ОПЕК+ елдері мұнай өндіруді ұлғайтады

Әлемде мұнай өндіру көлемі ұлғаяды. ОПЕК+-ке мүше елдер осыған келісті. Сөйтіп өндіріс көлемі желтоқсанда тәулігіне 137 мың баррельге жетеді.

Бірақ одан әрі тізгінді тарта тұруға тура келеді. Яғни келер жылдың алғашқы жартысында өсімді тоқтатуға уағдаласты. Енді бұл жаһандық нарықтағы қара алтын бағасына қалай әсер етеді?

ОПЕК+ елдерінің бұл шешімі сарапшыларға ой салып қойды. Өйткені осыған дейін мұнай өндіру көлемі төмендемейді, тек арта береді деген болжамдар айтылып келген-ді. Ал өсім желтоқсанда артқанмен, одан әрі тоқтауы туралы сөз болған  жоқ. Бұл енді әлемдік экономикаға қалай әсер етеді.

ОПЕК+ елдерінің бұл жиыны Ресейге қысым күшейген тұста өтті. Өткен айда АҚШ Ресейдің екі ірі мұнай өндіруші компаниясына санкция енгізген еді. Бұл жағдайдың айтарлықтай ушығуына себеп болды. Яғни мұнай бағасы бес айлық ең төменгі деңгейге түскеннен кейін оны тұрақтандыруға көмектесті. Бірақ кей сарапшылар мұның нарыққа әсерін бағалау ерте екенін айтты. Сауд Арабиясының мұрагер ханзадасы Мұхаммед бин Салман айдың соңында Вашингтонға барып, АҚШ президенті Дональд Трамппен кездеседі. Трамп бұған дейін бірнеше рет ОПЕК-ті отын бағасын төмендетуге үгіттеген болатын. Brent маркалы мұнайдың фьючерстік бағасы жыл басынан бері шамамен 13%-ға арзандап, жұма күні барреліне 65 доллардан төмен түсті. Ресейге қарсы санкциялардан бөлек, өткен аптада Вашингтон мен Бейжің арасындағы тарифтік келісім бойынша бір жылдық бітім де нарыққа әсер етті.

Morningstar америкалық инвестициялық зерттеу орталығы:

- Нарық үлесін қорғау –  бағаны қорғаудан маңыздырақ. Бұл мәлімдеме ірі өндірушілер арасындағы белгілі стратегияның қайта оралғанын көрсетеді. Мұндай тәсілді біз 2014, 2020 жылдары да көргенбіз. Сол кезде Сауд Арабиясы мен Ресей өндірісті арттырып, жоғары шығынды бәсекелестерін, әсіресе АҚШ-тағы тақтатас өндірушілерін нарықтан ығыстырмақ болған.

ОПЕК+ құрамындағы сегіз ел биыл өндіріс көлемін тұрақты түрде арттырып, келесі айдағы өсімді қоса есептегенде тәулігіне 2,91 миллион баррельге жеткізді. Бұл әлемдік мұнай сұранысының шамамен 2,7%-ына тең. Алайда кейінгі айларда өсім қарқыны бәсеңдеді. Кейбір елдер бұрынғы артық өндірісті өтеуге тырысса, енді бірі  керісінше, өндірісті арттыруда қиындықтарға тап болып отыр.

АҚШ-Қытай келісімінің нарыққа әсері 

Әлемдегі ең ірі екі мұнай тұтынушы АҚШ пен Қытай – сауда бойынша ақыры біржылдық келісім жасасты. «Енді өндіріс пен тасымалдау көлемі ұлғайса, мұнайға сұраныс артады, бұл нарықтағы қысқа мерзімді бағаға оң әсер етеді. Баға 2-5%-ға қысқа мерзімде көтерілуі мүмкін. Сөйтіп нарықта тепе-теңдік сақталады. Алайда ОПЕК+ елдерінің өндірісті арттыруы немесе АҚШ-тағы тақтатас өндірушілері өндірісті көбейтсе, нарықта ұсыныс өсіп, баға қысымға ұшырайды», - дейді сарапшылар. 

Тамас Варга, Pvm Oil Analytics сарапшысы: 

- Инвесторлар бұл келісімді АҚШ-Қытай арасындағы құрылымдық өзгеріс емес, шиеленістің бәсеңдеуі деп қабылдайды. 90 күн ішінде не болатынын, жағдай қалай өзгеретінін алдын-ала болжау қиын. Бұл белгісіздік мұнайға деген сұранысқа қысым жасауын жалғастыруы мүмкін.

АҚШ-тың мұнай өндіру көлемі артты  

Кейінгі он жылда АҚШ-тағы тақтатас мұнайының қарқынды дамуы энергетикалық теңгерімді түбегейлі өзгертті. Бір кездері ОПЕК бір ғана мәлімдемемен бағаны өзгерте алатын. Енді оның ықпалы АҚШ индустриясына да қарайлайды. Бірақ тақтатас мұнай өндірісі капитал тәртібі мен инвестор сеніміне тәуелді. Мұнай бағасы 70 доллардан төмендесе, инвесторлар инвестициядан бас тартып, өндіріс азаяды. Бұл жағдайда ОПЕК+ елдері өздерінің нарықтағы ықпалын сақтап, ұзақ мерзімді перспективада ұпай жинайды, өйткені олар төмен бағаға төзімді және өндірісті тұрақты ұстай алады.

Мұнай бағасы арзандауы мүмкін  

Кейінгі уақытта Қытайда мұнайға сұраныс төмендеп Солтүстік және Оңтүстік Америкада ұсыныс артқан. Бұл әлемдік нарықта мұнайдың артық қоры жиналғанын көрсетеді.  Халықаралық энергетикалық агенттіктің болжамына сәйкес, осы тоқсанда әлемдік мұнай жеткізу көлемі қалыпты сұраныстан тәулігіне 3 млн баррельге артық болуы мүмкін. Ал келесі жылы бұрын-соңды болмаған деңгейге жетуі ықтимал. Сонымен қатар JPMorgan және Goldman Sachs сарапшылары мұнай бағасы барреліне 60 доллардан төмен түсуі мүмкін деп болжайды. 

Мұнай - жай ғана тауар емес, геосаяси валюта. ОПЕК+ пен АҚШ өндіріс көлемін ұлғайтқан сайын, қара алтынның нарықтағы бағасы құбылмалы түрде қала береді.