Қазақстан ірі шетелдік мұнай компанияларының үстінен халықаралық сотқа шағым түсірді

Қазақстан арбитраждық сот алаңына шығып отыр – ел билігі халықаралық мұнай-газ компанияларына қарсы өз ұстанымын күшейту мақсатында Швейцария сотына жүгініп отыр, деп жазады Egemen.kz.

Фото: aikyn.kz

Не болып жатыр?

Bloomberg мәліметінше, Қазақстан Shell Plc және Exxon Mobil Corporation секілді мұнай-газ алпауыттарына қарсы екі ірі арбитраждық процесс бастаған. Талап сомасы ондаған миллиард доллармен бағаланып отыр.

Қазақстанның дәл Швейцариялық құқықтық алаңды таңдауы – компанияларға қысымды күшейтіп, қосымша стратегиялық тетік алуға мүмкіндік береді.

Нарық бұл қадамды мынадай белгі ретінде қабылдап отыр:
Қазақстан мұнай-газ саласындағы әріптестік шарттарын қайта қарау үшін құқықтық тетіктерді батыл пайдалануға дайын.

Мұның маңыздылығы неде?

Bloomberg атап өткендей, Қазақстан келіссөздерді жаңа құқықтық деңгейге шығарып, арбитражды тек талқылау құралы емес, ықпал ету механизмі ретінде қолдана бастады.

Халықаралық компаниялар енді мемлекет тарапынан құқықтық тұрғыдан күшейтілген қысым болуы мүмкіндігін есепке алуға мәжбүр.

Егер Қазақстан өз талаптарын дәлелдеп, сотта басымдыққа ие болса, бұл жаһандық прецедентке айналуы ықтимал.

Бұл өз кезегінде ірі мұнай-газ жобаларындағы шарттарды қайта қарауда мемлекеттік құрылымдардың рөлін арттырады.

Алдағы уақытта не күтіледі?

Арбитраждық процестердің дамуы – мерзімдер, компаниялардың реакциясы, тараптардың ұстанымдары – негізгі назар нүктесіне айналады.

Инвесторлар мұқият бақылайды:

- Қазақстан талаптарын қалай негіздейді;

- Компаниялар қандай әрекет жасайды – сотқа дейінгі келісімге бара ма, әлде ұзақ сот процестерін таңдай ма.

Қазақстан үшін бұл – өз келіссөз позициясын күшейту және мұнай-газ секторындағы жаңа келісімдер бойынша құқықтық тетіктерді тиімді пайдалану мүмкіндігі.