Елде құс еті өндірісі артты

Елімізде құс шаруашылығы тұрақты дамып келеді. Биыл құс саны да, өнім көлемі де артқан.

Қазір отандық фабрикалар ішкі сұраныстың басым бөлігін өз өндірісі есебінен қамтамасыз етіп отыр. Бүгінде елдегі жалпы құс саны 49 млн-ға жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,5 пайызға көп. 

Елімізде құс шаруашылығы қарқынды дамып, ауыл экономикасының жаңа тынысын ашты. Елде ет пен жұмыртқа өндірісі өсіп, нарықтың басты брендіне айналды. Республика бойынша 34 жұмыртқа және 36 ет бағытындағы құс фабрикасы тұрақты жұмыс істейді.

Зәуре Хамитова, ҚР АШМ Мал шаруашылығы департаментінің бас сарапшысы:

- Құс етін өндіруде Ақмола және Шығыс Қазақстан облыстары жетекші орында. Мәселен, Макинск құс фабрикасы жалпы өндірістің төрттен бірін қамтамасыз етеді. Ал Өскемен фабрикасы жылына 63 мың тонна өнім шығарады. Бүгінде Қазақстанда ең ірі бес фабрика елдегі барлық құс етінің 70 проценттен астамын өндіреді. Бүгінде кәсіпорындар заманауи технологиялармен қамтылған. Атап айтсақ, ауыспалы желдеткіштер, LED жарықтандыру , күн энергиясы панельдері мен биогаз қондырғылары. Бұл өндіріс тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Жұмыртқа өндіру көлемі де жыл сайын өсіп келеді. 2024 жылы жұмыртқа импорты 2,9 есеге азайған. Сарапшылардың айтуынша, алдағы бір-екі жылда еліміз өзін осы өніммен толық қамтамасыз ете алады. Сондай-ақ экспорт көлемі де көңіл қуантады. 2024 жылы Еуразиялық экономикалық одақ елдеріне 29,2 млн жұмыртқа жөнелтілген. Ал импорт көлемі 88 млн дана. 

Қайрат Маишев, Құс өсірушілер одағының төрағасы:

- Егер жергілікті өндірісті қолдамасақ, импорт басымдыққа ие болып кетеді. Ал біздің кәсіпорындар салық төлейді, жұмыс орындарын ашады. Сондай-ақ  2024 жылы елімізде 4,5 млрд дана жұмыртқа өндірілді. Көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 1,3 пайызға артқан.

Шаруашылықты дөңгелетіп отырған кәсіпорындардың қатарында Шығыс Қазақстан облысындағы екі ірі құс фабрикасы бар. Олар соңғы жылы өндіріс көлемін 5 пайызға арттырып, өнімдерін республика бойынша ғана емес, көрші мемлекеттерге де табысты экспорттап келеді.

Маржан Баелова, ШҚО Ауыл шаруашылығы басқармасының бөлім басшысы:

- Аймақта екі ірі құс фабрикасы жұмыс істейді. Мұндағы құс өсірушілер өнімнің өзіндік құнын барынша төмендетуге тырысуда. Кәсіпорында  бройлер өсірудің заманауи технологиялары енгізілген. Яки  автоматтандырылған сою және қайта өңдеу желілері орнатылған. Бұл жоғары сапалы өнім өндіруге және барлық ветеринарлық талаптарды сақтауға мүмкіндік береді.

2025 жылы елімізде құс еті өндірісі 360 мың тоннаға жетіп, ішкі нарықты 82 пайызға қамтамасыз етті. Сондай-ақ шамамен 45 мың тонна өнім Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстанға экспортталды.

Авторлары: Наргиз Бекмаганбетова, Вячеслав Витулин, Марат Диханбаев, Ақылбек Есімсейтов