Tengrinews.KZ парақшасынан алынған ақпаратқа сүйене отырып, Qazaq24.com хабарлама жасады..
Қазақстанда некені тіркеу үшін не қажет, қанша төлеу керек және 15 күннен ерте үйленуге бола ма? Tengri Life болашақ ерлі-зайыпты үшін өтініш беруден бастап, тойдан кейін тегін ауыстыруға дейінгі егжей-тегжейлі нұсқаулықты дайындады.
Қазақстанда кімдер некеге тұра алады: жас мөлшері және тыйымдар
Қазақстанда 18 жастан бастап некеге тұруға болады. Некені тіркеу үшін болашақ ерлі-зайыптының екеуінің де өзара ерікті келісімі қажет.
Неке жасы және оны қашан төмендетеді?СҚО Әділет департаментінің мәліметінше, жекелеген жағдайларда неке жасын екі жылдан аспайтын мерзімге төмендетуге болады. Ол үшін дәлелді себептер - жүктілік немесе ортақ баланың туылуы қажет.
Неке жасын төмендету туралы өтінішті некеге тұруға ниет білдірушілердің өздері, сондай-ақ олардың ата-аналары немесе қорғаншылары бере алады. Өтініште жасты төмендетуді талап ететін себептер көрсетілуі тиіс.
Бұл ретте екі міндетті шарт бар:
болашақ ерлі-зайыптының екеуі де неке жасын төмендетуге келісуі керек; кәмелетке толмаған адамның ата-анасының немесе қорғаншыларының жазбаша келісімі қажет. Кімдерге тіркеуден бас тартылады?Ережелерге сүйенсек, Қазақстанда мына жағдайларда некені тіркеуге болмайды:
екі адам да бір жынысты болса; болашақ ерлі-зайыптының кем дегенде біреуі басқа тіркелген некеде тұрса; болашақ ерлі-зайыпты жақын туыс болса; біреуі екіншісіне асырап алушы немесе асырап алынған бала болса немесе оның баласы болса; болашақ ерлі-зайыптының кем дегенде біреуін сот жүйке ауруы немесе ақыл-есінің кемістігі салдарынан әрекетке қабілетсіз деп таныса және соттың тиісті шешімі заңды күшіне енген болса.Қазақстанда кімдер үйлене алады: жас мөлшері және тыйымдар. Фото: depositphotos.com
Некеге тұруға өтінішті қайда беруге болады: 3 тәсілҚазақстанда некені тіркеуге өтінішті үш тәсілмен беруге болады: АХАТ (АХАТ) бөліміне барып, eGov.kz порталы арқылы немесе банктің мобильді қосымшасында (егер мұндай қызмет қолжетімді болса).
eGov арқылы онлайн: кімдерге қолжетімді және неге өтінім 48 сағаттан кейін жойылады?eGov арқылы өтінішті болашақ ерлі-зайыптының екеуі де Қазақстан азаматы болған жағдайда бере алады.
Өтініш беру тәртібі төмендегідей:
болашақ ерлі-зайыптының бірі eGov.kz порталында немесе eGov Mobile қосымшасында авторизациядан өтіп, өтініш береді; екінші серіктес өзінің жеке кабинеті арқылы келісімін растауы тиіс.Барлық міндетті жолақтарды толтырып, мемлекеттік бажды төлеу қажет.
eGov Mobile қосымшасында бұл қызметті "Қызметтер" - "Бала туу, некеге тұру және өлім-жітім" бөлімінен табуға болады. Одан әрі некені тіркеу қызметін таңдау керек.
Өтініш таңдалған тіркеу күніне дейін кемінде 15 күнтізбелік күн бұрын беріледі, ал екінші серіктес өтінішті белгіленген мерзімде растауы керек.
Егер бұл 48 сағат ішінде жасалмаса, өтінім жойылады.
Банктің мобильді қосымшасы арқылыТағы бір нұсқа - егер "Мемлекеттік қызметтер" бөлімінде тиісті қызмет болса, өтінішті банктің мобильді қосымшасы арқылы беру.
Қарағанды облысының Әділет департаментінің хабарлауынша, ол үшін өтінішті толтырып, мемлекеттік бажды төлеу және екінші өтініш берушінің 48 сағат ішінде растауын күту қажет.
Өтініш беріліп, белгіленген мерзім өткеннен кейін некені тіркеуді болашақ ерлі-зайыптының қатысуымен АХАТ органы жүргізеді.
eGov арқылы некені тіркеуге өтінішті қалай беруге болады. Фото: depositphotos.com
АХАТ-қа бару: қай кезде жеке барусыз болмайды?Егер өтінішті онлайн ресімдеу мүмкін болмаса немесе қосымша құжаттар ұсыну қажет болса, АХАТ-қа жеке барып өтініш беру керек.
Мысалы, болашақ ерлі-зайыптының бірі шетелдік болса, АХАТ-қа жеке жүгіну қажет болуы мүмкін. Сондай-ақ жұптың біреуі бұрын некеде болса немесе ерлі-зайыптының ортақ балалары болса да, бару талап етілуі мүмкін.
Некені тіркеуге арналған құжаттар: чек-лист Алғашқы некеге арналған негізгі пакет
Instagram-дағы бұл жазбаны көру
Егер жұп алғаш рет некеге тұрса және олардың ортақ балалары болмаса, АХАТ-қа өтініш беру үшін әдетте екі өтініш берушінің де жеке куәліктері қажет. Жұп сол жерде өтініш толтырып, мемлекеттік бажды төлейді.
Егер біреуі бұрын некеде болсаңыздарЕгер болашақ ерлі-зайыптының бірі немесе екеуі де бұған дейін ресми некеде болған болса, қосымша құжаттар дайындау қажет. Атап айтқанда:
некені тіркеуге өтініш; екі өтініш берушінің де жеке куәліктері; алдыңғы некенің тоқтатылғанын растайтын құжат; мемлекеттік баж салығының төленгенін растайтын құжат. Егер ортақ балаларыңыз болсаЕгер жұптың ортақ балалары болса, өтініш беру кезінде қосымша құжаттар талап етілуі мүмкін. Негізгі пакеттен бөлек, келесілерді дайындау қажет:
ортақ балалардың туу туралы куәліктері; егер өтініш берушілердің бірі немесе екеуі де бұрын некеде болған болса, алдыңғы некенің тоқтатылғаны туралы құжат. 2026 жылғы некені тіркеу үшін мемлекеттік баж салығыЖасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің 2026 жылғы 17 ақпандағы бұйрығына сәйкес, азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеу құны өзгертілді.
Некеге тұруды (ерлі-зайыптылықты) тіркеу бір құжат үшін 3 450 теңгені құрайды.
Некені салтанатты түрде тіркеу қанша тұрады?Егер сіз некені салтанатты жағдайда тіркегіңіз келсе, онда рәсімді ұйымдастыру үшін бөлек төлеуге тура келеді.
Қызмет құны қалаға байланысты:
Астана және Алматы - 35 000 теңге; Шымкент - 30 000 теңге; облыстық маңызы бар қалалар - 20 000 теңге; аудандық маңызы бар қалалар - 10 000 теңге.Ал офертада тарифтерге ҚҚС қосылғаны көрсетілген. Қызмет ақысын сайтта өтініш беру кезінде қолма-қол ақшасыз тәсілмен төлеу қажет.
Егер сіз көшпелі тіркеу өткізгіңіз келсе, Неке сарайында залды жалға алғыңыз келсе немесе фото және бейне түсірілімге тапсырыс бергіңіз келсе, қосымша шығындар туындауы мүмкін.
Некені салтанатты жағдайда тіркеу қанша тұрады. Фото: depositphotos.com
Мерзімдер: 15 күннен ерте үйленуге бола ма? Стандартты мерзім және күнді қалай таңдау керек?Жалпы ережеге сәйкес, некені өтініш бергеннен кейін 15 күнтізбелік күннен ерте емес мерзімде тіркеуге болады.
Күн санау өтініш берілген күннен кейінгі күннен басталады. Мерзімге жұмыс, демалыс және мереке күндері кіреді, ал өтініш берілген күн есепке алынбайды.
Өтініш берген күні немесе мерзімінен бұрын қашан тіркеледі?Жекелеген жағдайларда күту мерзімі бір күнге дейін қысқартылуы мүмкін. Бұл, егер дәлелді себептер болса, некені тіпті өтініш берген күні де тіркеуі мүмкін дегенді білдіреді.
Әділет министрлігінің түсіндіруінше, мұндай жағдайларға жүктілік, баланың тууы, болашақ ерлі-зайыптының бірінің өміріне тікелей қауіп төнуі және басқа да ерекше жағдайлар жатады.
Себептерді құжаттармен растау қажет. Мысалы, медициналық анықтамалармен немесе жұмыс не оқу орнынан берілген құжаттармен. Шешім нақты жұптың жағдайын ескере отырып, жеке қабылданады.
"Әдемі күнді" қалай брондауға болады?Егер сіз некені белгілі бір күнде тіркегіңіз келсе, өтінішті алдын ала берген жөн. Жалпы ереже бойынша, өтініш беру мен тіркеу арасында кемінде 15 күнтізбелік күн өтуі тиіс.
Егер сіздің некені әдемі күнде тіркегіңіз келсе, өтінішті алдын ала берген дұрыс. Мысалы, 2026 жылғы 26 қарашадағы үйлену тойы үшін өтінішті 11 қарашадан кешіктірмей беру қажет. Сонымен қатар таңдалған АХАТ бөлімінде сол күннің бос екендігін алдын ала нақтылап алған жөн.
Қазақстанда шетелдікпен некеге тұруды тіркеуЗаңға сәйкес, Қазақстанда шетелдікпен некені АХАТ-та тіркеуге болады. Сондай-ақ кейбір жағдайларда мұны болашақ ерлі-зайыптының бірі азаматы болып табылатын елдің елшілігінде немесе консулдығында жасауға болады.
Тіркеу үшін өтініш беріп, екі өтініш берушінің де жеке басын куәландыратын және отбасы жағдайын растайтын құжаттарды ұсыну қажет.
Жалпы ереже бойынша, неке өтініш берілгеннен кейін 15 күнтізбелік күннен ерте емес мерзімде тіркеледі. Рәсім болашақ ерлі-зайыптының екеуінің де қатысуымен өтеді.
Шетелдіктен қандай құжаттар талап етіледі?Некені тіркеу үшін шетел азаматы Қазақстан заңнамасында көзделген құжаттарды дайындауы қажет. Жағдайға байланысты мыналар талап етілуі мүмкін:
паспорт немесе жеке басын куәландыратын басқа құжат; тіркелген некенің жоқтығы туралы анықтама немесе азаматтығы бар елдің құзыретті органы берген некеге тұру мүмкіндігі туралы құжат; егер шетелдік елде тұрақты тұратын болса, Қазақстандағы тұруға ықтиярхат; егер өтініш беруші бұған дейін некеде болған болса, алдыңғы некенің тоқтатылғаны туралы құжат; нақты жағдайда қажет болған жағдайда қосымша құжаттар.Болашақ ерлі-зайыпты бір-бірінің денсаулық жағдайы мен материалдық жағдайынан хабардар екенін және некеге тұруға ешқандай кедергі жоқ екенін растауы тиіс.
Шетелдік құжаттарды қажет болған жағдайда қазақ немесе орыс тілдеріне аударып, куәландыру керек. Апостиль қою және заңдастыру талаптары құжат берілген елге байланысты болады.
Ресей және ТМД елдерінің азаматтары: апостиль қажет пе?1993 жылғы 22 қаңтардағы Минск конвенциясына сәйкес, қатысушы елдерден келген құжаттар Қазақстанда апостильсіз және қосымша куәландырусыз қабылданады. Дегенмен, қазақ немесе орыс тіліне аударма қажет болуы мүмкін.
Бұл ретте болашақ ерлі-зайыптының әрқайсысы өз елінің заңнама талаптарына және Қазақстан ережелеріне сәйкес келуі тиіс.
Егер шетелдіктің ЖСН-і болмаса немесе Қазақстанда уақытша жүрсеЕгер шетелдіктің ЖСН-і болмаса, өтінішті онлайн беру мүмкін болмауы мүмкін. Мұндай жағдайда АХАТ бөліміне хабарласып, ресімдеу тәртібін нақтылаған жөн.
Қазақстанда уақытша жүрген шетелдіктерге де жеке басын куәландыратын және отбасылық жағдайын растайтын құжаттарды ұсыну қажет.
Шетелде үйлену: Қазақстанда некені қалай тануға болады?Қазақстанның Сианьдағы Бас консулдығының мәліметінше, Қазақстан азаматы мен шетелдік арасындағы шетелде сол елдің заңнамасын сақтай отырып қиылған неке, егер ол Қазақстан заңнамасына қайшы келмесе, Қазақстанда жарамды деп танылады.
Қазақстан азаматының шетелдік тұлғамен некесін тіркеу қалай өтеді. Фото: depositphotos.com
Белгіленген күні тіркеу қалай өтеді?Белгіленген күні болашақ ерлі-зайыпты АХАТ бөліміне жеке куәліктерімен келуі керек. Тіркеу екі өтініш берушінің қатысуымен өтеді. Неке қиылғаннан кейін ерлі-зайыптыға неке қию туралы куәлік беріледі.
Егер құжат жоғалса немесе оның телнұсқасы қажет болса, eGov-тағы тиісті қызмет арқылы өтініш беруге болады. Өтінім өңделгеннен кейін жеке кабинеттегі "Қызметтерді алу тарихы" бөлімінде хабарлама пайда болады.
Телнұсқаны алу үшін басып шығарылған хабарлама мен жеке куәлікті алып, "Азаматтарға арналған үкімет" КЕАҚ-қа жүгіну қажет.
Шариғат бойынша неке және АХАТ: айырмашылығы неде?Біз заңгер Фарит Айтбагиннен шариғат бойынша неке қиюдың ресми мәртебеден негізгі айырмашылығын білдік. Ол ерлі-зайыптылық мәртебесін бермейді және құқықтар мен міндеттерді туындатпайды.
Ресми неке не береді?"Тек АХАТ органдарындағы мемлекеттік некені тіркеу ғана заңды күшке ие", - деп атап өтті заңгер.
Егер жұп некесін ресми тіркесе, неке кезінде сатып алынған мүлік, жалпы ереже бойынша, ортақ болып саналады. Ажырасқан жағдайда пәтер немесе көлік тек біреуінің атына жазылса да, ол ерлі-зайыпты арасында бөлінеді.
Діни некеде мұндай ереже жоқ. Егер мүлік бір адамның атына жазылса, екіншісіне оған деген құқығын дәлелдеу қиынырақ болуы мүмкін.
"Іс жүзінде бірге тұру да неке болып танылмайды. Ерлі-зайыптының құқықтары мен міндеттері тек неке тіркелген сәттен бастап туындайды. Оған дейін, қиылған некеге және бірге тұру ұзақтығына қарамастан, құқықтық тұрғыдан бұл екі бөтен адам", - деп түсіндірді Айтбагин.
Мұрагерлікке келетін болсақ, ресми неке заң бойынша бірінші кезектегі мұрагерлер қатарына кіреді, ал діни қарым-қатынастар кірмейді.
"Ресми емес некедегі жұбай заң бойынша мұрагер емес және өсиетхат болмаған жағдайда ештеңе алмайды", - деді заңгер.
Сондай-ақ кейбір жағдайларда ерлі-зайыпты бір-бірін қаржылай қолдауға міндетті. Мысалы, күйеуі жүкті әйеліне немесе денсаулығына байланысты жұмыс істей алмайтын жұбайына көмектесуі тиіс. Кейбір жағдайларда бұл міндет тіпті ажырасқаннан кейін де сақталады.
"Діни неке кезінде отбасы заңнамасы бойынша материалдық қолдау талап ету құқығы жоқ", - деді Айтбагин.
Ата-аналарының ресми некеде болу-болмауына қарамастан, балалардың құқықтары бірдей. Дегенмен, егер ата-аналары некеде болса, анасының күйеуі, әдетте, автоматты түрде баланың әкесі ретінде жазылады.
Егер ата-аналар некені тіркемеген болса, әкелікті бөлек - ата-аналардың бірлескен өтініші бойынша немесе сот арқылы ресімдеу керек.
"Діни неке кезінде әке болу мәртебесін бөлек, ерікті түрде немесе сот арқылы анықтау қажет. Оған дейін баланың заңды түрде бекітілген әкесі болмауы мүмкін, бұл алимент төлеу және мұрагерлік мәселелеріне әсер етеді", - деп түсіндірді заңгер.
Ресми неке кейбір төлемдерді рәсімдеуді және заңдық мәселелерді шешуді жеңілдетеді. Мысалы, ол асыраушысынан айырылу бойынша жәрдемақы алуда, сондай-ақ виза рәсімдеу мен көші-қон мәселелерін шешуде маңызды болуы мүмкін.
"Діни қатынастарда мұндай кепілдіктер жоқ. Тіркелген жұбайы сотта екінші жұбайына қарсы куәлік бермеуге құқылы болса, неке қию (никаһ) бойынша серіктеске бұл ереже қолданылмайды", - деп атап өтті Айтбагин.
Осылайша, шариғат бойынша неке қию діни және мәдени тұрғыдан маңызды болуы мүмкін, бірақ ол ресми некені алмастырмайды және жұбайларға тиісті заңдық кепілдіктер бермейді.
Никаһтың некені тіркеуден айырмашылығы. Фото: depositphotos.com
Неке тіркелгеннен кейін не істеу керек? Тегін өзгерту: қандай құжаттарды және қандай мерзімде ауыстыру керек?Егер үйленгеннен кейін жұбайыңыздың тегін алуды ұйғарсаңыз, тіркеуші органға немесе ХҚКО-ға өтініш беруіңіз керек.
Бұл үшін жеке куәлік және тегін өзгерту себебін растайтын құжаттар қажет болады. Рәсімдеу мерзімі - бес жұмыс күні.
Тегіңізді өзгерткеннен кейін жеке куәлікті ауыстыру қажет. Сондай-ақ бұрынғы тегіңіз көрсетілген басқа да құжаттарды жаңартуға тура келеді. Бұны бір ай ішінде жасау керек.
Құжаттарды ауыстыру құны:
жеке куәлік - 865 теңге. 36 беттік паспорт - 34 600 теңге. жүргізуші куәлігі - 5 406 теңге. баланың туу туралы куәлігі және неке туралы куәлік, егер ауыстыру талап етілсе - 2 001 теңге.Сондай-ақ қажет болған жағдайда банктегі деректерді және мүлікке қатысты құжаттарды жаңарту қажет.
Неке шарты: ол қашан қажет және қай жерде жасалады?Заң бойынша неке шартын үйленуге дейін немесе неке тіркелгеннен кейін жасауға болады. Бірінші жағдайда ол неке тіркелгеннен кейін, екінші жағдайда - нотариус куәландырғаннан кейін күшіне енеді.
Неке шарты міндетті түрде нотариуста куәландырылады. Ол мүліктік мәселелерді алдын ала талқылап, болашақта дау-дамайды болдырмауға көмектеседі.
Неке шартында жұбайлар мыналарды айқындауға құқылы:
бірін-бірі асырап-бағу бойынша өздерінің құқықтары мен міндеттерін; бір-бірінің табыстарына қатысу тәсілдерін; әрқайсысының отбасылық шығыстарды шығару тәртібін; неке (ерлі-зайыптылық) бұзылған жағдайда жұбайлардың әрқайсысына берілетін мүлікті анықтауды; сондай-ақ неке шартына жұбайлардың мүліктік қатынастарына, сондай-ақ осы некеден (ерлі-зайыптылықтан) туған немесе асырап алынған балалардың мүліктік жағдайына қатысты кез келген өзге де ережелерді енгізуге. Жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар Некені тіркеуге тұрғылықты жері бойынша емес жерге өтініш беруге бола ма?Иә, некені тіркеуге өтінішті Қазақстан аумағындағы кез келген АХАТ бөліміне беруге болады. Бұл ретте онлайн рәсімдеу болашақ ерлі-зайыптының екеуі де Қазақстан азаматы болған жағдайда ғана қолжетімді.
Тіркеу күнін ауыстыруға бола ма?Егер сіз үйлену тойының күнін өзгерткіңіз келсе, өтініш берген АХАТ-қа хабарласып, тіркеуді қажетті күнге ауыстыру мүмкіндігін нақтылаңыз. Ауыстыру мүмкіндігі жағдайларға және бос күндерге байланысты болады.
Егер біреуіміз келмей қалсақ не болады?Некені тіркеу тек болашақ ерлі-зайыптының екеуінің де қатысуымен жүргізіледі. Егер біреуіңіз келе алмасаңыз, неке белгіленген күні тіркелмейді.
Демалыс немесе мереке күндері үйленуге бола ма?Бұл таңдалған АХАТ-тың жұмыс кестесіне байланысты. Егер тіркеу күні мерекелік немесе ауыстырылған демалыс күніне сәйкес келсе, тіркеу жақын арадағы жұмыс күніне ауыстырылуы мүмкін. Кестені таңдалған бөлімшеден алдын ала нақтылап алыңыз.
Неке туралы қайталанған куәлік қанша тұрады?Қайталанған куәліктің құны қолданыстағы тарифтерге байланысты. Қазіргі уақытта некені тіркеу үшін мемлекеттік баж шамамен 3 450 теңгені құрайды.
Тағы оқыңыз: Алдымен мансап, үйлену содан кейін: қазақстандықтар алғаш рет қанша жаста некеге тұрады?
Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз
Қосу