Павлодар: энергетика қуаты артып келеді

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып мәлімдеме жасады..

Премьер-министр Олжас Бектенов Павлодар облысына жұмыс сапары барысында Мемлекет басшысының энергетикалық қауіпсіздікті нығайту, көмір генерациясын дамыту мен экономика мен халықтың өсіп келе жатқан сұранысын қамтамасыз етуге жаңа қуат көздерін іске қосу жөніндегі тапсырмасының орындалу барысын тексерді.

Үкімет басшысының сапары аясында тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерінің тұрақты жұмысы, энергетика мен көмір өндіру саласына цифрлық шешімдерді енгізу, өндірістік тиімділікті арттыру мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Олжас Бектенов өңірдің энергетикалық инфрақұрылымының даму барысымен танысты. Павлодар облысы бүгінде елдегі электр энергиясын өндірудің негізгі тірек аймағы саналады. Өткен жылдың қорытындысында мұнда республикадағы электр энергиясының 42 пайызы өндірілген. Сапар кезінде Екібастұздағы бірқатар ірі нысандар – МАЭС-1, МАЭС-2 мен «Богатырь Көмір» ЖШС кеніші мысалында энергия кешенінің қазіргі тиімділігі мен алдағы даму мүмкіндіктері қаралды.

Болат Нұржанов атындағы Екібастұз МАЭС-1 стансасында жүргізіліп жатқан жаңғырту жұмысы таныстырылды. Атап айтқанда, отынмен қамтамасыз ету жүйесін реконструкциялау, жаңа түтін құбырын салу мен ескі құрылымды кезең-кезеңімен бөлшектеу жобалары іске асырылып жатыр. Бұл шаралар өңірдің энергиямен жабдықталу сенімділігін арттыруға бағытталған.

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің мәліметінше, биыл ел бойынша шамамен 2,6 ГВт жаңа қуат көзін іске қосу көзделіп отыр. Оның қатарында 2 427,6 МВт газ жобаларына, 245,8 МВт жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Жалпы саны 13 жоба жүзеге асырылады. Олардың қатарында Текелі энергокешені, Атырау ЖЭО, Түркістан облысы мен Алматы қаласындағы бу-газ қондырғылары бар.

Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов 2025–2026 жылдардағы жылу беру маусымының өту барысы туралы баяндады. Өңірдегі энергия көздерінде негізгі 46 жабдықта жөндеу жұмысы аяқталған. Сондай-ақ 37,1 шақырым жылу желісі жаңғыртылып, нәтижесінде жүйелердің тозу деңгейі 1,5 пайызға төмендеген. Бұл жылу жүйесінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге мүмкіндік берген.

Екібастұз МАЭС-2 стансасында Премьер-министр кеңейту мен реконструкциялау жобасының іске асырылу барысын көрді. Қазір стансаның қуаты 1 ГВт. №3 пен №4 энергоблоктарды іске қосу арқылы бұл көрсеткішті 2,1 ГВт-қа дейін жеткізу жоспарланған.

Олжас Бектенов Мемлекет басшысының қуат көздерінің жеткіліктілігін қамтамасыз ету мемлекеттік саясаттағы басым бағыт екенін атап өткенін еске салды. Қосымша энергоблоктарды іске қосу мен жаңа станса құрылысы экономиканың барлық саласына серпін беретінін айтты. Бұл қадамдар энергия тапшылығын біртіндеп жойып, отандық бизнес пен инвесторларды қажетті қуатпен қамтамасыз етуге жол ашады.

Премьер-министр «Богатырь Көмір» ЖШС карьерінде болып, ашық тәсілмен көмір өндіру процесімен танысты. Аумағы 43 шаршы шақырым, тереңдігі 300 метр болатын бұл разрез – әлемдегі ең ірі көмір кен орындарының бірі. Кәсіпорын «Богатырь» мен «Северный» кеніштерінде өндіріс жүргізеді. Қазір өндірістік процестерді автоматтандыру кезеңі аяқталған. Келесі сатыда жасанды интеллект элементтерін енгізу жоспарланып отыр. Осы мақсатта «Жүк ағынын оңтайландырушы» мен «Тау-кен жұмыстарын жоспарлау» цифрлық жобалары әзірленіп жатыр.

Бүгінде «Богатырь Көмір» – еліміздегі көмір өндірісінің 38 пайызын қамтамасыз ететін жетекші активтердің бірі. Қор көлемі 2,3 млрд тоннадан асады. Компания бас директоры Евгений Мастернак алдағы жылдары өндіріс көлемін ұлғайту жоспарын мәлімдеді. Қазір екі кеніштің жиынтық қуаты жылына 42 млн тоннаны құрайды. Биыл бұл көрсеткішті 45,2 млн тоннаға, 2032 жылға қарай 56,5 млн тоннаға жеткізу көзделген.

Президенттің көмір әлеуетін стратегиялық ресурс ретінде пайдалану жөніндегі тапсырмаларына сәйкес көмір генерациясын ұлттық жоба деңгейінде дамыту көзделген. Энергетика министрлігінің мәліметінше, экологиялық талаптарды сақтай отырып, «таза көмір» технологиясы негізінде шамамен 7,6 ГВт жаңа көмір генерациясын енгізу жоспарланып отыр.

Энергетикалық нысандарды аралау қорытындысы бойынша Премьер-министр МАЭС-1 жаңғырту жұмыстарын белгіленген мерзімде аяқтауды, МАЭС-2-дегі жаңа энергоблоктарды уақтылы іске қосуды, «Богатырь Көмір» кәсіпорнының инвестициялық жоспарларын жүзеге асыруға қажетті қолдау көрсетуді тапсырды.

Премьер-министр Екібастұз энергия торабы базасында Президент тапсырмасымен іске асырылып жатқан «Деректерді өңдеу орталығы алқабы» жобасының жүзеге асу барысын да тексерді. Жоба өңірдің қуатты энергетикалық әлеуетін жоғары технологиялық инфрақұрылыммен ұштастырып, цифрлық экономиканың жаңа тірегін қалыптастыруға бағытталған.

Екібастұз МАЭС-1 маңынан болашақта аумағын 1300 гектардан астам жерге дейін кеңейтуге мүмкіндік беретін, бастапқы кезеңде 200 гектар аумақ белгіленген. Осы жерде есептеу инфрақұрылымы, «бұлтты» сервистер мен жасанды интеллектіге негізделген платформалар шоғырланатын арнайы технологиялық аймақ құру көзделіп отыр. Үкімет басшысы бұл бастама экономиканың жоғары технологиялық секторын дамытуға елеулі серпін беретінін айтты.

Олжас Бектеновке жобаның дизайн-тұжырымдамасы таныстырылды. Премьер-министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, облыс әкімі Асайын Байханов пен «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусин атқарылып жатқан дайындық жұмыстары мен инфрақұрылымдық шешімдер туралы баяндады. Жоба экожүйесі Екібастұз энергия торабының қолданыстағы қуаттарына сүйене отырып, кезең-кезеңімен іске асырылады.

Жоспар бойынша ұзындығы 15 шақырым электр тарату желілері тартылады, сондай-ақ қуаты 300 МВт болатын, кейін оны 1 ГВт-қа дейін ұлғайтуға мүмкіндік беретін төмендеткіш қосалқы стансалар салынады. Жоба аясында энергетика, есептеу қуаты, жасанды интеллект пен ілеспе салаларға қатысты 500-ге жуық жоғары білікті жұмыс орны ашылады. Осыған байланысты IT-мамандарды даярлау мен қайта оқыту мәселесіне басымдық беріледі.

Инвесторлар үшін арнайы экономикалық аймақ қағидаттары негізінде инфрақұрылым жүргізу, тарифтік саясат пен салықтық жеңілдіктер ұсыну қарастырылған. Жобаның болжамды инвестиция көлемі шамамен 30 млрд АҚШ долларына бағаланып отыр.

Үкімет басшысы «Деректерді өңдеу орталығы алқабы» жобасының елдің цифрлық экономикасын дамытудағы стратегиялық рөлін атап өтіп, жауапты министрліктер мен өңір әкімдігіне, сондай-ақ «Қазақтелеком» компаниясымен бірлесіп, инфрақұрылымды жедел әзірлеуді тапсырды. Оның айтуынша, еліміздің электр энергиясы қоры, климаттық жағдайы мен транскаспийлік дерек жеткізу арналары секілді бәсекелік артықшылықтары бұл жобаны қысқа мерзімде іске асыруға мүмкіндік береді. Үкімет жобаны артық бюрократиясыз, нақты шешімдер арқылы ілгерілетуге ниетті.

Соңғы жаңалықтар