоймай, қарым-қатынасқа кімнің қанша шығындалғанын есептей бастайды. Желіде кеңінен тараған алты жылдық қарым-қатынас үшін бұрынғы сүйіктісіне шот ұсынған ер адам туралы оқиға дәл осындай қызу пікірталас тудырды. Tengri Life бұрынғы серігіне жұмсалған ақшаны қайтару мүмкін бе, Қазақстанның сот практикасы бұл жағдайда не дейді және мұндай талап арыздардан қалай қорғануға болатынын анықтап көрді.
Бәрі қалай басталды?
Жақында әлеуметтік желілерде бір оқиғасы жарияланды. Ол оқиғаның нақты дереккөзі расталмаса да, қоғамдағы өзекті мәселені дөп басты. Барлығы Гроднода басталған. Желіде тараған нұсқа бойынша, инженер Игорь алты жыл қарым-қатынаста болған сүйіктісі Аннаға жұмсаған барлық шығынын: гүл шоқтары мен кешкі астан бастап, жалдамалы пәтер ақысына дейін блокнотына жасырын жазып жүрген.
Мәліметтерге сүйенсек, қарым-қатынас үзілгеннен кейін ер адам бұрынғы сүйіктісіне "сабақ болсын" деп, оған 68 400 доллардың шоты жазылған 47 беттік құжат жіберген (бұған "эмоционалды ресурсты пайдаланғаны" үшін пайыздар да қосылған).
Бірақ оқиға күтпеген жерден жалғасын тапты.
Instagram-дағы бұл жарияланымды көру
Иван Логиновтың жарияламы | Нейрожелілер | Контент-зауыт (@ivan.loginov_ai)
Анна 78 беттен тұратын жауап құжатын дайындаған делінеді. Онда ол өз шығындарын тізіп көрсеткен: 26 400 доллар көлеміндегі тұрғын үй мен коммуналдық қызметтер ақысын төлеуге қатысу, 14 200 долларға азық-түлік сатып алу, бұрынғы серіктесінің анасына көрсетілген 8 900 доллар көмек, 12 800 доллар сомасындағы бірлескен саяхаттардың бір бөлігін төлеу және 4 300 долларға автокөлікті жөндеу. Жиыны - 74 600 доллар.
Мәлімдемеге сәйкес, Анна Игорьдің барлық заң істерін де жүргізген: оның визасын рәсімдеуге 340 сағат жұмсаған, оған ЖК тіркеп берген, екі жыл бойы бухгалтериясын жүргізген және жұмыс берушіден қарызын сот арқылы өндіріп алуға көмектескен. Гродно заңгерінің ең төменгі ставкасымен есептегенде (сағатына 30 доллар), бұл тағы 12 300 долларды құрайды.
Хабарламада айтылғандай, ол бұрынғы серіктесі депрессияға түскен кезеңдерде оған бірнеше жыл бойы эмоционалдық қолдау көрсеткенін бөлек атап өтіп, мұндай көмектің құнын ақшамен бағалау мүмкін емес екенін жеткізген. Жарияланған мәліметке сәйкес, өзара есеп айырысудан кейін, керісінше, ер адамның бұрынғы сүйіктісіне қарыз екені анықталды.
Instagram-дағы бұл жарияланымды көру
Нейро Глеб| Контент-зауыты| ЖИ блогерлері (@neiro_gleb) жарияланымы
Вирустық жазбаның авторлары психолог Ирина Долгованың пікірін келтірді.
"Ер адамдар көбіне көзге көрінетін дүниелерді - гүлдерді, кешкі астарды, сыйлықтарды есептейді. Әйелдер болса көзге көрінбейтін нәрселердің - уақыттың, эмоциялардың, серігінің тыныс-тіршілігіне қызмет етудің есебін жүргізеді. Игорь өзі көре алмаған, тіпті бар екенінен бейхабар есепке тап болды", - делінген жарияланымда.
Алайда мынаны ескерген жөн: бұл адамдардың, құжаттардың немесе оқиғаның өзінің растығын дәлелдеу мүмкін болмады. Сондықтан бұл жарияланымды нақты факт ретінде қабылдауға болмайды.
Қазақстанда сот процестері қалай өтеді?Беларусьтік жұптың хикаясының шынайылығы күмән тудырғанымен, қазақстандық соттар бұрынғы серіктестерден түскен нақты талап арыздарды жиі қарастырады.
Мәселен, биыл көктемде Жамбыл облысында ер адам қарым-қатынасы үзілгеннен кейін сотқа жүгініп, бұрынғы сүйіктісінен 2,5 миллион теңге өндіріп алуды талап еткен.
Оның айтуынша, қарым-қатынас кезінде ол әйелге материалдық қолдау көрсетіп, оның екі баласын да асыраған және отбасын құруды көздеген. Қарым-қатынас үзілгеннен кейін ер адам барлық аударылған қаражатты қайтаруды талап еткен.
Жауапкер бұл қаражаттың дәрі-дәрмекке, киім-кешекке және тұрмыстық шығындарға ерікті түрде берілгенін, ал оны қайтару туралы ешқандай уағдаластық болмағанын мәлімдеді.
Сот ақша аударымдары талап қоюшының өз бастамасымен жүзеге асырылғанын және олардың өтеусіз көмек сипатында болғанын анықтады. Қарыздың болғаны туралы дәлелдемелер ұсынылмады, сондықтан талап арызды қанағаттандырудан бас тартылды. Шешім заңды күшіне енді.
Фото: depositphotos.com
Осыған ұқсас іс Астанада да қаралды. Ер адам бұрынғы қызынан бес миллион теңге өндіріп алуға тырысқан.
Сот тараптар арасында қарыз шарты жасалғанын растайтын дәлелдер жоқ екенін алға тартып, ақша романтикалық қарым-қатынас кезеңінде ерікті түрде аударылған деген шешімге келді.
Бұған қоса, сот Азаматтық кодекс нормаларына сілтеме жасады, оған сәйкес сыйға тарту, қайырымдылық немесе материалдық көмек ретінде берілген ақшалай қаражаттар қайтарылуға жатпайды.
Шешім де заңды күшіне енді.
Ақшаны бәрібір қайтаруға болатын жағдайларҚарағанды облыстық адвокаттар алқасының адвокаты Ибрагим Сәдуақасовтың айтуынша, мұндай талап арыздар сот практикасында расында да жиі кездеседі.
Ол Азаматтық кодекстің 953-бабының 1-тармағына сәйкес, егер тұлға мүлікті заңда немесе мәміледе көзделген негіздерсіз алса, ол мүлік негізсіз баю болып саналатынын түсіндірді.
"Мәселен, ақша аударушы қаражатты қателесіп басқа адамға аударды делік. Олардың арасында ешқандай мәміле болмағандықтан, ақшаны алған тұлға оны қайтаруға міндетті", - деп түсіндірді адвокат.
Алайда романтикалық қарым-қатынастарға қатысты заңның басқа нормасы қолданылады.
"Азаматтық кодекстің 960-бабының 4-тармағында негізсіз баю ретінде қайтарылуға жатпайтын жағдайлар көрсетілген. Егер мүлікті иеленуші қайтаруды талап етіп отырған тұлғаның міндеттеменің жоқ екенін білгенін немесе мүлікті қайырымдылық мақсатында бергенін дәлелдесе, жоқ міндеттемені орындау үшін берілген ақшалай сомалар мен өзге де мүлік қайтарылмайды", - деп атап өтті Сәдуақасов.
Басқаша айтқанда, егер ақшаның қарыз емес, сыйлық болғанын дәлелдеу мүмкін болса, сот талаптарды қанағаттандырудан бас тартуы мүмкін.
Қандай дәлелдер көмектесуі мүмкін?Адвокаттың айтуынша, мұндай істерде тараптар арасындағы қарым-қатынастың сипатын растайтын кез келген айғақтың маңызы зор.
Мәселе нақ сыйлықтар туралы болса, мыналар пайдалы болуы мүмкін:
мессенджерлер мен әлеуметтік желілердегі хат алмасулар; банк аударымдарына жазылған түсініктемелер; аудиохабарламалар; бірге түскен фотосуреттер мен видеолар; бірге тұрғанын растайтын құжаттар (егер ондай факт болса).Бұл ретте заңгер мынаны ескертеді: егер бұрынғы серіктесі ақшаның дәл қарыз ретінде берілгенін алға тартса, оны дәлелдеу міндеті соның мойнында болады.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?"Егер талап қоюшы ақша қарыз ретінде берілгенін алға тартып, талап арыз берсе, ол сотқа қарыздың талаптарын: сомасын, қайтару мерзімін, сыйақысын және тағы басқасын дәлелдеп беруі тиіс", - деп атап өтті адвокат.
Заңгер сыйлық немесе материалдық көмек туралы сөз болғанда, хат алмасуларды сақтауға және банк аударымдарына жазылған түсініктемелерді өшірмеуге кеңес берді. Сондай-ақ бірлескен өмірдің мән-жайын тіркеп отыру да пайдалы - дау туындаған жағдайда бұл сотқа тараптар арасындағы қарым-қатынастың сипатын түсінуге көмектеседі.
Дегенмен, әмбебап шешім жоқ.
Әрбір іс жеке қаралады, ал нәтиже ақша аудару фактісінің өзіне емес, тараптардың бұл қаражаттың сыйлық, көмек немесе қарыз болғанын дәлелдей алуына байланысты болады.
Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз
Жазылу