Тәртібі жақсы болғаны үшін бір ай бостандық Қазақстанда сотталғандарға арналған жаңа ережелер талқылануда

04.06.2026

Tengrinews.KZ парақшасындағы ақпаратқа сәйкес, Qazaq24.com хабар таратты..

Қазақстанда сотталғандардың жазасын өтеу тәсілдері өзгертіліп жатыр. Билік белгіленген тәртіпті сақтайтын және режимді бұзуға жол бермейтіндерді ынталандыруды ұсынады. Тиісті түзетулерді бүгін Сенат депутаттары қарап жатыр, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Қазақстанда сотталғандардың жазасын өтеу тәсілдері өзгертіліп жатыр. Билік белгіленген тәртіпті сақтайтын және режимді бұзуға жол бермейтіндерді ынталандыруды ұсынады. Тиісті түзетулерді бүгін Сенат депутаттары қарап жатыр, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Сенаторлар Қылмыстық, Қылмыстық-процестік, Қылмыстық-атқару кодекстеріне, сондай-ақ Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске енгізілетін түзетулерді қарастырып жатыр. Депутат Марат Қожаевтың айтуынша, түзетулер кодекс нормаларын жаңа Конституцияға сәйкес келтіруге бағытталған. Заңда анықтамалар, сот ісін жүргізу принциптері, сонымен қатар бірқатар баптың диспозициялары нақтыланады.

"Мемлекет басшысының сотталғандарды заң мен тәртіп құндылықтарын сақтауға және олардың қоғамға қайта кірігуіне ынталандыратын прогрессивті тәсілдерді енгізу қажет екені туралы тапсырмаларын орындау мақсатында Қылмыстық кодекске бас бостандығынан айыру мерзімін шартты түрде қысқартуды көздейтін жаңа 73-1-бап енгізіледі", - деді сенатор.

Анықтама: Мерзімді шартты түрде қысқарту (көбінесе шартты түрде мерзімінен бұрын босату - ШМБ деп аталады) - егер сот сотталған адам түзеліп, жазасын толық өтеудің қажеттілігі жоқ деп таныса, оны сот тағайындаған мерзім аяқталғанға дейін бас бостандығынан айыру орындарынан босатуға мүмкіндік беретін құқықтық механизм.

Өзгеріске сәйкес, егер сотталған адамда бір жыл ішінде тәртіптік жаза болмаса, бас бостандығынан айырудың өтелмеген қалған мерзімі сот шешімімен бір айға шартты түрде қысқартылуы мүмкін.

Түзетулердің жеке блогы сотталған әйелдер мен кішкентай балалары бар ата-аналарға қатысты. Қылмыстық-атқару кодексінде қауіпсіздігі орташа және барынша жоғары мекемелерде жазасын өтеп жатқан әйелдердің құқықтарын бөлек көрсету және ажырату ұсынылады. Қожаевтың сөзінше, бұл нормалар оларды ұстау жағдайларын жақсартуға бағытталған.

Сондай-ақ, түзетулер кішкентай баласы бар сотталған әйелдерге және баласын жалғыз тәрбиелеп отырған және қауіпсіздігі барынша төмен мекемелерде жазасын өтеп жатқан ерлерге де қатысты.

Заң қабылданғаннан кейін мұндай сотталғандар кішкентай балаларымен қысқа мерзімді кездесу үшін жылына екі рет қауіпсіздігі барынша төмен мекемеден тыс жерлерге шыға алады.

"Сонымен қатар, кішкентай баласы бар немесе оны тәрбиелеп отырған сотталған әйелдер үшін, сондай-ақ кішкентай баланы жалғыз тәрбиелеп отырған сотталған ерлер үшін телефон арқылы сөйлесуге қатысты шектеулерді алып тастау ұсынылады. Бұл ретте қоңырау шалу құқығы тек Қылмыстық-атқару кодексінде белгіленген тәртіппен кішкентай балаларымен байланыста болу үшін ғана сақталады", - деп жалғастырды депутат.

Қожаев заң жобасында қылмыстық-атқару жүйесін ізгілендіруге бағытталған басқа да нормалар бар екенін айтты.

Мән-жайы

Қылмыстық-атқару жүйесін ізгілендіру тақырыбын бұған дейін Ұлттық құрылтай отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев көтерген болатын. Сол кезде ол жүйе жазалаушы емес, сотталғандарды түзеуге бағытталған болуы тиіс екенін мәлімдеп, кәмелетке толмаған балалары бар сотталған әйелдерге қатысты тәсілдерді қайта қарауды тапсырған еді.

Кейінірек Мемлекет басшысы қылмыстық-атқару жүйесін реформалау қажет екенін айтып, сотталғандардың жаза мерзімін заңбұзушылықтардың болмауы, білім алуы, спорттық және мәдени іс-шараларға қатысқаны үшін қысқартуға болатын шетелдік тәжірибені мысалға келтірді.

Бұған дейін биылғы қылмыстық амнистия 16,5 мыңға жуық адамға әсер етуі мүмкін екенін жазған болатынбыз. Мәжіліс депутаты Снежанна Имашеваның мәліметінше, 10 мыңнан аса сотталғанның жаза мерзімі қысқартылуы мүмкін, 5 мыңға жуық адам жазадан толық босатылуы, ал 1,5 мыңға жуық адам бас бостандығынан айыру орындарынан шыға алады.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

Жағдайды бақылауды жалғастырыңыз, Qazaq24.com әрқашан ең жаңа жаңалықтарды ұсынады.
Читать полностью