Әлеуметтік желідегі бетбұрыс: Неліктен оқырманның аз болғаны жақсы?

Egemen.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com мәлімдеме жасады..

Әлемді түгел мен көріп, Әлеуметтік желіңдегі парақшаңда оқырман саны неғұрлым көп болса, қоғам алдындағы беделің соғұрлым биік болады. Қазір бұл түсінік те ескіріп барады. Цифрлық кеңістік алгоритмге тәуелді болып, жасанды интеллект ықпалы күшейген сайын оқырман жинаудың пайдасы жоқ екені анықталып жатыр, деп жазады Egemen.kz.

COVID-19 кезеңінде адамдар үйде отырып, экран алдында бұрынғыдан да көп уақыт өткізді. TikTok бір түнде миллиондаған көрермен жинайтын платформаға айналды. Instagram Reels арқылы осы тәсілді қайталады. Алайда уақыт өте келе елдің назары әлсіреді. Қолданушылар нақты тұлғаны іздеуден гөрі, алгоритм ұсынған лентаны қарауды үйренді.

Осы сәттен бастап жазылушылар саны танымалдылықтың көрсеткіші болудан қалды. Америкалық жазушы әрі медиа менеджер Эмили Сандберг бұл құбылысты жаңа әлеуметтік мінез-құлықпен байланыстырады. Оның айтуынша, әлеуметтік желілерден белгілі бір қашықтық сақтау адамның ішкі еркіндігін аңғартады.

«Мен бес жүзге жетпейтін жазылушысы бар жабық Instagram-парақшаны құрметтеймін. Бұл адамның өзін цифрлық қысымнан қорғап отырғанын көрсетеді», дейді ол.

Сандберг әлеуметтік желілерге тәуелді болмау адамның қаржылық әрі эмоциялық тұрғыдан орнықты екенін білдіретінін айтады. Оның пікірінше, дәл осы қасиет бүгінгі қоғамда жаңа құндылыққа айналып келеді.

Қазақстанда балаларға әлеуметтік желіге тіркелуге шектеу енгізілуі мүмкін

Сән мен мәдениет саласының сарапшылары да осы үрдіске назар аударады. Олар фильтрсіз, реттелмеген суреттердің әлдеқайда жағымды, шынайы болатынан айтады.

Шынымен, қазір аудитория жинау үшін ерекше шеберлік те, ұзақ уақыттық еңбек те қажет емес. Жазылушылар саны бұрынғыдай сенім мен беделдің нақты өлшемі саналмайды. Керісінше оқырман саны өте көп аккаунт күмән туғызуы мүмкін.

Бұл өзгерістің тағы бір себебі әлеуметтік желілердің толықтай коммерциялануымен байланысты. Егер 2010 жылдары желілер жеке хобби немесе ермек ретінде қабылданса, қазір жеке аккаунттар жарнама, подкаст, ақылы контент пен серіктестік сауда алаңына айналды.

Онлайн-кездесулер ұйымдастыратын стартаптың негізін қалаушы Саарим Заман бұл үдерісті «транзакциялық ойлау» деп сипаттайды.

«Қазір бәрі бір сәтте сауда алаңына айналып кеткендей. Адамдар жаңалыққа да пайда көзі ретінде қарайды», дейді ол.

Бұл жағдайда шағын бірақ адал аудиторияның қадірі артты. Financial Times дерегінше, дәстүрлі әлеуметтік желілерде өткізілетін уақыт 2022 жылы ең жоғары деңгейге жетіп, содан бері төмендеп келеді. Қолданушылар біртіндеп жекелендірілген платформаларға бет бұрып жатыр. Мұнда автор мен оқырман арасындағы байланыс сенімге негізделген.

Ұжымдық тұзақ: TikTok пен Instagram-нан неге шыға алмай жүрміз?

Жазылушылары аз аккаунттар сондықтан шынайы көрінеді. Олар интернет не көргісі келетінін емес, өзіне жақын дүниені жариялайды. Бірі эстетиканы, енді бірі поэзиялық кештерді немесе шығармашылық үдерістің өзін көрсетеді. Мұндай парақшаларда бес мыңнан аз жазылушы болуы мүмкін, бірақ дәл осы қарапайымдылық сенім тудырады.

Бұрын өзің жазылған адамдар саны саған жазылғандардан көп болса, ол ыңғайсыз саналатын. Қазір бұл белгі өзгерді. Шағын онлайн-аудитория адамның нақты өмірде әлеуметтенгенін аңғартады. Instagram-да әдейі «танымал емес» болу жаңа мәртебе ретінде қабылдана бастады. Бұл – экраннан шығып, өз ықпалын офлайн кеңістікте қалыптастыруға ұмтылыс.

Шәкәрім қажы бір өлеңінде айтпаушы ма еді:

Әлемді түгел мен көріп,
Мені ешкім білмесе.
Мұқтажым, нәпсім жоқ болып,
Зияным жанға тимесе.

Сөйтіп, көзге түспеу әлсіздік емес, саналы таңдау ретінде бағаланып отыр. Көбең жүру – артта қалу емес, артық дабырадан бас тарту. Ал шынайы ықпал цифрда емес, адам мен адам арасындағы тірі байланыста екенін қоғам қайта сезіне бастағандай.

Соңғы жаңалықтар