Пилоттар мен бортсеріктер алаңдатарлық рейтингтің басына шықты

25.08.2026

Tengrinews.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com мәлімдеме жасады..

Бортсеріктер мен ұшқыштар иондаушы сәулеленумен байланысты онкологиялық аурулардан болатын өлім-жітім үлесі бойынша мамандықтар арасында алғашқы орындарға шықты. Гарвард медицина мектебінің ғалымдары осындай тұжырымға келген, - деп хабарлайды Tengri Travel.

Зерттеу нені көрсетті?

Гарвард медицина мектебінің клиникалық ғылыми қызметкері Вишал Патель мен профессор Анупам Джена бастаған зерттеу тобы 2020-2024 жылдар аралығында АҚШ-тағы 12,7 миллионнан аса өлім туралы куәлікті зерделеді.

Ғалымдар бірыңғай мемлекеттік статистика жүйесін (NVSS) пайдаланып, 503 мамандық бойынша көрсеткіштерді салыстырған. Талдауға 14 мың ұшқыш пен 7 мың бортсерік деректері енгізілді.

Бортсеріктер арасындағы өлім-жітімнің 6,9 пайызы, ал ұшқыштар арасында 6,7 пайызы радиациямен байланысты қатерлі ісік түрлерінің үлесінде (ел бойынша орташа көрсеткіш 5 пайыз) екені анықталған. Жасы, жынысы мен нәсілін ескергенде, экипаж мүшелерінің мұндай қатерлі ісіктен көз жұму ықтималдығы 36–50 пайызға жоғары болды.

Неге дәл ұшқыштар мен бортсеріктер?

Авторлар жоғары қауіпті, ең алдымен, экипаждардың үлкен биіктікте ұшу кезінде ұшырайтын ғарыштық сәулеленуімен байланыстырады. CDC мәліметтері бойынша, экипаж мүшелері жылына 3-тен 6 миллизивертке дейін радиация алады. Сонымен қатар, жердегі авиациялық персоналда (механиктер мен құрастырушылар) мұндай қауіптер байқалмаған.

Сондай-ақ зерттеуде бортсеріктер арасында қатерлі ісіктің кейбір түрлерінен, соның ішінде сүт безі, қуық асты безі, орталық жүйке жүйесі қатерлі ісігі мен меланомадан өлім-жітімнің жоғарылағаны тіркелді. Ұшқыштарда бұған қоса лейкемиядан болатын өлім көрсеткішінің жоғарылығы байқалды.

Бұл көрсеткіш бойынша авиация саласының мамандары рейтингте 12-орынға жайғасқан ядролық технологиялар мамандарынан да озып кеткен.

Радиация - жалғыз себеп емес

Зерттеушілер әзірге тек статистикалық байланысты ғана тіркей алғандарын мойындады. Бұған тек қана радиация кінәлі деп кесіп айту мүмкін емес. Сондай-ақ денсаулыққа түнгі ауысымдар, тұрақты джетлаг (уақыт белдеулерінің ауысуы) және биоритмдердің бұзылуы да әсер етуі мүмкін.

Жұмыс авторлары ұшу құрамына түсетін радиациялық жүктемені мұқият бақылау қажет деп санайды.

Атап айтқанда, олар экипаждар үшін радиация әсерінің қосымша нормаларын белгілеуді және жұмыс ерекшеліктерін ескере отырып, қызметкерлерді тұрақты медициналық тексеруден өткізуді ұсынады.

Бұл ретте АҚШ билігі ұшқыштар мен бортсеріктердің ғарыштық сәулеленуге ұшырайтынын мойындап отыр. Алайда, зерттеушілердің сөзінше, олар үшін иондаушы сәулеленумен жұмыс істейтін басқа қызметкерлер сияқты міндетті шектеулер мен радиациялық жүктемені бақылау процедуралары әлі енгізілмеген.

Тағы оқыңыз: Қауіпсіздік, медицина және демалыс мүмкіндіктері: зейнеткерлерге қолайлы елдер аталды

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

Маңызды жаңалықтар мен жаңартуларды өткізіп алмау үшін Qazaq24.com сайтын қадағалаңыз.
Читать полностью