Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..
Кейінгі күндері Қазнет павлодарлық 17 жастағы қыздың видеосын талқылап жатыр. Жасөспірім әкесі қайтыс болғаннан кейін туыстары оны анасымен бірге отбасылық үйден қуып шыққанын айтты. Қыздың әкесі – кәсіпкер Икрам Нұрмашов, ол қыркүйекте Ертіске батып кеткен. Сол кезде оның жоғалып кеткені және іздестіру жұмыстары туралы БАҚ жарыса жазған болатын.
Бұл оқиға әлеуметтік желілерде үлкен резонанс тудырды. Қазақстандықтар марқұмның туыстарына жағымсыз пікірлер жазып, жеке клиникада дәрігер болып істейтін әпкесін жұмыстан шығаруды талап ете бастады. Медициналық мекеме басшылығы болған жағдайға байланысты көпшілік алдында жауап беруге мәжбүр болды.
Tengrinews.kz тілшісі қызбен байланысып, отбасының заңды өкілімен сөйлесті. Кәсіпкер қайтыс болғаннан кейін не болды, оның жесірі мен қызы неге үйге қайта алмай отыр және жылжымайтын мүлік шын мәнінде кімге тиесілі – материалдан оқыңыз.
"Бар шындықты айтқым келеді": марқұм кәсіпкердің қызының үндеуі12 қыркүйекте Павлодар облысындағы Ертіс өзенінде бес ер адам мінген қайық аударылып кеткен. Төрт адам аман қалды, ал бесіншісі хабар-ошарсыз кетті. Оның мәйіті 18 қыркүйекте табылды.
Қаза тапқан адам кәсіпкер Икрам Нұрмашов болып шықты. Оның артында жұбайы мен 17 жастағы жалғыз қызы қалды.
Қайғылы оқиғадан кейін қыз Instagram желісінде видеоүндеу жариялап, әкесінің туыстарымен арадағы қақтығыс туралы айтып берді.
"Бүгін мен сіздерге сүйікті әкемнің жалғыз перзенті ретінде бар шындықты айтқым келеді", - деді ол.
Оның айтуынша, 19 қыркүйекте өткен жерлеу рәсімінен кейін қара шаңырақта жанжал басталған. Қыз әжесі, ағасы және әпкелері оны мен анасын балағаттап, үйден кетуін талап еткенін және марқұмның мүлкіне таласқанын айтады.
"Мен, анам және әкем үшеуміз тұрған үйдегі ең қорқынышты күндерім басталды. Мен өзімді қауіпсіз сезінбедім. Әкем үшін дұрыс аза тұта алмадым. Үйде жанжал болды. Әжем, әкемнің ағасы мен әпкелері мені және анамды балағаттады. Үйде бөтен адамдар болып, олардың бәрі мұны естіді. Жерлеуден кейінгі сол апта төзгісіз болды", - деп бөлісті Икрам Нұрмашовтың қызы.
Қыздың айтуынша, бірде ол анасымен бірге шаруаларымен шығып кеткен, ал оралған кезде үйдің құлпы ауыстырылғанын көрген. Олар үйге кіре алмаған. Кейін полицияның көмегімен жеке заттарын алып шыққан.
Жасөспірім үндеуінде отбасылық жанжалдың видеожазбаларын да көрсетті. Онда айқай-шу, балағат сөздер мен үйден кетуді талап еткен дауыстар естіледі.
Видео үлкен резонанс тудырды: бір тәулік ішінде ол 3,5 миллионнан аса қаралым, 170 мың лайк және 10 мың пікір жинады.
Дау жұмыс орнына дейін жетті: марқұмның әпкесі жұмыстан шеттетілдіҮндеу жарияланғаннан кейін әлеуметтік желі пайдаланушылары қаза тапқан кәсіпкердің туыстарын жаппай сынай бастады. Әсіресе, оның жеке клиникада дәрігер болып істейтін әпкелерінің біріне қатысты жағымсыз пікірлер көптеп жазылды.
Қазақстандықтар тікелей медициналық мекеме басшылығына хабарласып, қызметкерді жұмыстан шығаруды талап етті.
Бұл ретте пікірлер екіге жарылды. Бірі дәрігердің жұмыстан тыс жердегі мінез-құлқы да маңызды және кәсіби этика мәселесін тудырады деп есептесе, екіншілері жұмыс беруші қызметкерлердің отбасылық жанжалдарына араласпауы керек және қоғам қысымымен адамды жұмыстан шығармауы тиіс деп қарсылық білдірді.
Нәтижесінде клиника басшысы жария мәлімдеме жасады. Ол дау туралы әлеуметтік желіден білгенін және жағдайдан бейхабар екенін атап өтті.
"Мен дәрігерді жақтап отырған жоқпын, біз бұл жағдай туралы басқалар сияқты әлеуметтік желілер арқылы білдік. Біз оқиғаның куәгері болған жоқпыз, жағдайды толық білмейміз. Менің жұмыс беруші болғаным заңға қайшы әрекет етіп, өз бетімше үкім шығаруға және қызметкерді жұмыстан шығаруға құқық бермейді. Қазір дәрігер мән-жай анықталғанға дейін қызметінен шеттетілді", - деді клиника басшысы.
Осылайша, дәрігердің пациенттерді қабылдауы уақытша тоқтатылды. Дегенмен, қызметкердің жұмыстан босатылғаны туралы хабарланған жоқ.
Tengrinews.kz не анықтады?Tengrinews.kz редакциясы оқиғаның мән-жайын білу үшін отбасылық дау қатысушыларымен байланыспақ болды.
Икрам Нұрмашовтың қызымен сөйлестік. Ол егжей-тегжейлі пікір алу үшін бізді отбасының мүддесін қорғайтын заң кеңесшісі Серік Беркамаловқа бағыттады.
Ол үй қалайша марқұмның анасының атына рәсімделіп кеткенін, жерлеуден кейін не болғанын және енді мүлік тағдыры неге сотта шешілетінін айтып берді.
Материал жарияланған сәтте редакция қаза тапқан кәсіпкердің туыстарынан пікір алу үшін олармен байланысу әрекеттерін жалғастырып жатыр. Әзірге олардан жауап жоқ. Біз екінші тарапқа да өз ұстанымын білдіруге мүмкіндік беруге дайынбыз. Дауға қатысушы тарап Tengrinews.kz-тің Telegram-боты арқылы редакциямен байланыса алады: @tengri_infobot.
Әкесі үйді сатып алған, бірақ оны әжесінің атына рәсімдегенСерік Беркамаловтың айтуынша, жесір әйел мен күйеуінің туыстары арасындағы қарым-қатынас Икрамның көзі тірісінде де оңай болмаған. Дегенмен, ашық жанжалдан аулақ жүрген: ер адам әйелі мен қызын қорғап келген.
"Енесімен қарым-қатынасы басынан-ақ шиеленісті болды. Оны отбасына толықтай қабылдамады. Бірақ оның Икраммен ерлі-зайыптылық қарым-қатынасы мінсіз еді. Олар тамаша қыз тәрбиелеп өсірді. Осының бәрі өлімнен кейін, бірден ушығып кетті", - деді заңгерлік кеңесші.
Үйде Икрам, оның әйелі Анар және қызы ғана тұрған. Туыстары қонаққа келіп тұрғанымен, отбасымен бірге тұрмаған.
Бұл үй ерлі-зайыптыда 2020 жылы, пандемия кезінде пайда болды. Оған дейін олар пәтерде тұрған, бірақ Икрам бұрыннан қызы серуендей алатын ауласы бар жеке үйді армандаған.
"2020 жылы олар үйдің ақшасын толық төлеп бітпесе де көшіп келген, өйткені Икрам үй төлемін сатушыларға қолма-қол ақшамен бөліп беріп отырған. Олар бұл үйді тек 2021 жылдың сәуірінде рәсімдеді. Бірақ оған дейін де үшеуі бірге тұрып келді", - деп түсіндірді Беркамалов.
Күйеуі қайтыс болғаннан кейін ғана Анар күтпеген жаңалықты білген: құжат бойынша үй Икрамға емес, оның анасы Светланаға тиесілі болып шықты.
"Анар Икрам үйді өз атына рәсімдеді деп ойлап келген. Ол өлімнен кейін Светлана: "Жоқ, бұл менің үйім" деп мәлімдегенде анықталған жағдайдан хабарсыз болған. Сол кезде Икрам бұл келісімшартты анасының атына рәсімдегені белгілі болды".
Заңгердің болжамы бойынша, кәсіпкер бизнестегі тәуекелке байланысты үйді анасының атына жаздыруы мүмкін. Беркамаловтың айтуынша, мұндай тәжірибе кәсіпкерлер қаржылық міндеттемелер бойынша жеке мүлкімен жауап беруден қорыққанда кездеседі. Дегенмен, Икрамның бұл шешімінің нақты себебі белгісіз.
Бұл ретте марқұмның анасы тұрақты түрде Астанада тұрған, онда оның өз пәтері болған және ұлына тек қонаққа келіп тұрған.
"Киімдеріңді жинап, кетіңдер": жерлеуден кейін не болды?Икрам қайтыс болғаннан кейін оның туыстары Астанадан Павлодар облысына келді. Алғашқы күндері бәрі бір үйде болып, көңіл айтушыларды қабылдап, еске алу шараларына дайындалды.
Заңгердің айтуынша, бірақ күн өткен сайын жағдай шиеленісе түскен.
"Светлана бұл үйдің иесі өзі екенін, олардың бұл жерде ешкім емес екенін және бұл үйге де, мүлікке де ешқандай қатысы жоқ екенін айта бастады. Жалпы, киімдеріңді жинап, кетіңдер деді", - деп жеткізді Беркамалов енесінің сөзін.
Оның айтуынша, Анар мен қызы ер адам қайтыс болғаннан кейінгі алғашқы жеті күн өткенше жанжалды ушықтырмауға тырысқан. Бірақ бірде анасы мен қызы шаруаларымен үйден шыққанда, олардың оралуына мүмкіндік бермеген оқиға болды.
"Олар оралғанда, қақпаның кілті сәйкес келмейтінін көріп таңғалды. Яғни, құлып ауыстырылғанын білді. Олар үйге кіре алмай қалды".
Осыдан кейін әйел заңгерлік көмекке жүгінді. Беркамалов Павлодар облысына келіп, сенім білдірушілерімен бірге тым болмаса жеке заттарын алып кету үшін үйге барды.
"Гаражда киімдері салынған сөмкелер тұрды"Заңгерлік кеңесшінің айтуынша, үйдің аумағына бірден кіру мүмкін болмаған.
"Бір жарым сағаттай есікті қағып, қоңырау шалып тұрдық, ешкім ашпады. Содан кейін Бахрам есімді ағасына әрең хабарластық. Мен: "Ашыңыздаршы, біз тек заттарымызды алып кетеміз" дей бастадым. Осыдан кейін есік ашылып, біз аулаға кірдік".
Алайда мұнымен жанжал біткен жоқ. Беркамаловтың айтуынша, аулада оларды марқұмның анасы мен әпкесі қарсы алып, үй жеке меншік екенін және ешкімді кіргізбейтіндерін айтқан.
"Бізге: "Міне, заттарың" деп, гаражды көрсетті. Олар гаражға үлкен қытайлық сөмкелерді жинап қойыпты, ол сөмкелердің ішінде Анар мен баланың жеке заттары мен киімдері болды".
Сөмкелерде барлық мүліктің бар-жоғын тексеру мүмкін болмады. Заңгер анасы мен қызының үйге өз бетінше кіруін талап етті, бірақ оларға рұқсат берілмеді.
Сол кезде полиция шақыруға тура келді.
"Мен 102-ге хабарластым, полиция мен учаскелік инспектор келді. Сондай-ақ кәмелетке толмағандар істері жөніндегі инспекторды да шақырттық. Құқық қорғау органдары келгеннен кейін ғана анасы мен қызын үйге кіргізуге қол жеткіздік, олар қосымша жеке заттарын жинап алмақ болды".
Заңгердің айтуынша, дегенмен бәрін бірдей алып кету мүмкін болмаған. Үйде жиһаз, техника және ерлі-зайыптының бірге тұрған жылдарында сатып алған басқа да мүліктері қалды. Сондай-ақ ол жерде Икрамның жеке заттары, соның ішінде қымбат сағаттар коллекциясы болған, олардың тағдыры отбасына белгісіз.
Беркамалов үйде қалған мүлік видеоға түсірілгенін айтты. Отбасының бұл заттарды қайтаруды талап ететін-етпейтіні әзірге белгісіз.
Қыз бен анасы қазір қайда тұрып жатыр?Жанжалдан кейін Анар мен қызы үйге қайтып барған жоқ. Қазір олар анасының жақын туыстарының үйінде тұрып жатыр.
"Бала мен анасы қазір нағашы жұртында. Олар далада қалған жоқ, сондықтан бұл мәселені бұрмалап айтудың қажеті жоқ. Сонымен қатар Павлодарда тағы бір пәтер бар, бірақ біз баланы ол жаққа көшіруге тәуекел етпедік", - деді заңгерлік кеңесші.
Беркамаловтың айтуынша, қазір отбасы үшін ең бастысы - қыздың қауіпсіздігі. Алайда қыз әкесімен бірге тұрған үйінен бас тартқысы келмейді.
Сол себепті анасы мен қызы жылжымайтын мүлікке құқықтарын сот арқылы қорғауға бел буды.
Үй кімге бұйырады: жесір әйел соттан не талап етіп отыр?Серік Беркамалов отбасы азаматтық талап арыз түсіріп қойғанын хабарлады. Онда олар үйді Икрамның анасының атына рәсімдеу туралы мәмілені жалған деп тануды сұрайды.
"Біз сотқа үйді Икрамның анасына сатып алу ретінде рәсімдеудің жалған сипатын анықтауды және тараптар нақты көздеген мәміле ережелерін қолдануды сұрап, талап арыз бердік. Яғни, қарапайым тілмен айтқанда, үйді Икрам өз қаражатына, тиісінше, ерлі-зайыптының ортақ мүлкі есебінен сатып алғанын анықтауды сұраймыз".
Егер сот талап қоюшылардың уәжімен келіссе, үй ерлі-зайыптының ортақ меншігі деп танылуы мүмкін. Ондай жағдайда Анардың жұбайлық үлесі бекітіледі, ал Икрамға тиесілі болған мүліктің бөлігі мұрагерлікке қосылады.
Осы жерде маңызды мәселе туындайды: марқұмның анасының да мұраға құқығы бар.
Қазақстан заңнамасына сәйкес, бірінші кезектегі мұрагерлер - қайтыс болған адамның балалары, жұбайы және ата-анасы. Олар тең үлесте мұрагерлік етеді. Бұл ретте жесір әйелдің бірлесіп жинаған мүліктегі өз үлесіне құқығы бөлек сақталады.
Беркамалов отбасының енесін заң бойынша тиесілі үлесінен айыру ойы жоқ екенін атап өтті.
"Бізде бүгінде шын мәнінде үш мұрагер бар. Олар - анасы, жұбайы және қызы. Анасының өз заңды үлесі бар, біз бұған ешқандай дауласпаймыз. Біз оған заң бойынша тиесілі үлесін бөліп беруге дайынбыз. Біз тек үйді де мұра тізіміне енгізу мәселесін көтеріп отырмыз, өйткені бұл жердегі ең үлкен құндылық - осы үй".
Бірақ заңгердің айтуынша, қыз үшін бұл үй тек қымбат мүлік емес. Оның бүкіл өмірі осы жерде өткен, ал әкесі бұл үйді арнайы отбасы үшін жабдықтаған.
"Бұл қызы үшін моральдық тұрғыдан өте маңызды, өйткені ол өмірінің басым бөлігін осы үйде өткізді. Әкесі бұл үйді арнайы қызы үшін абаттандырып, қосымша құрылыстар салып, жақсартқан. Барлығын соған арнап жасаған".
Отбасы өкілінің сөзінше, қыздың болған жағдайды ауыр қабылдап, өз құқықтарын қорғауды талап етуі де сондықтан.
Сот дауы қандай сатыда?Қазір іс бастапқы кезеңде. Беркамаловтың айтуынша, татуластыру рәсімі өтіп қойған, бірақ жауапкер ретінде қатысуы тиіс марқұмның анасы оған қосылмаған.
"Өкінішке қарай, біз жауапкердің барлық байланыс мәліметтерін ұсындық, бірақ ол келмеді. Біз бұл рәсімді ол кісінің қатысуынсыз өткіздік. Әрине, әзірге ешқандай татуласу нышанын көріп тұрған жоқпыз, сондықтан алдағы уақытта іс қаралады".
Сот жауапкермен байланысу үшін қосымша әрекеттер жасамақ. Егер тараптар өзара келісімге келе алмаса, дау мәні бойынша қаралады.
Жағдайға Павлодар облысының бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілі Мәдина Жұмадиева да араласты. Ол мектеп оқушысының анасымен байланыста екенін және қажет болған жағдайда қызға психологиялық әрі заңгерлік көмек көрсетілетінін хабарлады.
Әзірге үй кімге тиесілі екені туралы мәселе ашық қалып отыр. Сот үй кімнің ақшасына сатып алынғанын, оның кімге тиесілі болуы керек екенін және оны қаза болған кәсіпкердің мұрасына қосуға негіз бар-жоғын анықтауы тиіс.
Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз
Қосу