Qazaq24.com, Arasha.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..
Осыдан 10 жыл бұрын жалпы несие көлемінің 30%-ы халыққа тиесілі болса, өткен жылы бұл көрсеткіш 62%-ға жақындаған. "Чёрный лебедь, рак и щука" телеграм арнасы экономиканың «қызып кетуінің» белгілерін тексеріп, Ұлттық банктің бизнес пен халыққа (кәсіпкерлік мақсатқа жатпайтын) берілген несиелер үлесінің динамикасы бойынша деректерді ұсынды, деп хабарлайды Arasha.kz.
2016 70,4% 29,6%
2017 66,6% 33,4%
2018 61,9% 38,1%
2019 54,3% 45,7%
2020 51,3% 48,7%
2021 45,7% 54,3%
2022 42,2% 57,8%
2023 40,3% 59,7%
2024 38,8% 61,2%
2025 38,4% 61,6%
Банктер жеке тұлғаларды несиелендіруді ұтымды көреді: мұнда табыстылық жоғары, ал тәуекел төмен. Нәтижесінде ЖІӨ өсімі «тұтынушылық көпіршікке» айналып барады. Бұл жағдайдың қауіптілігі сол — өсім тікелей халықтың табысына тәуелді болып қалды.
Пандемиядан кейін несиелер экономикаға қарағанда бір жарым есе жылдам өсе бастаған:
2021 жылдан 2025 жылға дейін ЖІӨ 197 млрд доллардан 300 млрд долларға дейін өсті – бұл +52% көрсеткіш.
Сонымен бірге, несиелер көлемі 42,6 млрд доллардан 78,6 млрд долларға дейін артты – бұл +84% көрсеткіш.
Бұл ретте халыққа берілген несиелер доллармен есептегенде 4 еседен астам өскен.
2016 - $38,08 млрд
2017 - $38,08 млрд
2018 - $35,21 млрд
2019 - $36,12 млрд
2020 - $34,76 млрд
2021- $42,61 млрд
2022 - $48,77 млрд
2023 - $59,93 млрд
2024 - $64,97 млрд
2025 - $78,62 млрд
Халықтың қарызы экономикаға қарағанда екі есе дерлік жылдам өсуде: ЖІӨ 2,2 есе артса, халықтың қарызы 4,3 есеге өскен.
ЖІӨ өсіп жатыр, бірақ бұл өсім бизнесті қаржыландырудың тоқырауы аясында көбіне үй шаруашылықтарының қарызы есебінен орын алуда.