Qazaq24.com, Sputnik.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып түсініктеме береді..
АСТАНА, 20 мамыр – Sputnik. Қазақстанда тіркелген жеңіл автокөліктердің жалпы саны наурыз айында 5 миллионға жуықтаған. Оның 2,2 миллионы, яғни 43,9 пайызының зауыттан шыққанына 20 жылдан асқан, деп жазды Energyprom.kz.
Тағы 1,4 миллион көлік 10-20 жыл аралығында пайдаланылып келеді. Ал 3 жылға дейінгі көліктердің саны небәрі 751,7 мың немесе автопарктің 15%-ын ғана құрайды. 3-7 жыл аралығындағы көліктер – 494 мың, 7-10 жыл аралығындағысы – бар болғаны 193,6 мың.
"Осылайша, бүгінгі таңда Қазақстан жолдарында 20 жылдан асқан автокөліктер саны 3 жылға дейінгі көліктерден шамамен үш есе көп. Бұл мәселе бірнеше жылдан бері сақталып келеді. "Жас" көліктер үлесі аздап артқанымен, ескі автокөліктер әлі де басым", - деп жазылған мақалада.
Астанада 2026 жылдың наурызында 3 жылға дейінгі көліктердің үлесі 30,2% болса, 20 жылдан асқан көліктердің үлесі небәрі 20,2% болды. Ал өңірлерде жағдай керісінше. Ең жоғары үлес Жамбыл облысында тіркелген – көліктердің 64,9%-ына 20 жылдан асқан. Сондай-ақ Жетісу (58,9%), Алматы (58,6%), Солтүстік Қазақстан (54,9%), Шығыс Қазақстан (54,4%), Ақмола (51,7%) және Қарағанды (50%) облыстарында да ескі көліктер басым.
3 жылға дейінгі көліктердің үлесі елдің көп өңірінде салыстырмалы түрде төмен. Астана мен Алматыдан бөлек, ең жоғары көрсеткіш Шымкентте (21,1%), Абай облысында (21,7%) байқалған. Қалған өңірлерде бұл көрсеткіш 8,3% бен 16% аралығында.
"2022 жылғы наурыздан 2026 жылғы наурызға дейін 3 жылға дейінгі көліктердің үлесі 7,2%-дан 15%-ға дейін өскенімен, 20 жылдан асқан көліктердің үлесі әлі де жоғары деңгейде қалып отыр. 2022 жылы ол 50,5% болса, 2026 жылы 43,9% болған. Дегенмен, олардың саны 2 миллионнан асады. Егер 10 жылдан асқан көліктерді есепке алсақ, онда 3,5 миллионнан астам көлік шығады. Прогресс бар, бірақ ол баяу. Мұндай қарқын сақталса, автопаркті шынайы "жаңарту" үшін әлі ұзақ жылдар қажет болады", - дейді сарапшылар.
Автокөлікті есепке қою динамикасына келсек, 2026 жылдың наурызында Қазақстанда 152,1 мың жеңіл автокөлік тіркелген. Соның 34,4%-ы 20 жылдан асқан көліктерге тиесілі. Ал 3 жылға дейінгі көліктердің үлесі 24% болған.
Кей өңірлерде жағдай бұдан да күрделі. Мысалы, Жетісу облысында тіркелген көліктердің 61,1%-ы 20 жылдан асқан болса, Жамбыл облысында бұл көрсеткіш 57,2%-ды құрайды. Бұл нарыққа әлі де ескі көліктер белсенді түрде түсіп жатқанын және автопаркті жаңарту өте баяу жүріп жатқанын көрсетеді.