Қай экс депутаттар Құрылтайға үміткер, ал кімдер өзге жұмыс қарайды? Партиялық тізімдерге шолу

Қазақстан жаңа саяси кезеңге қадам басқалы тұр. 2026 жылғы 23 тамызда алғаш рет Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Жаңа Конституцияға сәйкес құрылған бір палаталы заң шығарушы орган – Құрылтайдың 145 депутаты бес жыл мерзімге сайланады. Олар бұрынғы Парламент Мәжілісі мен Сенатының орнына келетін жаңа өкілді органның алғашқы құрамын жасақтайды.

Осыған байланысты саяси партиялар кандидаттар тізімін жариялап жатыр. Жарияланған тізімдер қазіргі Мәжілістің VIII шақырылымындағы депутаттардың басым бөлігі Құрылтай сайлауына қайта түсетінін көрсеткенімен, бірқатар тәжірибелі парламентарий партиялық тізімнен тыс қалды.

Қай партиялар тіркелді?

Орталық сайлау комиссиясы бекіткен тізім бойынша сайлауға жеті саяси партия жіберілді:

"Әділет" партиясы; "Ауыл" партиясы; "Ақ жол" демократиялық партиясы; Жалпыұлттық социал-демократиялық партия (ЖСДП); "Байтақ" Қазақстан жасылдар партиясы; Қазақстан Халық партиясы (ҚХП); Respublica партиясы. Қазіргі депутаттардың басым бөлігі қайта ұсынылды

Жалпы Мәжілістің VIII шақырылымы тарайтын уақытта 96 депутат болды. Оның 89-ы партия құрамындағылар, 7-еуі еш партияға тәуелсіз, өзін-өзі ұсынғандар еді. 

Кесте: Informburo.kz "Әділет" партиясы 

"Әділет" партиясы Құрылтай сайлауына 186 кандидаттан тұратын тізім ұсынды. Оның құрамына ғылым, білім, бизнес, өнеркәсіп, цифрлық сала, мәдениет, спорт және азаматтық қоғам өкілдері енді.

Еске салайық, 2026 жылдың 12 маусымында AMANAT партиясы "Әділет" партиясына қосылып кетті. Мәжілістің VIII шақырылымында болған 18 "Аманаттық" депутат, Сенат депутаты болған 4 адам Құрылтай сайлауына ұсынылған тізімде бар. 

Қайта ұсынылғандар "мәжілісмендер":

Айдос Сарым Ерлан Саиров Константин Авершин Тілектес Адамбеков Асхат Аймағамбетов Жарқынбек Амантай Мұрат Әбенов Жанарбек Әшімжанов Марат Башимов Снежанна Имашева Юлия Кучинская Арман Қалықов Сергей Пономарев Максим Рожин Татьяна Савельева Екатерина Смышляева Үнзила Шапақ Никита Шаталов

Қайта ұсынылған "сенаторлар":

Ольга Перепечина Нұрлан Бекназаров Евгений Больгерт Марат Қожаев

Тізімге енбей қалғандар:

Павел Казанцев Ерлан Абдиев Еркін Әбіл Қазыбек Әлішев Аманжол Әлтай Нұржан Әшімбетов Нұрсұлтан Байтілесов Қайрат Балабиев Берік Бейсенғалиев Құдайберген Бексұлтанов Наталья Дементьева Мұқаш Ескендіров Мархабат Жайымбетов Еділ Жаңбыршин Әділ Жұбанов Ринат Зайыт Данабек Исабек Бақтықожа Ізмұхамбетов Болат Керімбек Вера Ким Дмитрий Колода Айгүл Құспан Руслан Қожасбаев Темір Қырықбаев Еркебұлан Мәмбетов Самат Мусабаев Әбутәліп Мутәлі Айна Мысырәлімова Болатбек Нажметдинұлы Самат Нұртаза Гүлдара Нұрым Альберт Рау Нұртай Сабильянов Ерболат Сатыбалды Ұласбек Сәдібеков Нартай Сәрсенғалиев Бауржан Смағұлов Мақсат Толықбай Лұқбек Тумашинов Дүйсенбай Тұрғанов Дәулет Тұрлыханов Ерлан Қошанов "Ауыл" партиясы

6 шілдеде өткен партияның кезектен тыс XXVI съезінде Құрылтай сайлауына арналған 69 кандидаттан тұратын партиялық тізім бекітілді.

Мәжілістің VIII шақырылымдағы сегіз депутаттың бесеуі қайта ұсынылса, үшеуі тізімге енбей қалды.

Қайта ұсынылғандар: 

Серік Егізбаев Қарақат Әбден Николай Арсютин  Жигули Дайрабаев Ерболат Саурықов

Тізімнен тыс қалғандар:

Анас Баққожаев  Аян Зейнуллин Таңсауле Серіков Respublica партиясы

Respublica партиясы 76 кандидаттан тұратын тізімін бекітті. Партияның Мәжілістегі алты депутатының бесеуі қайта ұсынылды.

Қайта ұсынылғандар:

Айдарбек Қожаназаров Олжас Құспеков  Динара Наумова  Екатерина Смолякова  Нұргүл Тау

Тізімге енбей қалған депутат:

Айтуар Қошмамбетов  Қазақстан Халық партиясы 

ҚХП 72 кандидаттан тұратын партиялық тізімін бекітті. Партияның Мәжілістегі бес депутатының төртеуі қайта ұсынылды.

Қайта ұсынылғандар:

Асылбек Нұралин  Кенжеғұл Сейтжан  Ирина Смирнова  Ислам Сұңқар

Тізімге енбей қалған депутат:

Магеррам Магеррамов "Ақ жол" партиясы

"Ақ жол" демократиялық партиясы 63 кандидатты ұсынды. Оның қатарында Мәжілістің VIII шақырылымында депутат болған 6 адам да бар.

Қайта ұсынылғандар:

Азат Перуашев Қазыбек Иса  Ерлан Барлыбаев Серік Ерубаев Дания Еспаева  Олжас Нұралдинов ЖСДП партиясы

ЖСДП 33 кандидаттан тұратын партиялық тізімді бекітті. Оның ішінде VIII шақырылымда депутат болған төрт адам бар. 

Қайта ұсынылғандар:

Асхат Рақымжанов Нұрлан Әуесбаев Ажар Сагандықова  Наурыз Сайлаубай "Байтақ" партиясы

"Байтақ" партиясы 2022 жылы 28 қарашада партия ресми түрде мемлекеттік тіркеуден өтті. 2023 жылы парламент сайлауына қатысқанымен, 146 431 дауыс қана (шамамен 2,3%) жинап, өте алмаған еді. Биыл да сайлауда бақ сынап көрмек. 

Кезектен тыс өткен V съезде партия алдағы сайлауға 51 кандидат ұсынды. Кандидаттардың екеуі мәслихат депутаты, ал 1 адам (Азаматхан Әміртаев) 2023 жылы сайлауға түскендер тізімінде болған.