Қазақстандағы шала туған балалар: Денсаулық сақтау министрлігінің себептері мен статистикасы

09.06.2026

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған ақпаратқа сүйене отырып жаңалық таратады..

Қазақстанда жыл сайын 20 мыңға жуық бала мерзімінен бұрын дүниеге келеді, бұл барлық нәрестенің 5–6 пайызы. Денсаулық сақтау министрлігі шала тууға не әсер ететінін және мұндай сәбилер қай өңірлерде көп екенін айтты, деп хабарлайды TengriHealth.

Қазақстанда жыл сайын 20 мыңға жуық бала мерзімінен бұрын дүниеге келеді, бұл барлық нәрестенің 5–6 пайызы. Денсаулық сақтау министрлігі шала тууға не әсер ететінін және мұндай сәбилер қай өңірлерде көп екенін айтты, деп хабарлайды TengriHealth.

Қазақстандағы бала туу көрсеткіші және шала туған нәрестелер статистикасы

Денсаулық сақтау министрлігі біздің сауалға берген жауабында бала туудың ең көп көрсеткіші 2021 жылы тіркелгенін (445 875) хабарлады. Одан кейін туу көрсеткіші біртіндеп төмендеп, 2025 жылы 332 мыңға жуық бала дүние есігін ашты.

Бұл ретте Қазақстанда жыл сайын 20 мыңға жуық сәби мерзімінен бұрын туады. Мұндай жағдайлардың үлесі жалпы санның 5–6 пайызын құрайды және кейінгі жылдары тұрақты болып қалып отыр. Бұл халықаралық көрсеткіштерге сәйкес келеді.

"Кейінгі бес жылда елімізде 142 мыңға жуық шала туған нәресте дүниеге келді. 2024 жылмен салыстырғанда 2025 жылы мерзімінен бұрын босану үлесі 8 пайыз азайды", - делінген жауапта.

Бұл ретте Тәуелсіздік жылдарында Қазақстанда неонаталдық өлім-жітім деңгейі 7,5 еседен астам төмендеді. Егер 1990 жылы бұл көрсеткіш 1000 тірі туған балаға шаққанда 23 пайыз болса, 2025 жылы 3,1 пайызға жетті.

Министрлік бүгінде бұл сандар Орталық Азиядағы ең төменгі көрсеткіш екенін және еуропалық орташа деңгейге сәйкес келетінін атап өтті.

Мерзімінен бұрын босану себептері мен күрделі жағдайлар

Мамандардың айтуынша, мерзімінен бұрын босану себептері сан алуан. Олардың қатарында ананың аурулары, жүктілік кезіндегі асқынулар, жас ерекшеліктері және басқа да факторлар бар.

"Дүниеге келгенде салмағы өте төмен, яғни 1000 грамнан аз балалар - пациенттердің ең күрделі санаты. Олардың үлесі барлық жаңа туған нәрестелердің 0,3–0,4 пайызын құрайды. Нақты сандарға сүйенсек, 2025 жылы Қазақстанда осындай 1356 сәби дүниеге келді", - деп нақтылады министрліктегілер.

Қай өңірлерде шала туған нәрестелер жиі тіркеледі?

Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, дене салмағы өте төмен балалардың ең көп саны ірі өңірлер мен туу көрсеткіші жоғары қалаларда тіркеледі.

2025 жылы келесі өңірлер алда болды:

Алматы - 13 пайыз, Түркістан облысы - 12 пайыз, Астана - 8,7 пайыз, Алматы облысы - 8,3 пайыз, Шымкент - 8,1 пайыз, Қызылорда облысы - 7,3 пайыз, Ақтөбе облысы - 4,4 пайыз, Маңғыстау облысы - 4,1 пайыз.

Денсаулық сақтау министрлігі мұндай балаларды күтіп-бағудағы ілгерілеушілікті баса айтады:

"Егер заманауи неонаталдық қызметтің қалыптасу кезеңінің басында мұндай балалардың тірі қалу мүмкіндігі өте төмен болса, бүгінде дене салмағы өте төмен балалардың бір жасқа дейін аман қалу көрсеткіші 53 пайызға жетті".

Министрлік өлім-жітімді азайтудың басты факторларының бірі ретінде перинаталдық көмек көрсетудің өңірлік жүйесін дамытуды және неонаталдық көмек көрсету стандартының қабылдануын атайды.

Денсаулық сақтау министрлігі өте ерте туған нәрестелерді күтіп-бағудағы жетістіктерге қарамастан, олардың бір бөлігі алдағы уақытта ұзақ бақылауды қажет ететінін атап өтті.

Халықаралық мәліметтер бойынша, дене салмағы өте төмен балалардың 10–20 пайызында болашақта денсаулығына қатысты түрлі мәселелер туындауы мүмкін.

Бұған дейін былтыр Қазақстанда 335 мың бала дүниеге келгенін хабарланған болатын. Қазақстандық әйелдер орта есеппен 29,9 жасында босанса, алғашқы сәбиін шамамен 25,3 жасында дүниеге әкеледі.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

нәресте

бала туу

Денсаулық сақтау министрлігі

Соңғы жаңалықтар мен жаңартуларды жіберіп алмау үшін Qazaq24.com сайтынан бақылауды жалғастырыңыз, біз жағдайды қадағалап, ең өзекті ақпаратты ұсынамыз.
Читать полностью