Қазақстан vs Өзбекстан: Қай елдің салық жүйесі кәсіпкерлерге тиімдірек?

Экономист және Қазақстан Ұлттық банкі басшысының бұрынғы кеңесшісі Айдархан Құсайынов Қазақстан мен Өзбекстандағы бизнес жүргізу жағдайларын салыстырып, қазақстандық салық жүйесі аймақтағы ең либералды жүйелердің бірі болып қала беретінін мәлімдеді.

Ол өз пікірін Өзбекстандағы бизнеске арналған жағдайларды талқылап, осы елдің салық кодексіндегі жаңашылдықтарды талдағаннан кейін Facebook желісінде жазды.

Құсайыновтың айтуынша, Қазақстандағы салық саясаты туралы қызу пікірталастарға қарамастан, ел әлі де болса, соның ішінде шағын бизнес үшін «салық жұмағы» болып қала береді.

«Салық мөлшерлемелері төмен, төлемдер жылдамырақ, тиімдірек әрі либералды, ал әкімшілік қысым әлдеқайда аз», — деп жазды экономист.

Ол либерализациядан кейін де Өзбекстанның салық кодексі, оның бағалауынша, шағын және орта бизнес үшін қазақстандық кодекске қарағанда қатаңырақ болып қалып отырғанын атап өтті.

Құсайынов мысал ретінде салық режимдеріндегі айырмашылықтарды келтірді. Оның айтуынша, Өзбекстанда шағын бизнес үшін жеңілдетілген ҚҚС (қосылған құн салығы) қолданылады, ол іс жүзінде 6% мөлшерлемемен айналымнан алынатын салық болып табылады. Қазақстанда мағынасы жағынан ұқсас табыс салығы 4%-ды құрайды, сонымен бірге өңірлік деңгейде оны 2%-ға дейін төмендетуге болады.

Сондай-ақ экономист жалпыға бірдей белгіленген есепке тұру шегіндегі (порог) айырмашылыққа да назар аударды. Оның сөзінше, Өзбекстанда бұл шек шамамен 200 млн теңгені құраса, Қазақстанда — 2,5 млрд теңге.

Құсайынов цифрландыру, салық төлемдері және әкімшіліктендіру деңгейі бойынша Қазақстан Өзбекстаннан айтарлықтай алда келеді деп есептейді.

«Бұған дейін де талай рет айтқанымдай, біздің мәселеміз салықта емес — бізде олар төмен, өте төмен. Біз әлемде де, ТМД кеңістігінде де іс жүзінде офшормыз. Мәселе — біздің өндірістік бизнесіміздің тіпті осындай жағдайдың өзінде алға баспай тұрғанында», — деп атап өтті ол.

Экономистің пікірінше, салықтар мен әкімшіліктендіру тұрғысынан Қазақстан Орталық Азия мен ТМД-дағы көшбасшылардың бірі болып қала береді. Дегенмен, ол макроэкономиканың тек салық саясатымен ғана шектелмейтінін баса айтты.

Бүгін, 16:35