Мопедтер мен электровелосипедтер Алматы үшін әлі де мәселе. Оны қалай шешуді жоспарлап отыр?

Мопедтер мен электрлі велосипедтерге қойылатын талаптардың қатаңдатылуына және міндетті тіркеудің енгізілуіне қарамастан, Алматыда әлі де көптеген бұзушылық тіркеліп жатыр. Мәселен, жүргізушілер мемлекеттік нөмірсіз жүруді, тротуарлар мен жаяу жүргіншілер аймағына, сондай-ақ қарсы бағытқа шығуды жалғастырып келеді. Жаз басынан бері полицейлер жүздеген бұзушылықты анықтады, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Нөмір бәріне бірдей берілмеді ме?

Мопед және электрлі велосипед иелері үшін енгізілген негізгі өзгерістердің бірі - міндетті тіркеу болды.

Алайда, қалалық полицияның мәліметінше, жүргізушілердің бір бөлігі ережелерді бұза отырып, көлікті пайдалануды жалғастырып жатыр.

Жаз басталғалы полиция қызметкерлері тіркелмеген мопедтер мен электрлі велосипедтерді пайдаланудың 990-нан астам фактісін анықтап, жолын кесті. Ведомство мәліметінше, барлық жағдайда заң бұзушылар әкімшілік жауапкершілікке тартылып, көлік құралдары бұзушылықтар жойылғанға дейін арнайы айыппұл тұрақтарына қойылды.

Фото © Tengrinews.kz

Жолдың орнына тротуар

Тағы бір өзекті мәселе - екі дөңгелекті көліктің жаяу жүргіншілерге арналған аумақтармен қозғалуы.

Жаз басынан бері Алматы полициясы мұндай бұзушылықтар үшін 1000-нан астам мопед және электрлі велосипед жүргізушісін әкімшілік жауапқа тартқан.

Полиция өкілдері жаяу жүргіншілер аймағымен жүру қала тұрғындары жиі шағымданатын ең көп таралған бұзушылықтардың бірі болып қала беретінін атап өтті.

Сонымен қатар қызметкерлер бағдаршамның тыйым салу сигналына өту, қарсы бағытқа шығу, маневр жасау ережелерін бұзу, сондай-ақ көлікті мас күйінде немесе есірткілік мас болу күйінде басқару фактілерін тіркеген.

"Сергек" жүйелері мен автопатрульдердің көмегімен жол қозғалысы ережелерін бұзу фактілері тіркеліп жатыр, деп атап өтті Алматы полиция департаменті.

3 адам қаза тауып, жүзден астам адам жарақат алды

Жаз басталғалы екі дөңгелекті көлік жүргізушілері мен курьерлік қызметтер арасында жүргізілген профилактикалық жұмыстардың барысында 2500-ден аса құқық бұзушылық анықталған.

Бұл ретте, полиция мәліметінше, қалада шағын моторлы көліктің қатысуымен 103 жол-көлік оқиғасы тіркеліп, соның салдарынан 3 адам қаза тауып, 117 адам жарақат алған.

Полиция бақылау жұмыстары тұрақты негізде жүргізілетінін айтады. Арнайы экипаждар мен патрульдер құрылып, нысаналы және ауқымды рейдтер, соның ішінде түнгі тексерулер өткізіліп тұрады.

Курьерлер - бөлек тақырып

Алматыдағы мопедтер мен электрлі велосипедтердің едәуір бөлігі жеткізу саласында қолданылады. Сондықтан полиция курьерлер тапсырыс алатын компаниялармен және платформалармен жеке жұмыс істейді.

Алматы ПД мәліметінше, ведомство өкілдері ірі жеткізу сервистерінің басшылығымен және менеджерлерімен жұмыс кездесулері мен кеңестер өткізіп тұрады.

"Полиция департаменті ауызша кездесулерде ғана мұндай өтініштерді білдіріп қоймай, сонымен қатар курьерлік компаниялардың, агрегаторлар мен жеткізу сервистерінің басшылығына екі дөңгелекті көлік жүргізушілерін бақылауды күшейту бойынша нақты талаптар жазылған ресми хаттар мен ұсынымдар жолдау тәжірибесін қолданады", - деп хабарлады ведомство.

Сонымен қатар, департаменттегілер полиция компаниялармен ішкі бақылаудың қосымша тетіктерін талқылайтынын мәлімдеді. Олардың ішінде ережелерді жүйелі түрде бұзатын курьерлердің аккаунттарын бұғаттау, сондай-ақ платформалардың ішіндегі басқа да ықпал ету шаралары бар.

Дегенмен, мұнда құқықтық нәзік тұс бар: нақты бір адамды әкімшілік жауапкершілікке тарту туралы мәліметтер дербес деректерге жатады. Сондықтан полиция, егер заңда көзделген негіздер болмаса, компанияға оның курьері жасаған бұзушылықтар туралы мәліметтерді бере алмайды.

Алматы ПД жұмыс беруші мұндай мәліметтерді курьердің өзінің ресми келісімімен ала алатынын түсіндірді. Бұл жағдайда жүргізуші қажетті деректерді өз бетінше сұратып, оны компанияға ұсынады.

Сонымен қатар полиция бір жүргізушілердің қызметкерлердің назарына бірнеше рет түсетінін атап өтті. Тәртіп сақшыларының айтуынша, заң бұзушылар көбінесе өз әрекеттерін тапсырыстарды орындау кезіндегі асығыстықпен түсіндіреді.

Фото © Tengrinews.kz

Полиция алдағы уақытта не істемек?

Алматы ПД мопед, электрлі велосипед және жеке мобильділік құралдары жүргізушілерінің, соның ішінде курьерлердің ЖҚЕ сақтау мәселесі ерекше бақылауда екенін мәлімдейді.

"Негізгі бағыттар - рейдтерді жалғастыру, екі дөңгелекті көліктер шоғырланған жерлерде патрульдік және жаяу нарядтардың жұмысы, автоматты тіркеу жүйелерін пайдалану, сондай-ақ жеткізу компанияларымен өзара іс-қимыл жасау", - деп атап өтті ведомство.

Полиция заңнаманы одан әрі жетілдіру қажеттілігін жоққа шығармайды. Атап айтқанда, ведомство компанияның жұмыс жағдайлары жаппай бұзушылықтарға әкелуі мүмкін жағдайлар үшін қосымша жауапкершілік шараларын енгізуге болады деп санайды.

Алматыда ЖҚЕ бұзушылықтары туралы қайда хабарлауға болады?

Егер сіз мопед немесе электрлік велосипед жүргізушісі тарапынан жол жүрісі қағидаларының бұзылғанына куә болсаңыз:

дәл қазір болып жатқан қауіпті бұзушылық кезінде 102 нөміріне қоңырау шалыңыз; бұзушылықтың фотосы мен видеосын "102" қосымшасы арқылы жолдауға болады; ресми өтінішті eOtinish арқылы беруге болады.

Сондай-ақ егер мұндай функция қарастырылған болса, кейбір екінші деңгейлі банктердің қосымшалары арқылы да бұзушылық туралы хабарлауға болады.

Өтініш беру кезінде оқиғаның күнін, уақытын және орнын көрсету, бұзушылықты сипаттау және мүмкіндігінше мопедтің/көліктің мемлекеттік нөмірін белгілеу қажет. Өтінішке фото немесе видео қоса тіркеуге болады.

Екі дөңгелекті көлік жүргізушілері нені білуі керек?

2025 жылғы 5 сәуірден бастап заңнамаға түзетулер күшіне еніп, мопедтер механикалық көлік құралдарына теңестірілді. Осы күннен бастап мопедті басқару үшін оны полицияда тіркеу, техникалық байқаудан өткізу, КҚИ АҚЖ сақтандыру полисін рәсімдеу және А1 санатындағы жүргізуші куәлігіне ие болу қажет.

2026 жылғы 25 тамыздан бастап мопедтерді, электрсамокаттарды және велосипедтерді пайдаланудың жаңа ережелері күшіне енді. Атап айтқанда, осы күннен бастап электрсамокаттардың тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолдарымен жүруіне тыйым салынды. Велосипед жолы немесе веложолақ болған жағдайда қозғалыс тек солармен, ал олар болмаған жағдайда - жол жүрісі қағидаларына сәйкес жүру бөлігінің оң жақ шетімен немесе жол жиегімен жүзеге асырылуы тиіс.

Сондай-ақ жолдың жүру бөлігімен тек 18 жастан асқан, тиісті санаттағы жүргізуші куәлігі бар және қорғаныс шлемін киген адамдарға ғана жүруге рұқсат етілетінін ескеру қажет.

Енді мопед жүргізушілері тек жолдың жүру бөлігімен жүруге міндетті. Жолды жаяу жүргіншілер өткелінен өткен кезде самокат, велосипед және мопед иелері көліктен түсіп, оны қастарына алып жүруі тиіс.

Көп қойылатын сұрақтарға тағы бір мәрте жауап берейік.

Тіркеу қажет пе?

Иә. Техникалық сипаттамалары бойынша мопедтерге жататын мопедтер, мотовелосипедтер және электрлік велосипедтер міндетті мемлекеттік тіркеуден өтуі тиіс. Көліктің мемлекеттік нөмірі мен техникалық паспорты болуы шарт.

Жүргізуші куәлігі қажет пе?

Иә. Мопедті, мото- және электрлік велосипедті басқару үшін А1 санатындағы жүргізуші куәлігі талап етіледі. Егер А немесе В санаты ашық болса, А1 санатын бөлек алудың қажеті жоқ.

Қай жерде жүруге болады?

Мопедтерге жолдың жүру бөлігінің оң жақ шетімен бір қатарда, соның ішінде қоғамдық көлікке арналған арнайы жолақпен жүруге рұқсат етіледі.

Қай жерде тыйым салынған?

Мопедтер мен мотовелосипедтердің тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолдарында жүруіне тыйым салынады. Тротуарлармен тек қозғалтқышы жоқ велосипедтер - жаяу жүргіншілерге кедергі келтірмеген жағдайда жүре алады.

Айыппұлдар

Тіркелмеген көлікті басқарғаны үшін 10 АЕК мөлшерінде (43 250 теңге) айыппұл қарастырылған. Сонымен қатар мопед мамандандырылған айыппұл тұрағына қойылуы мүмкін.

Редакция жағдайды бақылауды жалғастырады.

Тағы оқыңыз: Айыппұлдар және жүргізуші куәлігі: қазақстандықтарға электрвелосипедпен қалай жүру керек екені түсіндірілді

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу