Qazaq24.com, Azh.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып ақпарат жариялайды..
Қазақстанда кадр тапшылығы туралы сөз болғанда, көбіне бұл ұғым абстрактылы түрде айтылады: инженерлер, технологтар, жоғары білікті жұмысшылар, сервис пен өндіріс саласының мамандары жетіспейді. Әдетте мұндай пікірлер ел экономикасының негізін құрайтын шикізат өндіру саласындағы мамандықтар туралы айтылады.
Ал жоғары технологиялық өндіріс саласында жағдай бұдан да күрделірек. Дегенмен тәжірибе көрсеткендей, сұраныс пайда болса, ұсыныс та қалыптасады. Әсіресе компаниялар кадр даярлау ісіне өздері белсенді қатысқанда.
Бірнеше жыл бұрын Қазақстанға штаб-пәтері Швейцарияда орналасқан, теміржол жылжымалы құрамын өндіретін әлемдегі ірі компаниялардың бірі - Stadler келді. Компанияның әлем бойынша 16 зауыты мен 6 инженерлік орталығы бар. Оның еншілес кәсіпорны Stadler Kazakhstan Азиядағы топтың алғашқы өндірістік алаңына айналды.
2022 жылдың соңында Stadler компаниясы «Жолаушылар тасымалы» АҚ-мен 557 жолаушылар вагонын өндіру және оларға сервистік қызмет көрсету жөнінде келісімшартқа қол қойды. Вагондарды жеткізу 2030 жылдың соңына дейін аяқталуы тиіс, ал сервистік қызмет көрсету тағы 20 жылға есептелген және вагондардың қызмет ету мерзімі 40 жылды құрайды.
Құрғақ көрінетін 557 вагон деген санның артында қарапайым өндірістік тапсырыстан әлдеқайда маңызды тарих жатыр. Stadler бұған дейін «Тұлпар» брендіне тиесілі болған Астанадағы ескі зауытты сатып алды. Ол кезде кәсіпорында шамамен 90 адам жұмыс істейтін. Қазір мұнда 700-ден астам қызметкер еңбек етеді.
Зауыт толық жаңғыртудан өтті. Жабдықтарға, жаңа цехтар мен қоймалар салуға, ғимараттарды күрделі жөндеуге 5 млрд теңгеден астам инвестиция бағытталды. Өндіріс алаңы іс жүзінде мүлде басқа өндірістік философияға бейімделіп қайта жасалды: Stadler вагондарының өлшемдері де, технологиялық жүйесі де өзгеше, сондықтан бұрынғы инфрақұрылым жеткіліксіз болды. 2024 жылдың соңына қарай зауытта дәнекерлеу және бояу цехтары жаңартылып, кірме теміржол жолдары кеңейтілді, қойма алаңдары ұлғайтылды. Кәсіпорында жаңа өндірістік дағдылар қалыптасты: вагон кузовын дәнекерлеу, бояу, электрлік тораптарды алдын ала жинақтау, арбашаларды құрастыру, вагондарды іске қосу және сервистік қызмет көрсету. Яғни, Stadler Kazakhstan тек жаңа жұмыс орындарын ашып қана қоймай, бір кәсіпорынның өзінде сұранысқа ие мамандықтар картасын біртіндеп кеңейтіп келеді.
Өнеркәсіптегі HR-бренд – бұл корпоративтік жылтырақ немесе әдемі ұрандардың жиынтығы емес. Бұл компанияның маманға нақты даму траекториясын ұсына алу қабілеті: жұмысқа келу, күрделі операцияны меңгеру, сол салада орнығу және өндіріс өркендеген сайын бірге өсу. Stadler Kazakhstan жағдайында әңгіме жай ғана «жұмыс күші» туралы емес, нақты мамандар туралы болып отыр – дәнекерлеушілер, электр монтажшылары, арбаша жинаушылар, инженерлер, сапа, сервис және дайын вагонды іске қосу саласының мамандары. Дәл осындай компаниялар бүкіл еңбек нарығындағы кәсіби талап деңгейін көтере бастайды.
Осы тәсілге сәйкес Stadler Kazakhstan қауіпсіздік пен еңбек жағдайларын тек презентациядағы формальды бөлім ретінде қарастырмайтын жүйе қалыптастырды. Барлық қызметкерлер еңбек қауіпсіздігі бойынша нұсқаулықтан өтіп, тұрақты түрде оқытудан өтеді, цехтарда көрнекі ақпарат орналастырылған, ал өндірістегі оқыс жағдайлар статистикасы кәсіпорын ішінде ашық түрде жарияланып отырады. Сонымен қатар, Stadler Kazakhstan нарыққа шыққаннан кейін жалпы еңбек нарығында жалақы деңгейі өсе бастады: бәсекелес компанияларға да қызметкерлер үшін ұсынатын шарттарды қайта қарауға тура келді. Stadler Kazakhstan-да кеңейтілген әлеуметтік пакеті бар ұжымдық шарт қолданылады. Оның ішінде ерікті медициналық сақтандыру, еңбек демалысына берілетін материалдық көмек, отбасылық жағдайларға байланысты төлемдер, тоқсан сайынғы сыйақылар, жалақыны индекстеу және жыл сайынғы қайта қарау қарастырылған. Қызметкерлер құрамындағы Қазақстан азаматтарының үлесі 100 пайызға жуық.
Stadler Kazakhstan-ды шынымен болашағы зор жұмыс беруші ететін тағы бір маңызды фактор бар. Компания тек кадрларды жұмысқа қабылдаумен шектелмейді – ол өзіне қажетті мамандарды өзі дайындап, іс жүзінде ішкі өндірістік мектеп қалыптастырып отыр. Қазақстандық қызметкерлер Польшада, Испанияда, Швейцарияда және Венгрияда оқудан өтті. Соның нәтижесінде Қазақстанға, атап айтқанда, вагон арбашаларын өндіру бойынша құзыреттер берілді. Бүгінде Stadler Kazakhstan аталмыш өндіру технологиясы Швейцариядан тыс жерде қолданылатын әлемдегі екінші өндірістік алаң. Бұл жүйе «бірнеше адам шетелге барып келді, сонымен бәрі бітті» деген қағидамен құрылған жоқ. Оқудан өткен қызметкерлер кейін Астанада өз әріптестерін оқыта бастады. Осылайша білім бір реттік тәжірибе ретінде емес, қайта жаңғырып отыратын тұрақты кәсіби ортаға айналады.
Компания міндеттемелерінің қатарына қызметкерлердің бір бөлігін шетелде тұрақты оқыту, салалық оқу орындарымен жұмыс жүргізу және студенттерге өндірістік тәжірибе ұйымдастыру кіреді. Бұл міндеттемелер ұзақ мерзімге бекітілген. Демек, сөз тек қазіргі кадрларды қабылдау туралы емес, сонымен бірге салаға енді қадам басып жатқан болашақ мамандар арқылы болашақ еңбек нарығына әсер ету туралы болып отыр.
Қазіргі өндірісті заманауи мамандарсыз елестету мүмкін емес. Астанадағы өндірістік алаңда негізгі технологиялық процестердің барлығы дерлік жергіліктендірілген. Атап айтқанда, болат кузовтарды дәнекерлеу және бояу, электр жабдықтарын өндіру, вагон астындағы жабдықтарды жасау, арбашалар шығару, пневматикалық және электр жүйелерін орнату, сондай-ақ барлық типтегі вагондарды құрастыру және іске қосу жұмыстары жүзеге асырылады. Бір вагонды құрастыру барысында Қазақстанның 18 компаниясы жеткізетін 700-ден астам номенклатуралық позиция қолданылады. Бұл Stadler Kazakhstan тек өз қызметкерлерінің санын арттырып қана қоймай, сонымен бірге жергілікті жеткізушілер тізбегін де дамытуға ықпал ететінін білдіреді. Ал бұл компанияларға да жаңа мамандар, жаңа дағдылар және жаңа сапа стандарттары қажет болады. Түптеп келгенде, мұндай тәсіл еңбек нарығын тұтастай өзгертеді. Әртүрлі бағыттар бойынша жоғары білікті мамандарға деген сұраныстың артуы - елдің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жолындағы маңызды қадам.
Бүгін, 12:35