Қазақстанда скринингтің жаңа түрі енгізіледі: кімдер және қандай тексеруден өтеді

Атап айтқанда, В және С вирустық гепатиттерін ерте анықтауға арналған скринингтен 18 жастағы және одан жоғары жастағы, созылмалы В және С вирустық гепатиттері бойынша динамикалық бақылауда тұрмайтын, жүктілік бойынша есепте тұрмайтын ерлер мен әйелдер өтуі тиіс екені нақтыланды.

Бұл скрининг үш жылда бір рет жүргізіледі.

Сонымен қатар өкпе обырын ерте анықтауға арналған жаңа скрининг түрі қосылды, одан 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70 жасқа толатын ерлер мен әйелдер өтеді, олар бронхтар мен өкпенің қатерлі ісіктері бойынша динамикалық бақылауда тұрмауы тиіс, темекі шегу өтілі ≥20 пачка-жыл болатын қазіргі және бұрынғы темекі шегушілер, темекіні тастағанына 15 жылдан аз уақыт болған адамдар немесе соңғы 10 жыл ішінде зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істеген тұлғалар.

Скринингтік зерттеулер меншік нысанына қарамастан амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарында жүргізіледі, оның ішінде скринингтік зерттеу түрін ескере отырып, медициналық қызметпен айналысуға лицензиясы бар жылжымалы медициналық кешендер мен медициналық пойыздар пайдаланылады.

Қатерлі ісіктерді ерте анықтауға арналған скринингтер ірі елді мекендерде тіркелген тұрғындар саны 30 000 адамнан асатын емханалар деңгейінен бастап жүргізілетіні көрсетілген, онда скринингтік зерттеулерден өтуді бақылау үшін орталықтандырылған скринингтік орталықтар мен call-орталықтар құрылады.

Бұл ретте жұмыс берушілер аталған тексерулерден өтуге жататын тұлғаларға тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі немесе міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында скринингтік зерттеулерден өту үшін жағдай жасауға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес жұмыс орны (лауазымы) мен орташа жалақысын сақтай отырып, қызметкерлерді жұмыс уақытында скринингтен өту үшін кедергісіз босатуға міндетті.

Пациенттің зерттеу нәтижелері нормадан ауытқыған жағдайда АМСК ұйымының дәрігері оны скринингтің екінші кезеңіне жібереді, ол үшін МСО жүйесінде скринингтік зерттеу түріне байланысты жолдама қалыптастырылады.

Қорытынды кезең скринингтік зерттеулер нәтижелерін талдауды, МСО жүйесінде тіркей отырып қорытынды диагноз белгілеуді, сондай-ақ халыққа скринингтік зерттеулер нәтижелері туралы ақпарат беруді қамтиды.

Скринингтік зерттеулер барысында анықталған созылмалы аурулары бар пациенттер есепке алынып, динамикалық бақылауға жатады.

Жедел аурулар анықталған жағдайда тексеру жүргізіледі, ем тағайындалады, кейін пациенттің денсаулық жағдайы толық сауыққанға дейін бағаланады.

Скринингтік зерттеулерден өтпеген нысаналы топқа жататын тұлғаларға (жүктілік, ауру, тіркелген жерінің өзгеруі, ел аумағынан уақытша тыс шығу және азаматтың скринингтік зерттеулерден өтуден бас тартуы себептері бойынша) белгіленген мерзімділікті сақтай отырып, келесі күнтізбелік жыл ішінде скринингтік зерттеулерден өтуге рұқсат етіледі.

Қорытынды кезеңде АМСК ұйымының дәрігері МСО жүйесіне скринингтік зерттеулер нәтижелерін енгізеді, онда мінез-құлықтық қауіп факторлары, қорытынды диагноз көрсетіледі, қосымша тексеруге және бақылауға қатысты ұсыныстар беріледі, сондай-ақ скринингтің аяқталу негіздері көрсетіледі: скринингтік зерттеулердің аяқталуы, скрининг мерзімдерінің өтуі, пациенттің қайтыс болуы, басқа АМСК ұйымына тіркелуі.

Істің аяқталуы – алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымына жүгінуге сәйкес қызмет көрсету маршрутының аяқталуы туралы шешімді МСО жүйесінде тіркеу болып табылады, ол диагностика бойынша (қорытынды диагноз), емдеу бойынша (нәтиже, емдеу нәтижесі) мәліметтерді қамтиды.

Жүргізілген скринингтік зерттеулердің нәтижелері осы зерттеулерді жүзеге асыратын денсаулық сақтау субъектілері тарапынан электрондық денсаулық паспортына енгізіледі.

Техникалық мүмкіндік болмаған жағдайда медициналық құжаттар қағаз түрінде рәсімделіп, кейіннен бір күнтізбелік айдан кешіктірмей МСО жүйесіне енгізіледі.

Бұйрық 2026 жылғы 28 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.