Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып жаңалық жариялады..
Көптеген қазақстандық 2025 жылға арналған мүлік салығын төлеу туралы хабарлама алып үлгерді. Tengri Life Мемлекеттік кірістер комитетінен (МКК) кімдердің жеңілдікке құқығы бар екенін және салық толық көлемде есептелген жағдайда не істеу керектігін анықтады.
Зейнеткерлерге мүлік салығын төлеудің қажеті жоқ па?
Әлеуметтік желілерде мүлік салығы бойынша жеңілдіктер туралы ақпарат тарап жатыр. Атап айтқанда, жазба авторлары жалғыз тұратын зейнеткерлерге салық төлеудің қажеті жоқ деп мәлімдейді.
Мемлекеттік кірістер комитеті бөлек тұратын зейнеткерлер мынадай нысандар бойынша жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеуден босатылатынын атап өтті:
тұрғын үйлер орналасқан жер учаскелері және олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар; үй маңындағы жер учаскелері тұрғын үй, саяжай, гараж, автотұрақ және зейнеткерге тиесілі басқа да құрылыстар үшін басқа принцип қолданылады: салықты есептеу кезінде мұндай мүліктің жалпы құнынан 1000 АЕК (2025 жылы 3 932 000 теңге) шегеріледі.Анықтама: Мәселен, егер салықты есептеу үшін жылжымайтын мүліктің жалпы құны 10 миллион теңге болса, жеңілдік 3 932 000 теңгені жабады. Салық тек қалған сомадан - 6 068 000 теңгеден есептеледі.
Мүлік салығын төлеуден тағы кімдер босатылған?"Бұл ретте бөлек тұратын зейнеткерлер деп заңды мекенжайы (тұрғылықты жері) бойынша тек қана зейнеткерлер тіркелген зейнеткерлер түсініледі", – деп нақтылады МКК-дегілер.
МКК жеңілдік алатын басқа да санаттарды атап өтті:
Ескерту: Сөз жеке тұлғалардың мүлік салығы туралы болып отыр.
Мүлік құнының 1000 АЕК шегінде (2025 жылға 3 932 000 теңге): Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, "Халық қаһарманы" және "Қазақстанның Еңбек Ері" атағы бар адамдар, үш дәрежелі Еңбек Даңқы орденінің және "Отан" орденінің иегерлері, сондай-ақ "Батыр ана" атағы бар немесе "Алтын алқа" алқасымен марапатталған көпбалалы аналар. Мүлік құнының 1500 АЕК шегінде (2025 жылға 5 898 000 теңге): ҰОС ардагерлері, басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, тыл еңбеккерлері, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдар. Жылжымайтын мүлік нысандары бойынша толық босату: жетім балалар және 18 жасқа толғанға дейін ата-анасының қамқорлығысыз қалған балалар.Сондай-ақ жеңілдіктер бала кезінен мүгедектігі бар адамның немесе мүгедектігі бар баланың ата-анасының біріне қарастырылған. Олар мынадай нысандар үшін салықтан босатылады:
тұрғын үй астындағы жер және үй маңындағы учаске; қосалқы шаруашылық, бақша шаруашылығы және саяжайға арналған учаскелер; гараж астындағы жер.Фото:depositphotos.com
Жеңілдік ескерілмесе не істеу керек?Мүлік салығын мемлекеттік кірістер органдары есептейді. Есептеуден кейін салық төлеушіге сомасы мен төлеу мерзімі көрсетілген хабарлама жіберіледі.
Жеңілдіктер мемлекеттік ақпараттық жүйелердің деректері негізінде ескеріледі. Бірақ егер адамның жеңілдікке құқығы болып, ал салық оған толық көлемде есептелсе, жылжымайтын мүліктің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер басқармасына хабарласу қажет.
Өзіңізбен бірге жеңілдікке құқықты растайтын құжат болуы тиіс. Оны ұсынғаннан кейін салық сомасы қайта есептелуі керек.
Анықтама: МКК деректері бойынша, 2026 жылы 700 мыңға жуық қазақстандық мүлік салығы бойынша жеңілдіктерді пайдаланады.
Мүлік салығы туралы не білу керек?Салық төленуі тиіс жылжымайтын мүлікке мыналар жатады:
тұрғын үйлер; ғимараттар; жайлы саяжай құрылыстары; гараждар; тұрақ орындары; көппәтерлі үйлердегі қоймалар; суық жапсарлас құрылыстар (негізгі үйге жапсарлап салынған жылытылмайтын бөлмелер, мысалы, веранда, терраса); шаруашылық және қызметтік құрылыстар; цоколь қабаттары; жертөлелер; жер учаскелері. Мүлік салығы қалай есептеледі?Жер учаскелері үшін сома учаскенің ауданына және шаршы метр үшін белгіленген мөлшерлемеге байланысты болады.
Анықтама: Тіркелген мөлшерлемелер Салық кодексінің 602-бабында көрсетілген, алайда мәслихаттардың шешімімен олар еліміздің әртүрлі өңірлерінде өсуі мүмкін.
Басқа жылжымайтын мүлік үшін салық "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы айқындайтын оның бағалау құны негізінде есептеледі. Ол нарықтық бағадан өзгеше болуы мүмкін.
Мөлшерлеме нысанның құнына байланысты және 0,05-тен 2 пайызға дейінді құрайды. Жылжымайтын мүлік неғұрлым қымбат болса, салық сомасы да соғұрлым жоғары болады.
Салық кодексінің 602-бабында бекітілген мөлшерлемелер көрсетілген:
2 миллион теңгеге дейін – салық салу объектілері құнының 0,05 пайызы; 2-ден 4 миллион теңгеге дейін – 1 000 теңге + 2 миллион теңгеден асатын соманың 0,08 пайызы; 4-тен 6 миллион теңгеге дейін – 2 600 теңге + 4 миллион теңгеден асатын соманың 0,1 пайызы; 6-дан 8 миллион теңгеге дейін – 4 600 теңге + 6 миллион теңгеден асатын соманың 0,15 пайызы; 8-ден 10 миллион теңгеге дейін – 7 600 теңге + 8 миллион теңгеден асатын соманың 0,2 пайызы; 10-нан 12 миллион теңгеге дейін – 11 600 теңге + 10 миллион теңгеден асатын соманың 0,25 пайызы; 12-ден 14 миллион теңгеге дейін – 16 600 теңге + 12 миллион теңгеден асатын соманың 0,3 пайызы; 14-тен 16 миллион теңгеге дейін – 22 600 теңге + 14 миллион теңгеден асатын соманың 0,35 пайызы; 16-дан 18 миллион теңгеге дейін – 29 600 теңге + 16 миллион теңгеден асатын соманың 0,4 пайызы; 18-ден 20 миллион теңгеге дейін – 37 600 теңге + 18 миллион теңгеден асатын соманың 0,45 пайызы; 20-дан 75 миллион теңгеге дейін – 46 600 теңге + 20 миллион теңгеден асатын соманың 0,5 пайызы; 75-тен 100 миллион теңгеге дейін – 321 600 теңге + 75 миллион теңгеден асатын соманың 0,6 пайызы; 100-ден 150 миллион теңгеге дейін – 471 600 теңге + 100 миллион теңгеден асатын соманың 0,65 пайызы; 150-ден 350 миллион теңгеге дейін – 796 600 теңге + 150 миллион теңгеден асатын соманың 0,7 пайызы; 350-ден 450 миллион теңгеге дейін – 2 196 600 теңге + 350 миллион теңгеден асатын соманың 0,75 пайызы; 450 миллион теңгеден жоғары – 2 946 600 теңге + 450 миллион теңгеден асатын соманың 2 пайызы. Қашан төлеу керек?Мүлік салығы жылжымайтын мүлікке иелік ету мерзімі ескеріле отырып, 1 шілдеге дейін есептеледі. Егер адам оған жыл бойы иелік етпесе, сома азырақ болады.
Жеке тұлғалар салықты 2026 жылғы 1 қазаннан кешіктірмей төлеуі қажет.
Салық 1 қазанға дейін төленбеген жағдайда, 2026 жылғы 2 қазаннан бастап борышкерлерге берешектің бар екендігі туралы хабарламалар жіберіле бастайды.
Анықтама: Егер берешек сомасы бір АЕК-тен (2026 жылы 4 325 теңге) асса, онда хабарлама жіберілген күннен бастап 30 жұмыс күні өткеннен кейін берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу туралы бұйрық шығарылады. Сонымен қатар, мерзімі өткен әрбір күн үшін өсімпұл есептеледі.
Мүлік салығын қалай төлеуге болады?Мүлік салығын төлеудің көптеген тәсілі бар:
eGov.kz порталы арқылы; екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары арқылы; банк кассаларында және Қазпоштада; Мемлекеттік кірістер комитетінің e-Salyq Azamat мобильді қосымшасында.Фото:gov.kz
Мүлік салығын төлемеген жағдайда не болады?Мерзімі өткен әрбір күн үшін Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінен 1,25 еселенген мөлшерде өсімпұл есептеледі.
Анықтама: 2026 жылғы 10 тамыздағы жағдай бойынша ол 16,75 пайызды құрайды. Осыған сүйенсек, төлем мерзімін өткізіп алғаны үшін борышкерге күніне 20,9 теңге есептеледі.
Алдымен салық төлеушіге қарызды өтеуге 30 жұмыс күні беріледі. Егер қарыз 1 АЕК-тен (2026 жылы 4325 теңге) асса, салық органдары салықтық бұйрық жібереді.
Бұдан әрі төленбеген жағдайда, материалдар сот орындаушыларына беріледі, олар борышкердің мүлкі мен шоттарына тыйым салып, шетелге шығуын шектей алады.
Жылжымайтын мүлік иелері декларация тапсыруы керек пе?Қазақстандықтар 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін 2025 жылға арналған 270.00-нысан бойынша кірістері мен мүлкі туралы декларация тапсыруы қажет.
Анықтама: 270.00-нысан - бұл кірістер мен мүлік туралы жыл сайынғы декларация. Онда өткен жылы алынған кірістер, сатып алынған активтер және шетелдік шоттардағы қаражат қозғалысы көрсетіледі.
Қазақстанда тіркелген жылжымайтын мүлікті декларацияда көрсетудің қажеті жоқ. Тек – егер жаңа объектілердің жиынтық құны 20 000 АЕК-тен асса (2025 жылы АЕК 3 932 теңгеге тең болды, тиісінше, әңгіме 78,6 миллион теңге сомасы туралы болып отыр) ғана көрсетіледі.
Нені декларациялау қажет?2025 жылға арналған 270.00 нысанында, атап айтқанда, мыналарды көрсету керек:
шетелдегі жылжымайтын мүлік пен активтер – пәтерлер, үйлер, жер учаскелері, автомобильдер, шетелдік эмитенттердің бағалы қағаздары және шетелдік компаниялардағы үлестер; ірі сатып алулар – егер 2025 жылы сатып алынған жылжымайтын мүліктің, автомобильдердің, бағалы қағаздардың, жарғылық капиталдағы немесе ТҚҚ-дағы (Тұрғын үй құрылысына қатысу) үлестердің, сондай-ақ инвестициялық алтынның жиынтық құны 20 000 АЕК-тен асса; шетелдік банктердегі ақша – егер 2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша шетелдік шоттардағы жиынтық қалдық 1000 АЕК-тен асса; цифрлық активтер – құнына қарамастан, адамның 2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша иелігінде болған криптовалюта мен токендер; жеке тұлға өзі салық салуға тиіс табыстар, соның ішінде мүлікті жалға беруден, мүлікті сатудан және шетелден алынған табыстар.270.00 нысанын келесі онлайн сервистер арқылы тапсыруға болады:
Салық төлеушінің кабинеті; eGov.kz порталы; e-Salyq Azamat және eGov mobile қосымшалары; екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларындағы мемлекеттік қызметтер бөлімі.Сондай-ақ декларацияны қағаз түрінде тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жеке барып тапсыруға немесе пошта арқылы тапсырыс хатпен жіберуге болады.
Еске сала кетейік, 2026 жылы қазақстандықтардың бір бөлігі алғаш рет 270.00 нысаны бойынша міндетті декларация тапсырумен бетпе-бет келеді. 15 қыркүйекке дейін есеп бермеген жағдайда қандай айыппұл қаупі төнетіні туралы Tengrinews.kz материалынан оқыңыздар.
Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз
Жазылу