Арал теңізінің экожүйесі жақсарып келеді

Арал тағдыры жапон ғалымдарының назарында. Ташкентте Киото университеті ғылыми орталығының бастамасымен су үнемдеу және құрғаған теңіз табанына ағаш егу тақырыбы бойынша жиын өтті. 

Табиғат жанашырлары Аралдың Қазақстан аумағындағы солтүстік бөлігінің толығып жатқанан тілге тиек етті. Нәтижесінде теңіздің экожүйесі жақсарып келеді.

Аумағы 6 млн гектарды алып жатқан Арал теңізінің 90 пайызында қазір су жоқ. Аймаққа тіршілік нәрін молынан бағыттауға ресурс жетпейді. Тиісінше, құм мен тұз көкке көтеріліп, экологияға зиянын тигізіп жатыр. Осыдан бірер жыл бұрын қолға алынған Қазақстан мен Өзбекстанның теңіз табанына ағаш егу жобасы өз жемісін беріп жатыр. Ғалымдар, бастама, аймақ экологиясына оң өзгеріс әкелгенін айтады.

Зиновий Новицкий, Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы:

- Қызылорда облысына қарасты Қазалы ауданында ағаш питомнигі жұмыс істеп тұр. Бұл өте жақсы жоба. Дәл сондай питомникті енді Қарақалпақстанда ашуды жоспарлап отырмыз. Осылайша қос елдің жобалары бір технология бойынша жұмыс істейді. Бұдан ұтарымыз көп. Ғалымдардың өзара келісімі бар. Бір-бірімен тәжірибе алмасып, Аралдың мәселесін жан-жақты талқылау арқылы нақты қадамдар жасаймыз. Біздің мақсат – құрғаған өңірді көгалдандыру.

Аралдың теңізінің Қазақстан бөлігінде оң өзгерістер тіркелді. Соңғы екі жылда Су министрлігінің бастамасымен үнемделген су теңізге жіберіліп, экожүйе қалыпқа келе бастаған.

Хаджимурат Толипов, Өзбекстанның Орман шаруашылығы агенттігі басшысының орынбасары:

- Халықаралық ұйымдармен байланыс бекем. Көптеген елдің ғалымдарымен  келісімдер бар. Соның ішінде жапондықтардың су үнемдеу бойынша ұсыныстары назарға алынды. Себебі Орталық Азия үшін тіршілік нәрін ақылмен пайдалану маңызды болып отыр. Климаттың өзгеруі өз әсерін тигізіп жатыр. Жылдан жылға құрғақшылықтың салдары сезілуде. Сондықтан бізге су дипломатиясын дамыту өте маңызды.

Ғалымдарың болжамынша, Орталық Азияда су мәселесі жылдан жылға күшейе бермек. Климаттық өзгерістер экономикаға кері әсер етіп, ішкі жалпы өнімнің өсуіне кедергі келтіреді деген болжамардар бар. Бұл орайда көрші елдердің су саласына жаңа технологиялар енгізіп, тіршілік нәрін мейлінше үнемдеуі өзекті болып отыр.