Қазақстанда соңғы 10 жылда зейнетақы мен жалақы қалай өсті? Инфографикалық шолу

2026 жылдан бастап Қазақстанда әлеуметтік төлемдер мөлшері өседі. Мәжіліс қабылдаған "2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы" заң жобасына сәйкес, келесі жылдан бастап ең төменгі жалақы – 85 мың теңге, базалық зейнетақы – 35 596 теңге, ал ең төменгі зейнетақы 69 049 теңге болады. Сонымен қатар, АЕК – 4 325 теңге,  ең төменгі күнкөріс деңгейі 50 851 теңге мөлшерінде белгіленді.

Informburo.kz соңғы 10 жылдағы негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің қалай өзгергенін сараптап шықты.

Ең төменгі жалақы 4 есеге артты

2015 жылдан бері ең төменгі жалақы 4 есеге жуық (21 364 теңгеден 85 000 теңгеге дейін) өскен. 2019-2021 жылдары бұл көрсеткіш өзгеріссіз қалса, 2022 жылдан бастап жыл сайын айтарлықтай артты.

АЕК 2 есеге жуық өсті

2015 жылдан 2025 жылға дейін АЕК шамамен екі есеге жуық (1 982 теңгеден 3 932 теңгеге дейін) өскен. АЕК әлеуметтік төлемдер, айыппұлдар, салықтар мен мемлекеттік алымдарды есептеу үшін базалық мән ретінде пайдаланылады.

2022 жылы алғаш рет екі түрлі АЕК енгізілді: бірі – әлеуметтік төлемдерге арналған, екіншісі – салықтар мен айыппұлдарға арналған.

Ең төменгі күнкөріс деңгейі 2 есеге артқан

Соңғы он жылда ең төменгі күнкөріс деңгейі екі еседен астам өскен (18 650 теңгеден 36 018 теңгеге дейін). 2018 жылы ең ірі өсім байқалды – 2017 жылмен салыстырғанда 15% өсті.

2020-2022 жылдары өсім орта есеппен жылына 5-7% шамасында болды.

Ең төменгі базалық зейнетақы 3 есе өсті

2015 жылдан 2025 жылға дейін ең төменгі базалық зейнетақы мөлшері шамамен үш есеге жуық артқан (11 182 теңгеден 32 360 теңгеге дейін).

2018 жылы зейнетақыны есептеу жүйесі өзгеріп, еңбек өтілі мен табыс деңгейіне байланысты жаңа формула енгізілді.

2023 жылдан бастап базалық зейнетақы жыл сайын орта есеппен 15-20% шамасында өсіп келеді.

Ең төменгі зейнетақы

2015 жылдан 2025 жылға дейін ең төменгі зейнетақы 2,6 есеге өсіп, 23 692 теңгеден 62 771 теңгеге жетті.

2023 жылдан бастап үкімет инфляция қарқынын ескере отырып, зейнетақыны жыл сайын 10-15% шамасында арттырып келеді.