Inform.KZ парақшасындағы деректерге сәйкес, Qazaq24.com ақпарат таратты..
S&P Global компаниясының мұнай нарықтары бойынша зерттеулер бөлімінің жетекшісі Джим Беркхардтың айтуынша, қазіргі ахуал алдыңғы циклдерден әлеуетті жеткізілім іркілістерінің ауқымымен ерекшеленеді.
– Мұнай нарығында тәуекел әрдайым болған. Алайда қазір белгісіздік деңгейі, әсіресе ұсыныс жағынан өте жоғары, – деді ол дүйсенбі күні өткен Лондон энергетикалық форумында.
S&P Global бағалауынша, базалық сценарий бойынша биыл әлемдік мұнай ұсынысы ОПЕК+ елдері тарапынан да, картельге кірмейтін мемлекеттер есебінен де өсімін жалғастырады. Мұндай жағдайда нарық қайтадан профицитке тап болуы мүмкін. Өткен жылы дәл осы жағдай мұнай бағасының шамамен 14 пайызға төмендеуіне әкелген.
Беркхард негізгі белгісіздік факторларының бірі ретінде Иранды атады. S&P Global-дың базалық сценарийі Иран мұнайын жеткізуде тұрақты іркілістерді болжамайды. Алайда соңғы айларда ел экспорты уақытша төмендеген. Қаңтар айында жеткізілім тәулігіне 1,1 млн баррельге дейін қысқарды, ал орташа деңгейі шамамен 1,6 млн баррель болған.
– Біз мұндай төмендеулерді бұған дейін де байқадық, сондықтан оны ұзақмерзімді тренд деп қарастырмаймыз. Дегенмен жеткізілімге әсер етуі мүмкін елеулі эскалация ықтималдығы бар, – деді сарапшы АҚШ президентінің Иран жағалауына әскери-теңіз күштерін шоғырландыру туралы мәлімдемесінде.
Тағы бір тәуекел көзі ретінде Венесуэла аталды. Бұл елде өндіріс көлемінің ауытқуы тәулігіне бірнеше жүз мың баррельге жетуі мүмкін.
Ресейге қатысты Беркхард қазіргі таңда теңіз арқылы экспорт көлемі соңғы екі жылдағы деңгейде, яғни тәулігіне шамамен 3,5 млн баррель шамасында қалып отырғанын айтты.
– Қазір айтарлықтай ауытқулар тіркеліп отырған жоқ. Алайда Еуроодақ, Ұлыбритания және АҚШ енгізуі мүмкін жаңа санкциялар алдағы уақытта әсер ете бастауы ықтимал. Статистикада мұның алғашқы белгілері байқалады, бірақ ауқымды өзгерістер туралы айтуға әлі ерте, – деді ол.
S&P Global сарапшылары АҚШ-тағы ішкі саяси факторларға да назар аударып отыр. Беркхардтың айтуынша, АҚШ президенті Дональд Трамп үшін бензин бағасының төмендеуі экономикалық күн тәртібіндегі басты басымдықтардың бірі болып отыр.
– Ол арзан жанармай бағасы Республикалық партияның қарашадағы аралық сайлауда Конгрестегі бақылауын сақтауға көмектеседі деп есептейді. Трамп сайлауда инфляцияны төмендету уәдесі арқылы да жеңіске жетті, – деді сарапшы.
Сонымен қатар АҚШ, Ресей, Сауд Арабиясы және Біріккен Араб Әмірліктері әлемдік мұнай өндірудің шамамен жартысын қамтамасыз етеді. Бұл елдердің стратегиялық мүдделері мұнай секторымен ғана шектелмейтіндіктен, өндіріс көлемі жөніндегі шешімдерге жанама түрде әсер етуі мүмкін.
– Мұнай нарығынан тыс геосаяси және экономикалық мүдделер өндіру туралы шешімдерге ықпал етіп, ұсыныс көлеміне әсер етуі ықтимал, – деді Беркхард.
Қытай факторы да назардан тыс қалған жоқ. Өткен жылдың төртінші тоқсанында Қытай мұнай қорларын тәулігіне шамамен 1,2 млн баррель қарқынмен арттырған. Бір тоқсандағы жиынтық көлем 100 млн баррельден асты.
Бұл дәстүрлі мағынадағы сұраныс болмаса да, нарықта қосымша тұтыну әсерін қалыптастырады.
– Егер нарықтағы профицит қайда шоғырланған деген сұрақ туындаса, оның елеулі бөлігі Қытай қоймаларында орналасқан, – деп түсіндірді сарапшы.
S&P Global болжамына сәйкес, 2026-2027 жылдары Қытайдағы қорлардың орташа өсімі тәулігіне 400 мың баррель деңгейінде болады. Алайда нақты көрсеткіштер ауытқуы мүмкін.
Базалық сценарий бойынша, Иран немесе Ресей тарапынан елеулі жеткізілім іркілістері болмаған жағдайда, 2026 жылы мұнай бағасы ұсыныстың сұраныстан артуы салдарынан қысымда қалады. Баға 2027 жылға қарай қалпына келуі мүмкін.
– Егер ресейлік немесе ирандық жеткізілімдерде ірі іркілістер болмаса, 2026 жылы бағаның төмендеуін күтеміз, одан кейін ғана қалпына келу басталады. Сондықтан негізгі назар ұсыныс динамикасына аударылуы тиіс, – деді Беркхард.
Ал елеулі жеткізілім дағдарысы орын алған жағдайда, аналитиктер мұнай бағасы қысқа мерзімде барреліне орта есеппен 80 доллар деңгейіне дейін көтерілуі мүмкін екенін жоққа шығармайды.
Бұған дейін Қазақстан және ОПЕК+ құрамындағы тағы жеті ел көктемге дейін мұнай өндіру көлемін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылдағаны хабарланған.