Qazaq24.com
Qazaq24.com
close
up
RU
Menu

Жылап, жатып қалдым : Айнұр Тұрсынбаева күйзеліске түскен кезін еске алды

Талдықорғандағы түнгі төбелес видеоға түсіп қалды

Уақытпен үндескен ұрпақ

Қостанай облысында аурухана медициналық жабдықтарды сатып алуда бәсекелестікті әдейі шектеген

Көкшетауда студент қыз көлік тұрағына байланысты ер адаммен болған жанжал кезінде жарақат алды

Бізге келген америкалық конгрессмендер қалалардың тазалығына таңғалды Тоқаев

Ұлттық тазалық стандартын әзірлеу қажет деп санаймын. Бұл уақыт талабы Тоқаев

Димаштың Чилидегі концерті қарсаңында Қазақстанға арналған куэка орындалды (видео)

Қазақстаннан 558 спортшы қатысады: Нагояда ХХ жазғы Азия ойындары ашылды

Жамбыл облысында бұрынғы әйелін қорқытқан ер адам қамауға алынды

Дания Украинаға 276 млн доллар көлемінде жаңа көмек пакетін жіберуді жоспарлап отыр

Әрқашанда еліміз туралы ойлап, Қазақстанға қамқоршы болыңыздар Президент қазақстандықтарға үндеу жасады

Қазақстанның бірқатар өңірінде найзағай, бұршақ пен күшті жел күтіледі

Хуситтер Сауд Арабиясына зымырандар мен дрондар арқылы шабуыл жасады

Трамп БҰҰ Бас ассамблеясында бейбіт келісімдер мен егемендікті талқылайды Уолц

Жаңа iPhone 18 сатылымға шықты: әлемнің бірнеше қаласында ұзын сонар кезек пайда болды

Қарағанды облысында 200 ге жуық шошқа тиелген жүк көлігі жол апатына түсті

Цифрлық дәуірдегі дала

Қазақы тазылар асылдандыру жүйесіне енгізіледі

90 км/сағат жылдамдық: Алматыда электр самокат мінген ер адам көз жұмды

Демалыс кезінде ауырып қалдыңыз ба күндерді қалай ауыстыруға және ақшадан ұтылмауға болады

Демалыс кезінде ауырып қалдыңыз ба күндерді қалай ауыстыруға және ақшадан ұтылмауға болады

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып мәлімдеме жасады..

Демалыс кезінде ауырып қалу - жиі кездесетін жағдай. Бірақ мұндайда не істеу керегін көбі біле бермейді. Демалысты ұзартуға бола ма, пайдаланылмаған күндерді кейінге шегеріп, ақшаны жоғалтпаудың жолы қандай? Толығырақ Tengri Life материалынан оқыңыз.

Ауырған жағдайда демалыс күндерін қалай сақтауға болады?

Егер демалыс кезінде ауырып қалсаңыз, сол күндерді демалыс есебінен өткізу немесе еңбекке уақытша жарамсыздық парағын ашу - өз таңдауыңыз. Бірақ демалыс күндерін сақтап қалғыңыз келсе, міндетті түрде ресми еңбекке уақытша жарамсыздық парағын рәсімдеу қажет. Бұл туралы адвокат Абзал Қасымжанов айтты.

Неге жай анықтама жеткіліксіз? Кәдімгі медициналық анықтама немесе басшыға мессенджер арқылы жіберілген хабарлама демалыс күндерін кейінге шегеруге негіз бола алмайды. Ол үшін міндетті түрде еңбекке уақытша жарамсыздық парағы қажет.

"Уақытша еңбекке жарамсыздықты ресми түрде растайтын құжат - осы парақ. Егер ол тиісті тәртіппен рәсімделмесе, ауырған күндеріңіз кәдімгі демалыс күндері ретінде есептеліп, кейін қайтарылмауы мүмкін", - деп түсіндірді Қасымжанов.

Еңбек кодексінің 94-бабына сәйкес, ауруға сәйкес келген демалыс күндері тек қызметкердің өтініші бойынша кейінге ауыстырылады. Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы мен өтініш болмаса, бұл күндер кәдімгі демалыс ретінде есепке алынады.

"Бір күндер үшін бір мезетте әрі демалыс ақысын, әрі уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақы алуға болмайды. Жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысымен тұспа-тұс келген ауру күндеріне жәрдемақы төленбейді. Бірақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағымен расталған демалыс күндері жоғалып кетпейді. Оларды кейін заңда белгіленген тәртіппен пайдалануға болады", - деді адвокат.

Жұмыс берушіге ауырып қалғаныңыз туралы қашан хабарлау керек?

Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашылған бойда басшыңызға немесе кадр бөліміне хабарлаған дұрыс. Кодексте "24 сағат ішінде хабарлау керек" деген нақты талап жоқ. Алайда демалысты кейінге шегеру туралы өтінішті еңбек демалысында жүрген кезде беру қажет.

Хабарламаны электрон пошта немесе компанияның ішкі жүйесі арқылы жіберген жөн. Осылайша өтініш берген күн тіркеліп қалады. Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы жабылғаннан кейін оның түпнұсқасын немесе электрон нұсқасындағы мәліметтерді кадр бөліміне тапсыру керек.

Ауырғаннан кейін демалыс күндерін қалай кейінге шегеруге болады?

Егер еңбекке жарамсыздық парағы дұрыс ресімделсе және сіз өтінішті уақытылы берсеңіз, жұмыс берушінің бұл күндерді жоюға құқығы жоқ.

Жұмыс беруші неден бас тарта алады? Демалыстың нақты қай күндерге ауыстырылатынын бекітуден бас тарта алады. Жаңа мерзім жұмыс беруші мен қызметкердің келісімімен белгіленеді.

Мынаны да ескерген жөн:

Демалыс күндерін қалай пайдалануға болады. Оларды осы жұмыс жылы ішінде бөлек алып демалуға немесе келесі жылғы еңбек демалысына қосуға болады. Қандай құжаттар қажет? Демалыс күндерін кейінге шегеру үшін екі құжат керек: еңбекке уақытша жарамсыздық парағы және жазбаша өтініш. Өтініште ауырған мерзім, демалыспен сәйкес келген күн саны және демалысты қай күндерге ауыстырғыңыз келетіні көрсетіледі. Осы құжаттардың негізінде бұйрық шығарылады. Ақша мәселесі. Бір кезеңге екі рет төлем жасалмайды - бұған Еңбек кодексінің 133-бабы жол бермейді. Демалыс ақысын алып қойғандықтан, сол күндерге уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақы төленбейді. Бірақ ауру демалыс аяқталғаннан кейін де жалғасса, еңбек демалысынан тыс қалған күндерге жәрдемақы әдеттегі тәртіппен есептеледі.

"Еңбек кодексі демалысты автомат түрде ұзарту емес, оны ауыстыру механизмін қолданады. Қызметкер қалған күндерді ағымдағы жұмыс жылында бөлек беруді сұрай алады. Жұмыс берушімен келісім бойынша оларды келесі жұмыс жылының демалысына қосуға да болады", - деп түсіндірді Абзал Қасымжанов.

Нақты нұсқаны уақытылы келісіп, жазбаша түрде рәсімдеу қажет.

Төленген демалыс ақысы не болады? Ақшаны кассаға қолма-қол қайтарудың қажеті жоқ. Бухгалтерия есепті түзетеді: ауыстырылған күндердің сомасы алдағы төлемдер кезінде ескеріледі немесе сіз сол демалысты пайдалануға шыққанда (сол кездегі өзекті орташа жалақыны ескере отырып) қайта есептеледі.

Демалыста жүріп жұмыстан шығуға бола ма?

Заң жұмыс берушінің бастамасымен демалыстағы қызметкерді жұмыстан шығаруға тыйым салады, бірақ қызметкердің өзі кез келген уақытта жұмыстан шығу туралы өтініш беруге толық құқылы.

Еңбек кодексінің 56-бабына сәйкес, бір ай бұрын ескерту мерзімі "міндетті түрде жұмыс істеу" дегенді білдірмейді. Бұл мерзім өтініш берілген күннен бастап есептеледі және еңбек демалысы кезінде де жүре береді.

Мысалы: егер бір айлық демалыстың алғашқы күні жұмыстан шығу туралы өтініш берсеңіз, демалыс аяқталған соң еңбек шартыңыз тоқтатылады. Демалыстан кейін тағы бір ай жұмыс істеудің қажеті жоқ. Ал демалыс бір айдан қысқа болса, 30 күндік ескерту мерзімі аяқталғанша қалған күндерін жұмыс істеу қажет болады.

Жұмыстан қалай тезірек шығуға болады:

Тараптардың келісімі бойынша. Жұмыс берушімен шартты бұзудың кез келген күні туралы келісу. Компания тарапынан бұзушылықтар болған жағдайда. Егер жұмыс беруші еңбек шартын бұзса, жазбаша хабарлама жіберіңіз. Егер бұзушылықтар 7 жұмыс күні ішінде жойылмаса, сіз 3 жұмыс күнінен кейін жұмыстан шығуға құқылысыз.

Маңызды: жұмыстан босатылған кезде жұмыс беруші пайдаланылмаған барлық демалыс күні үшін өтемақы төлеуге және 3 жұмыс күнінен кешіктірмей толық есеп айырысуды жүргізуге шарт тоқтатылғаннан кейін міндетті.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу
Оқиғаларды жіберіп алмау үшін Qazaq24.com сайтынан ең өзекті жаңалықтарды қарап отырыңыз.
seeКөрілімдер:49
embedДереккөз:https://kaz.tengrinews.kz
archiveБұл хабарлама дереккөзден мұрағатталған 12 Қыркүйек 2026 17:20
0 Пікірлер
Кіру, пікір қалдыру үшін...
Жарияланымға бірінші жауап беріңіз...
topЕң көп оқылғандар
Қазір ең көп талқыланатын оқиғалар

Жылап, жатып қалдым : Айнұр Тұрсынбаева күйзеліске түскен кезін еске алды

18 Қыркүйек 2026 21:42see154

Талдықорғандағы түнгі төбелес видеоға түсіп қалды

19 Қыркүйек 2026 09:36see151

Уақытпен үндескен ұрпақ

19 Қыркүйек 2026 05:07see143

Қостанай облысында аурухана медициналық жабдықтарды сатып алуда бәсекелестікті әдейі шектеген

19 Қыркүйек 2026 11:28see140

Көкшетауда студент қыз көлік тұрағына байланысты ер адаммен болған жанжал кезінде жарақат алды

19 Қыркүйек 2026 10:05see138

Бізге келген америкалық конгрессмендер қалалардың тазалығына таңғалды Тоқаев

19 Қыркүйек 2026 17:11see138

Ұлттық тазалық стандартын әзірлеу қажет деп санаймын. Бұл уақыт талабы Тоқаев

19 Қыркүйек 2026 15:29see137

Димаштың Чилидегі концерті қарсаңында Қазақстанға арналған куэка орындалды (видео)

19 Қыркүйек 2026 00:23see136

Қазақстаннан 558 спортшы қатысады: Нагояда ХХ жазғы Азия ойындары ашылды

19 Қыркүйек 2026 19:12see133

Жамбыл облысында бұрынғы әйелін қорқытқан ер адам қамауға алынды

19 Қыркүйек 2026 20:17see129

Дания Украинаға 276 млн доллар көлемінде жаңа көмек пакетін жіберуді жоспарлап отыр

19 Қыркүйек 2026 20:17see129

Әрқашанда еліміз туралы ойлап, Қазақстанға қамқоршы болыңыздар Президент қазақстандықтарға үндеу жасады

19 Қыркүйек 2026 17:01see127

Қазақстанның бірқатар өңірінде найзағай, бұршақ пен күшті жел күтіледі

20 Қыркүйек 2026 09:27see123

Хуситтер Сауд Арабиясына зымырандар мен дрондар арқылы шабуыл жасады

20 Қыркүйек 2026 09:51see123

Трамп БҰҰ Бас ассамблеясында бейбіт келісімдер мен егемендікті талқылайды Уолц

20 Қыркүйек 2026 11:06see117

Жаңа iPhone 18 сатылымға шықты: әлемнің бірнеше қаласында ұзын сонар кезек пайда болды

19 Қыркүйек 2026 14:33see114

Қарағанды облысында 200 ге жуық шошқа тиелген жүк көлігі жол апатына түсті

19 Қыркүйек 2026 13:07see114

Цифрлық дәуірдегі дала

19 Қыркүйек 2026 06:47see114

Қазақы тазылар асылдандыру жүйесіне енгізіледі

20 Қыркүйек 2026 11:51see113

90 км/сағат жылдамдық: Алматыда электр самокат мінген ер адам көз жұмды

20 Қыркүйек 2026 08:01see112
newsСоңғы жаңалықтар
Күннің ең жаңа және өзекті оқиғалары