Бала күтушіні Филиппиннен жалдау: тренд пе, әлде таптырмас маман ба

Кейінгі жылдары Қазақстанда филиппин бала күтушілеріне сұраныс артып келеді. Әсіресе блогерлер мен танымал тұлғалар әлеуметтік желідегі парақшасында бала күтушісі барын айтып жатады. Өзге елден қызметші алдырту арзан тұрмайды. Филиппиннен маман әкелуге көмектесетін арнайы агенттіктер де жұмыс істейді. Агенттік қызметі 700 мың теңгеден басталады. Бұл қызметтің құны арзан емес, сондықтан олардың қазақстандық күтушілерден қандай артықшылығы бар деген сұрақ туады.

Бұл – тренд пе, әлде шынымен филиппиннен келген күтушілер кәсібилігімен ерекшелене ме? Бұған филиппин күтушісін алған блогер Аделя Кимнің айтары бар.

Блогер Аделя Кимнің айтуынша, бала күтушіні таңдауға көмектесетін агенттік комиссиясы – 2 млн 350 мың теңге. Бұл бағаға әуе билеті, бір жылға жұмыс істеуге рұқсат беретін С3 визасын рәсімдеу, медициналық тексеру, жұмыс берушінің талабына сай таңдау, бір жыл бойы агенттіктің қолдау қызметі, үш рет бала күтушіні тегін ауыстыруға болады. Бала күтуші күніне 12 сағат жұмыс істеп, аптасына бір күн демалады. Айлығы 900 АҚШ долларынан басталады. Ол агенттік көмегіне жүгінбей өзі тапқан.

"Агенттік арқылы іздедім және достарымнан сұрастырдым. Бір агенттік комиссиясы 2 млн 350 мың теңге деді, ал басқасы 1700 АҚШ долларын сұрады. Визаны агенттік жасайды. Филиппин бала күтушісін алған құрбыларым бар. Бір күтушім – қазақ, екіншісі – филиппин. Агенттік қызметіне виза, ұшақ билеті кіреді. Агенттік ұсынған сома қымбат болған соң таныстарым арқылы табуға тырыстым. Жазылушыларымның арасында филиппин бала күтушілермен араласатын бір қыз маған біреуінің нөмірін тауып берді. Сол арқылы іздей бастадым. Филиппин бала күтушілер бір-бірімен сөйлеседі. Алматыда көрісіп тұрады. Олардың чаттары бар. Жұмыс іздеп жүрген қыздарға бала күтуші іздеп жүрген адамның нөмірін береді. Өздері келген соң кейін өз қыздарын да жұмысқа шақырады", – деді Аделя Ким.

Блогердің сөзінше, Қазақстанда жұмыс берушілер оларға жақсы қарайды. Айтуынша Сауд Арабиясы, Оман сияқты елдерде жұмыс берушілер оларды сабайды, ұрады. Қазақтар қонақ секілді қарап, қызметшісінің демалуына жағдай жасайды.

"Олар өте шапшаң, жұмысқа төзімді болады. Демалмай жұмыс істейді. Ауырмайды. Бұл жақта отбасы жоқ болған соң "бір жерге баруым керек" деп сұранбайды. Филиппин бала күтуші алған себебім – өсек тыңдамайды. Блогер болған соң отбасымда көп нәрсе болады, ал ол оны ешкімге жаймайды. Құрбыларым үйге келсе кез келген нәрсені талқылай береміз. Бала күтуші мүлде көзге көрінбейді. Өз жұмысын істеп жүре береді. Бірақ олар кішкене лас болады", – деді блогер.

Аделя Кимнің қазақ қызметшісі балаға күндіз қараса, бірге тұратын филиппин бала күтуші балаға түнде де қарайды. Қызметшісіне айына 1000 АҚШ долларын төлейді. Теңгеге шаққанда – 480 мың теңгедей. Екі қызметшісі де балаға қарап қана қоймай, үйдегі жұмыстарды істей береді. 

"Бірақ филиппин бала күтушілер кішкене басынып бара жатыр. Бес-алты жыл бұрын келе бастағанда жұмысты жақсы істейтін. Құрбыларымнан да мұны жиі естимін. Баламыз ағылшын тілін үйренсе дейміз. "Филиппиннен келген бала күтушім бар" деп мақтанғанды жақсы көреміз. Бірақ қазір бізді басынып бара жатыр. "Жоқ, менің міндетіме киім үтіктеу кірмейді" деуі мүмкін. Сондықтан жұмысқа алар кезде міндеттерін айтып, бірден орнына қою керек. Олар робот сияқты. Асүйді жина десең тек жинап қояды. Ыдысты жумауы мүмкін. Роботқа тапсырма берген сияқты бәрін нақты айту керек. Асүйді жинап, ыдысты ыдыс жуғыш машинаға салып, оны сүртіп, орнына қой демесең істемейді", – деді блогер. 

Аделя Кимнің сөзінше, филиппин бала күтуші тапқан ақшасын елінде қалған балаларына жіберіп тұрады. Себебі Филиппиндер елінде жалақы төмен болғандықтан осылай шетелде жұмыс істеп отбасын асырауға мәжбүр.

"Жұмысқа алғаныма көп болмаған соң әлі сұранған жоқ. Филиппин бала күтуші тапқан ақшасын елінде қалған балаларына жіберіп тұрады. Олардың 90%-ы – отбасылы. Күйеуі сол жақта болған соң Қазақстанда жұмыс істеп жүреді. Филиппиндер елінде оларға мұндай жалақы ешкім төлемейді. Олар осы жақта бір жыл жұмыс істеп, еліне бір аптаға барып келеді. Бес-алты бала-шағасы болса Қазақстанда тапқан айлығы өмір сүруге жетіп артылады. Ағылшын тілін үйренуге өте қатты көмектеседі. Балам ағылшынша сөздерді біледі. Блогерлердің парақшасынан филиппин бал күтуші алғанын көрдім. Өзіме қызық болғаннан кейін мен де алдым. Басқа елдің адамы болған соң қызық қой. Бірақ қазаққа жетпейтін сияқты. Өзімізде де балаға мейірімді, жұмысқа жақсы қарайтын небір шымыр адамдар бар. Филиппин күтушілер де балаларды қатты жақсы көреді әрі жұмысқа төзімді болады. Бірақ басқа шығарып алмау керек", – деп сөзін түйіндеді ол.

Instagram-да "филиппин бала күтуші" деп іздегенде осындай қызмет ұсынатын агенттіктердің парақшалары шығады. Ол жерден агенттік қызметімен қоса күтушілердің анкетасын көруге болады. Сондай агенттіктердің біріне хабарласып, бала күтушіні тауып бергені үшін қанша алатынын білдік.

Агенттік филиппин бала күтушілер мен үй қызметшілерінің артықшылығын былай тізбектейді: жауапты, ағылшын тілін біледі, шетелде өзге отбасыларда жұмыс істеген, үлкенді сыйлайды, төзімді және байсалды, шетелде ұзақ уақыт жұмысқа қалады, телефонға телмірмей өз міндетін істейді, ұрыс-керіске жоқ, балаларды жақсы көреді және отбасылық құндылықтарды құрметтейді. Бәрін жасай береді: тамақ та істейді, үй де жинайды.

Дайын визасы бар бала күтушіні тауып бергені үшін агенттік 1850 АҚШ долларын алады. Бала күтушінің жалақысы – 1000 АҚШ доллары. Ал бала күтушіге виза рәсімдеу қажет болса қызмет құны – 3800 АҚШ доллары. Агенттік өз кезегінде құжаттарды тексереді, ағылшын тілін меңгергенін анықтайды, медициналық анализ нәтижелерін алады. Үш күн ішінде бала күтушінің қалай жұмыс істейтінін байқап көруге болады. Келісімшартта көзделсе, кандидатты алмастыра алады.