Қазақстанда бизнеспен айналысатын әйелдерге кімдер көмектеседі?

Әйелдер әлем халқының 51%-дан астамын құрайды, ал олардың жұмыспен қамтылуы мен кәсіпкерлігі халықаралық ұйымдар тарапынан экономикалық тұрақтылық пен өсудің басты факторы ретінде қарастырылады. Дүниежүзілік банктің бағалауы бойынша, еңбек нарығы мен бизнесте гендерлік алшақтықты жою дүниежүзілік ІЖӨ-ні 20%-дан астам арттыруға мүмкіндік береді, өйткені экономика толық пайдаланылмаған адам капиталын тартып, жалпы өнімділікті арттырады, деп жазады Egemen.kz.

Фото: shutterstock.com

Әйелдердің кәсіпкерлігі – экономикалық өсім мен жұмыспен қамтудың маңызды көзі. Әйелдерге тиесілі компаниялар қарқынды дамып, жұмыс орындарын ашады: мысалы, АҚШ-та әйелдер компаниялары нарыққа қарағанда екі есе жылдам өседі, 23 млн жұмыс орнын қамтамасыз етеді және шамамен 3 трлн долларды экономикаға қосады. Дамушы елдерде де әйелдер бизнесі – даму үшін маңызды ресурс.

Қазақстандағы 10,5 млн әйел – ел халқының 51,1%-ын құрайды. Жұмыс істейтін ел тұрғындары арасында әйелдердің үлесі – 48,5% (4,5 млн адам), ал жалдамалы қызметкерлер арасында – 49,5% (3,5 млн адам). Елдегі тіркелген шағын және орта кәсіпкерліктің (ШОК) 48,2%-ы әйелдерге тиесілі, ал тіркелген активтік кәсіпкерліктің 49,5%-ы әйелдерге тиесілі. Бұл кәсіпорындарда 1,5 млн адам, яғни ШОК-тың барлық қызметкерлерінің үштен бірінен астамы жұмыс істейді. Әртүрлі жылдардағы бағалаулар бойынша, әйелдер Қазақстанның ІЖӨ-нің шамамен 40%-ын қамтамасыз етеді.

Осы жағдайда әйелдердің бастамаларын қолдау, кәсіпкерлігін дамыту экономикалық тұрақтылық пен елдің тұрақты дамуы үшін маңызды фактор болып отыр.

Әйел кәсіпкерлерге арналған She’s Next хакатонына тіркеу басталды

Дәстүр бойынша, 8 наурыз қарсаңында әйел кәсіпкерлігін қолдау бастамаларына тоқталатын ranking.kz сайтының мәлімдеуінше, мысалы 17 ақпанда Алматыда жыл сайынғы Women in Business форумы өтті. Оған 300-ден астам бизнес, қаржы саласы, халықаралық ұйымдар, мемлекеттік құрылымдар мен технологиялық қоғамдастық өкілдері қатысты. Форумның бас серіктесі – Halyk Bank. Шара барысында жоғарғы экономикалық трендтер, бизнес дамуы, жасанды интеллектінің әсері және азаматтық белсенділік мәселелері талқыланды. Кәсіпкер әйелдер мен салалық мамандар тәжірибелерін бөлісті, мастер-кластар мен практикалық сессиялар ұйымдастырылды. Қатысушылар нетворкинг, бизнес бойынша экспресс-консультациялар және кәсіби коучингке қол жеткізді.

Halyk Bank 2018 жылдан бері «Женщины в бизнесе» бағдарламасы арқылы әйел кәсіпкерлігін жүйелі түрде қолдап келеді. Осы жылдар ішінде 600-ден астам әйелге 7 млрд теңгеден астам қаржы бөлінді, жылдық пайыздық мөлшерлемесі 5%-8%. Биылғы жылы бағдарлама аясында 1 млрд теңге 10% жеңілдетілген мөлшерлемемен қаржыландырылады. Осылайша, банктың әйел бизнесін дамытуға бөлген жалпы қаражаты 8 млрд теңгеден асады.

Банктің кредиттік портфелінде ШОК сегментіндегі 48%-49% қаржы әйел кәсіпкерлігінде шоғырланған. Сонымен қатар, портфельдің жоғары сапасы әйелдердің жоғары жауапкершілігі мен табыстылығын көрсетеді. «Үміт» бағдарламасы арқылы Halyk Bank әйел бизнесіне 4,1 млрд теңге қаржылай қолдау көрсетті.

Банк сонымен қатар кеңес беру, қаржылық жоспарлау және масштабтау бойынша жан-жақты көмек көрсетеді. Бұл стартаптарды микрокредиттен инвестициялық қаржыландыруға дейін жеткізіп, өндірісті кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді. Осылайша, әйел кәсіпкерлігін қолдау арқылы Halyk Bank тұрақты экономикалық өсімге оң ықпал етеді.

Конституциялық реформа бизнестің де өрісін кеңейтеді

Тағы бір маңызды бастама – Visa She’s Next, Empowered by Visa, ол Қазақстанда Halyk Bank-пен бірге іске асырылып жатыр. Бағдарлама білім беру, эксперттік қолдау және гранттық қаржыландыру арқылы әйел бизнесін дамытады. Төрт кезеңде 40 мыңнан астам әйел қатысты, төртінші кезеңде 2 мың бизнес-жоспар ұсынылса, 7 жоба грант пен жеңілдетілген қаржыландыру алды.

Халықаралық институттар да қолдау көрсетіп жатыр. Еуропалық қайта құру және даму банкі (ЕБРР) 2016 жылдан бастап Қазақстандағы әйел кәсіпкерлерге менторлық бағдарламалар арқылы көмек береді. Бағдарлама тегін, қатысушыларға топтық кеңес беру, шеберлік сабақтары, халықаралық Micro Mentor платформасы ұсынылады. Сонымен қатар «Бизнес-прорывы женщин-предпринимателей» және «Лучшие менторы» конкурстарына қатысу мүмкіндігі бар. IFC (Всемірлік банк құрылымы) арқылы микроқаржыландыру және ауылдық аймақтардағы кәсіпорындарды қолдау да жүзеге асады.

Әйелдер қоғамдастығы Re.Women белсенді түрде әйелдерді Қазақстанның әлеуметтік, саяси және экономикалық өміріне тартуға бағытталған.

Сонымен қатар, «Отбасы банк» пен Азия даму банкі (АБР) бірлесіп әйел кәсіпкерлерге арналған «Ұмай» жеңілдетілген ипотекалық бағдарламасын іске қосқан. Бағдарлама 2021 жылы басталған, биылғы жыл –келісім кезеңінде тұр.

Міне, дәл осындай инициативалар әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтеді, кәсіпкерлік ортаны нығайтады және тұрақты экономиканы қалыптастыруға, сонымен қатар БҰҰ-ның тұрақты даму мақсаттарына, атап айтқанда, гендерлік теңдік пен әйелдердің құқықтарын кеңейтуге ықпал етеді.

Бизнестегі бибілер

Соңғы жаңалықтар

700 мыңға жуық азамат бәс тігумен тұрақты айналысады: Құмар ойындар нарығы неге өсіп барады?

Қоғам • Бүгін, 15:08

Логистика, бұл – жаңа мұнай: Елімізде қойма тапшылығы күрт күшейді

Логистика • Бүгін, 14:52

Әзербайжан Иранға гуманитарлық көмек жіберді

Әлем • Бүгін, 14:48

Өз елінің әнұранын орындамай қойған Иран әйелдер құрамасы мүшелерінің тағдыры не болды?

Әлем • Бүгін, 14:40

Нұрбек Матжани: Жаңа Конституция цензураға тыйым салып, сөз бостандығына кепілдік береді

Референдум • Бүгін, 14:34

Рахметолла Закарья: Конституция мемлекеттің саяси-философиялық болмысын бекітетін кешенді құжат

Ата заң • Бүгін, 14:18

Талғат Қалиев: Жаңа Конституция мемлекеттік институттарды нығайтып, елдің тұрақтылығын арттырады

Ата заң • Бүгін, 14:08

Абзал Құспан: Жаңа Конституция адамға бағытталған мемлекеттік басқарудың жаңа философиясын қалыптастырады

Референдум • Бүгін, 13:15

Апаттық жағдайдағы үйлер көбейді: 50 мыңнан астам тұрғынға қауіп төніп тұр

Қоғам • Бүгін, 13:08

Израиль Бейруттегі көпқабатты үйге соққы жасады

Әлем • Бүгін, 12:55

Еліміздің қай өңірінде бензин мен дизель арзан?

Экономика • Бүгін, 12:42

Елімізде 200 мың педагог ChatGPT Edu-ді пайдаланатын болады

Білім • Бүгін, 12:32

Жетісу облысында құтқарушы қызмет барысында ерлікпен қаза тапты

Өшпес даңқ • Бүгін, 12:26

Ирандағы соғыста 150 америкалық әскери жараланды

Әлем • Бүгін, 12:13

Фермерлер 2025 жылы бұршақ дақылдарының рекордтық өнімін жинады

Шаруашылық • Бүгін, 11:54

Барлық жаңалықтар