Ауылдан шыққан желаяқ: Ерінсең ештеңеге жетпейсің

Бірақ соның бәріне қарамай, өз еңбегімен нәтижеге жетіп жүрген жандар да бар. Солардың бірі – Атырау облысы Исатай ауданы Жанбай ауылының тумасы, жеңіл атлетика бойынша бірнеше мәрте жүлдегер атанған Жұлдыз Заманғалиева. Біз онымен спортқа келу тарихы, ауылдағы жағдай, жетістіктері мен алдағы жоспарлары туралы әңгімелестік.

– Жұлдыз ханым, өзіңізді таныстыра кетсеңіз.

– Мен 1988 жылы Исатай ауданының Жанбай ауылында дүниеге келдім. Қарапа­йым отбасында өстім. Бала күнім далада жалаң­аяқ жүгіріп, ауыл өмірінің қызу тіршілігін көріп өтті. Теңіздің самалы, жусан иісі, кең жазира – бәрі менің мінезіме төзімділік пен қарапайым­дық дарытты.

– Жүгіруге деген қызығушылық қашан басталды?

– Мектепте жақсы жүгіретінмін. Жарыстарға қатысатын едім. Бірақ мектепті бітірген соң спорттан алыстадым. Жас кезде денсаулыққа онша мән бермейсің ғой. Кейін тұрмыс құрдым, бала-шаға, үй тірлігі… Уақыт өте келе денем қозғалыссыз қалуға болмайтынын түсіндім.

2016 жылы қайтадан жүгіре бастадым, бірақ тұрақты емес. Ал соңғы екі жыл – тұрақты еңбектің нағыз кезеңі. Осы уақыт ішінде өзімді қайта таныдым.

Алғашқы марафон сабағы

– Есте қалған алғашқы марафон туралы айтып өтсеңіз?

– 2017 жылы қыс мезгілінде 10 шақырымға жүгірдім. Ауылдан жалғыз өзім бардым. Не дұрыс киім, не дайындық жоқ. «Қатысып көрейін» деген ой ғана болды. Соның өзінде нәтиже күтіп, жүлде ала алмағаныма ренжіп қайттым. Қазір күлемін, бірақ сол сәт маған мықты сабақ берді, яғни дайындықсыз нәтиже болмайды.

– Жаттығатын орындар жеткілікті ме?

– Ауылда жүгіруге арналған арнайы орын жоқ. Мектеп стадионы бар, бірақ қараусыз. Жол тегіс емес, шұңқыр, тастақ. Жаңбырдан кейін балшық батпақ. Қыста – қар, боран. Кейде тіпті трактор өткен ізбен жүгіремін. Бірақ ауылдағы адам қиындықтан қашпайды. Соның бәрі маған күш берді.

– Қазір қалай жаттығасыз?

– Бір жылдан бері кәсіби тренермен жұмыс істеймін. Ол қалада, мен ауылда болғандықтан, тапсырманы онлайн түрде береді. Аптасына 6 күн, 2-3 сағаттан жаттығамын. Ауа райына қарамаймын – бұл жерде жеңілдік жоқ.

Спорт адамын қалыптастыратын үш нәрсе бар: тәртіп, еңбек, тұрақтылық.

– Бастапқыда ауыл тұрғындары қалай қабылдады?

– Басында түсінбеді. «Қайда бара жатырсың жүгіріп?», «Ерігіп жүрсің бе?» дейтіндер болды. Көлікпен өтіп бара жатқан адамдар таңырқап, ұзақ қарап қалатын. Қазір оған ешкім мән бермейді. Кейбірі тіпті үлгі тұтып, кеңес сұрап келеді.

– Ауылдастарыңызды спортқа тарту бойынша қандай бастамалар бар?

– Қазір әйелдерге арналған шағын клуб аштым. Онда буын жаттығулары – стретчинг өткіземін. Бұл – спортқа алғашқы қадам. Аналар қозғалысқа үйренсе, балалар да соған бейімделеді. Алдағы уақытта топты кеңейтіп, жеңіл атлетиканы да жүйелі түрде оқытқым келеді.

– Жастардың қызығушылығы қандай?

– Бар. Тек тұрақтылық же­тіспейді. Бір күні жүгірсе, ертеңіне «уақытым жоқ» дейді. Ауылда жарыстар аз, мотивация да аз. Дегенмен үлкен ұлымды кәсіби  түрде дайындап, жарыстарға қатыстырып жүрмін. Балаларға арналған топ ашу – алдағы мақсатымның бірі.

– Жаттығу тәртібіңіз қандай?

– Аптасына 6 рет, 2-3 са­ғат­тық жаттығулар. Қосымша күштік жаттығуларым да бар. Тамақ­тануға мән беремін. Кешкі 6-дан кейін тамақ ішпеуге тыры­самын. Ұйқы – басты фактор. Ұйқы дұрыс болмаса, жаттығудың да сапасы түседі.

– Спорттағы ең қиын кезеңдер туралы не айтасыз?

– Бір кезде қатты диета ұстап, әлсіреп қалғаным бар. Сол қиын болды. Таңертең оянып, «кім мені қинап жатыр?» деген ой келеді. Бірақ дәл сондай сәтте өзіме былай сөз беремін: «Егер бүгін тастасам – бәрі бекер»

Менің ең үлкен қарсыласым – өзім

– Спорт – ең үлкен тәуекел, жарақат алған сәттер болды ма?

– Жоқ, Аллаға шүкір. Дұрыс техника, дұрыс жылыну  жарақаттың алдын алады. Барлық мәселе – спортшының техникасында. 

– Ең мақтан тұтатын жетістігіңіз?

– Жазда Қазақстан чемпионатында 3-орын алуым. Қыста барып, соңғы орынмен қайтқанмын. Бар болғаны жарты жылда сонша нәтиже көрсету  өзіме деген құрметімді арттырды. Бұл – еңбектің жеңісі.

– Ең үлкен қолдаушыңыз кім?

– Әрине, өзім. Жақындарым қолдайды, бірақ күнде маған мотивация беретін – өзім. «Сенің қолыңнан бәрі келеді. Берілме. Үнсіз еңбек ет» деп өзімді жігерлендіремін. Адам сыртқы мақтаудан бұрын өзін-өзі мақтай білуі керек.

– Алда қандай мақсаттар тұр?

– Ақпан айындағы Қазақстан чемпионатына дайындалып жатырмын. 100, 200, 400 метрге шығамын. Екінші бағытым – ауыл балаларына арналған жеңіл атлетика мектебін құру. Ауылдан да чемпиондар шығуы керек.

– Жастарға қандай кеңес бересіз?

– Уақытты босқа өткізбеу керек. «Ертең» деп жүре берсең, нәтиже болмайды. Спорт болсын, өмір болсын – еңбектенген адам ғана алға шығады. Дұрыс орта таңдаңдар. Ерте бастасаң, ерте жетесің.

– Есте қалған бір қызық жағдаймен бөліссеңіз.

– Ақтау марафонында 3 шақырымға жүгірмек едім. Бірақ жарыс күні қатты ауырып қалдым. «Жүгірмеймін» деп шештім. Тренерім: «Жай жүрсең де болады, тек финишке жет», – деді. Старт берілді, тоқтай алмадым. Қуып жетіп, абсолют бойынша 1-орын алып қойдым (күліп).

Сол кезде түсінгенім, егер өзімді аяп, үйде отырсам, бұл жеңіс болмас еді.

Сұхбаттасқан 

Баян ЖАНҰЗАҚОВА,

Атырау облысы