Солтүстік Аралдың аумағы 36% ға ұлғайды

АСТАНА, 7 қазан – Sputnik. Солтүстік Аралдағы су көлемі 23,4 млрд текше метрге жетті, деп хабарлады үкімет.

20 жылдан астам уақыт ішінде Солтүстік Аралдың аумағы 36%-ға ұлғайып, су көлемі екі есеге жуық артты, ал минералдану деңгейі екі есе төмендеді. Бұл су айдынындағы тірі организмдер мен экожүйенің қалпына келуіне ықпал етті.

"Қол жеткізілген көрсеткіштерді сақтау мақсатында Су ресурстары және ирригация министрлігі жыл сайын Сырдария өзенінің арнасы арқылы кемінде 2 млрд текше метр су жібереді", - деп жазылған хабарламада.

Үкімет Дүниежүзілік банкпен бірлесіп, Солтүстік Аралды қалпына келтірудің келесі кезеңін әзірледі.

"Жоба Көкарал бөгетін реконструкциялауды және Балтық жүйесі бойынша су деңгейін 44 метрге дейін көтеруді көздейді. Алдағы 5–6 жыл ішінде су айдынының аумағын 3,9 мың км²-ге дейін, ал су көлемін 34 млрд м³-ге дейін ұлғайту жоспарлануда", - дейді мамандар.

Бүгінде Арал теңізінің түбіне 3,4 мың тонна сексеуіл тұқымы мен галофитті өсімдіктер егілді, 56,2 млн сексеуіл көшеті отырғызылды. Орман мелиорациялық жұмыстардың жалпы көлемі 1,1 млн гектарға жетті.

Өңірде жүргізіліп жатқан жұмыстарды ғылыми тұрғыдан сүйемелдеу мақсатында Қазақ орман шаруашылығы және агроорман мелиорациясы ғылыми-зерттеу институтының филиалы құрылды. Сонымен қатар көшет материалын өсіру үшін жеке база қалыптастырылуда: жылына 3 млн көшет өндіруге қауқарлы, аумағы 33 гектар орман тәлімбағының құрылысы аяқталды.

Сонымен қатар Арал теңізінің құрғаған түбінде орман тәлімбағы құрылып жатыр.

Сондай-ақ Қазақстан Каспийді сақтау бойынша ғылыми және мемлекетаралық ынтымақтастықты күшейтіп жатыр. Каспий теңізіне жыл сайын 130 өзен құяды, орта есеппен 290 км3 су әкеледі. Оның басым бөлігі Еділ өзеніне тиесілі – шамамен 80%, Жайықтың үлесі – 3,5%.

Жапония үкіметінің қолдауымен жүзеге асырылатын "Каспий теңізі деңгейінің төмендеуі жағдайында орнықтылықты арттыру" жобасы іске қосылды. Жоба Каспийдің тайыздануының салдарын бағалау және азайту үшін ғылыми деректер мен цифрлық құралдарды қолдануды көздейді.

Сонымен қатар БҰҰ Даму бағдарламасымен және халықаралық серіктестермен бірлесіп теңіз және жағалау ресурстарын басқару, айналымды экономиканы дамыту, қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру және пластик қалдықтармен ластануды азайтуға бағытталған жобалар кешені әзірленуде.