Тәуелсіз байқаушылар: Елдік шара заңнама талабына сай

17.03.2026

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..

Республикалық референ­дум­ның дауыс беру үдерісін бақылау қорытындылары бойынша «Халық үні» тәуелсіз байқаушылар тобы алдын ала есебін жариялап, Алматыда брифинг өткізді. Байқаушылардың мәліметінше, дауыс беру рәсімдерінің негізгі бөлігі қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес ұйым­дастырылған.

Сурет: kaz.caravan.kz

Референдум күні «Халық үні» қозғалы­сының байқаушылары еліміздің 11 қаласын­дағы 1 200-ден аса сайлау учаскесінде мо­ни­­то­ринг жүргізген. Олар бай­қау­дың ауқым­дылығы елдің түрлі өңірлеріндегі дауыс беру барысын жан-жақты бағалауға мүмкін­дік бергенін айтады. Қозғалыс­тың негізгі штабы Алматы қаласын­да орналасып, байқаушылар желісі елдің көптеген аймағын қамтыған.

«Байқау миссиясына дайын­дық барысында 11 қалада 2 мың­нан аса азамат арнайы оқытудан өтті. Байқаушыларды оқытуды қоғамдық-саяси үдерістер сала­сындағы танымал сарапшылар – белгілі саясаттанушы Дос Көшім және қоғам қайраткері Бекнұр Кисиков іске асырды. Оқыту нәтижесінде дайындықтан өткен азаматтардың арасынан 1 200 байқаушы іріктеліп, олар сайлау учаскелерінде жұмыс істеу үшін ресми жолдама алды. Референдум күні бай­қау­шылар таңертеңнен дауыс беру аяқтал­ғанға дейін учас-келерде жұмыс істеп, аза­маттық бақылауды толық әрі жүйелі түр­де жүргізді», дейді «Халық үні» тәуелсіз бақы­лау­шылар тобының жетекшісі Нұрболат Нышанбай.

Байқаушылардың бағалауын­ша, сайлау­шы­лар­дың белсен­ділігі жоғары болған. Учаске­лік комиссия мүшелері де дауыс беру рәсімдерін ұйым­дас­ты­ру­да қажетті кәсіби және ұйым­­дас­тырушылық дайындық дең­гейін көрсете білген.

Сонымен қатар байқау бары­сында әртүрлі сипаттағы 200-ден аса заңбұзушылық фактісі тір­келген. Байқаушылардың мәлі­ме­тінше, олардың басым бөлігі – техникалық немесе рәсімдік сипаттағы мәселелер.

«Атап айтқанда, ең жиі кездескен жағдай­дың бірі – бірнеше адамның бір мезгілде дауыс беру кабиналарына бірге кіруі. Бұл дауыс беру құпиялылығы қағида­тына қайшы.  Сонымен қатар кей­бір учаскелерде байқаушыларды тіркеуден бас тарту немесе олардың қызметіне немқұрайды қарау фактілері тіркелген. Бұған қоса сайлаушылар мен учаскелік комиссия мүшелері арасында түсін­беушіліктер, жеке куәліксіз дауыс беруге талпыныстар және өзге де жекелеген рәсімдік бұзушылықтар болды. Әрбір тіркелген жағдай бойынша байқаушылар тиісті актілер мен хаттамалар рәсімдеп, анықталған фактілерді ресми түрде тіркеген. Қазіргі уақытта жи­налған ақпаратты жүйелеу және қосымша тексеру жұмыстары жалғасып жатыр», дейді тәуелсіз байқаушылар тобының өкілдері.

Байқаушылардың мәліме­тінше, жақын арада барлық материал қорытындыланып, әрі қарай талқылау үшін Орталық сайлау комиссиясына жолданады. Қозғалыс өкілдері анықталған кемшіліктер электоралдық үде­рістерді жетілдіру бағытын­дағы конструктивті диалогке негіз болады деген сенім білдіріп отыр.

Сонымен қатар «Халық үні» тобы жүргі­зіл­ген байқау миссия­сы референдум нәти­же­леріне күмән келтірмейтінін атап өтті. Ұйым өкілдерінің айтуынша, олардың негіз­гі мақсаты – дауыс беру үдерісін байқау, кемші­лік­терді анықтау және олардың жойы­луына ықпал ету.

Сарапшылар азаматтық бай­қау заманауи демократияның маңызды элементтерінің бірі еке­нін атап өтті. Қоғам өкіл­де­рінің сайлау рәсімдерін бай­қау­ға белсенді қатысуы мемле­кет­тік институттарға деген сенім­ді ны­ғайтып, электоралдық мәде­ниет­тің қалыптасуына ықпал етеді.

«Халық үні» бақылаушылар тобы жүр­гізілген миссияны Қазақ­стандағы демокра­тиялық инс­титуттардың дамуына аза­маттық қоғам тарапынан қо­сылған маңыз­ды үлес деп ба­ғалайтынын жет­кізді. Ұйым өкіл­дері алдағы уа­қытта да Ор­талық сайлау комис­сия­­сы және өзге де мүдделі та­рап­­тармен ынтымақтастықты жал­­ғас­тырып, элек­торалдық үде­ріс­­­­тердің ашықтығы мен сапа­сын арт­тыруға күш салатынын мәлімдеді.

АЛМАТЫ 

Соңғы жаңалықтар

Жанкүйерлер Ербол Хамитовты әуежайда салтанатты түрде қарсы алды

Спорт • Бүгін, 09:31

«Жасыл» энергия – жаһан үдерісі

Энергетика • Бүгін, 09:00

Баспана бәсекесі: бақ шаба ма, бап шаба ма?

Ипотека • Бүгін, 08:55

Ұлыс пен ырыстың негізі

Наурызнама • Бүгін, 08:50

ОРК: Жаңа Конституцияны қолдағандар – 87,15 пайыз

Референдум • Бүгін, 08:48

Қарлығаш – құт-береке рәмізі

Наурызнама • Бүгін, 08:45

Кемел әулетінің кемеңгері

Қоғам • Бүгін, 08:40

Тарихи кезеңмен тұспа-тұс келген Наурыз

Мереке • Бүгін, 08:38

Жарыс күнделігі

Спорт • Бүгін, 08:35

Тасқынның алдын алу шаралары күшейтілді

Аймақтар • Бүгін, 08:33

Ақтүтек боран әбігерге салды

Аймақтар • Бүгін, 08:30

Басқа басылымдардан: Парламент бір палаталы жүйеге ауысады

Басылым • Бүгін, 08:27

Заманауи медициналық нысандар

Аймақтар • Бүгін, 08:25

«Amanat» партиясының үндеуі

Партия • Бүгін, 08:22

Брайль қарпіндегі Ата заң

Ата заң • Бүгін, 08:20

Барлық жаңалықтар

Оқиғаларды жіберіп алмау үшін Qazaq24.com сайтынан ең өзекті жаңалықтарды қарап отырыңыз.
Читать полностью