Бағаның өсуі қалтаны қағып тұр: Атырау облысы инфляциясы жоғары өңірлер қатарына енді

Қазақстандағы инфляциялық көрініс айтарлықтай өзгерді: егер бір жыл бұрын бағаның өсуі ел бойынша салыстырмалы түрде біркелкі бөлінген болса, 2025 жылы өңірлер арасындағы айырмашылық ерекше байқалды.

ҚР СЖРА Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, республика бойынша орташа инфляция деңгейі 2025 жылдың 1 желтоқсанында 12,4%-ды құрады — бұл өткен жылға қарағанда 4 пайыздық пунктке жоғары.

"Қызыл аймаққа" кім енді? 

Ағымдағы жылдың басты ерекшелігі - ең жоғары инфляциясы бар өңірлер қатарына дамыған өнеркәсібі және жоғары логистикалық құны бар аумақтар кірді. Мұнда тауарлар ғана емес, қызмет көрсету түрлері де қымбаттап жатыр.

Бағаның өсуі бойынша бірінші орында Ұлытау облысы (14,0%). Одан кейін:

Ақмола облысы — 13,8 %; Атырау облысы — 13,5 %; Солтүстік Қазақстан облысы — 13,4 %; Қарағанды облысы — 13,1 %. 

Айта кетейік, бір жыл бұрын бұл өңірлер инфляциялық рейтингтің ортасында болған. Мысалы, Ақмола облысы мен Ұлытау облысы 6,9–8,8% деңгейінде өсім көрсетті.

Астаналар: бағаның өсу қарқыны әртүрлі 

Екі ірі қаладағы жағдай қызықты. Астанада инфляция 12,9%-ға жетті — бұл жалпықазақстандық көрсеткіштен 0,5 пайыздық пунктке жоғары. Алматыда бағаның өсуі ел бойынша орташадан төмен болды — 11,4%.

Үш жылдағы көрініс қалай өзгерді? 

Соңғы үш жылдағы динамиканы талдау инфляциялық процестердің айтарлықтай трансформациясын көрсетеді:

2023 жыл: елдің өнеркәсіптік белдеуі негізгі инфляциялық қысымды қалыптастырды. 2024 жыл: назар астана мен батыс өңірлерге ауысты. 2025 жыл: солтүстік және индустриалды облыстар қайтадан көш бастады, бірақ бағаның өсу қарқыны айтарлықтай жоғары болды.  Өңірлердегі қараша айындағы жылдық инфляция пайызбен, өсім   2025 2024 2023 Қазақстан Республикасы 12,4 8,4 10,3 Абай 11,9 9,3 9,7 Ақмола 13,8 8,8 11,2 Ақтөбе 12,9 8,3 10,3 Алматы 12,7 6,5 8,4 Атырау 13,5 8,8 9,7 Батыс Қазақстан 12,1 9,0 10,1 Жамбыл 11,8 6,3 10,7 Жетісу 12,7 8,4 10,7 Қарағанды 13,1 8,9 11,6 Қостанай 12,0 7,6 10,4 Қызылорда 11,7 8,0 9,7 Маңғыстау 11,6 9,4 10,4 Павлодар 12,9 7,8 10,4 Солтүстік Қазақстан 13,4 9,4 11,0 Түркістан 12,3 7,6 11,0 Ұлытау 14,0 6,9 11,2 Шығыс Қазақстан 12,5 8,9 10,5 Астана қаласы 12,9 10,3 9,2 Алматы қаласы 11,4 9,0 10,5 Шымкент қаласы 11,8 7,7 9,2

Неліктен инфляция «өңірлік» сипат алды? 

Негізгі қорытынды: Қазақстандағы инфляция біртекті болуын тоқтатты. Бүгінгі таңда әр өңірдегі бағаның өсу деңгейіне жалпы экономикалық факторлар ғана емес, жергілікті ерекшеліктер де әсер етеді:

тарифтік саясат; логистикалық шығындар; экономикалық қызметтің қарқындылығы; тұтынушылық сұраныс құрылымы. 

Бұл үрдіс инфляцияны өңірлік құбылысқа айналдырады, онда әрбір өңір жалпы елдік динамикадан ерекшеленетін өзіндік инфляциялық бейінін қалыптастырады.

Бүгін, 15:18