Тұрақтылық пен келісім мекеніне айналған Алматы

Қазақстандағы қоғамдық және ұлтаралық келісім ұғымы көбіне абстрактылы, ресми баяндама тілімен айтылып жатады. Алайда бұл саясаттың шынайы салмағы мен өміршеңдігі нақты қалаларда, нақты адамдар арасында көрініс табады. Сол қалалардың ішінде Алматының орны бөлек. Миллионнан астам халқы бар мегаполис – Қазақстандағы көпэтносты қоғамның шынайы бейнесі, қоғамдық келісімнің күнделікті сынақтан өтетін кеңістігі.

Алматы – тарихи тұрғыдан алғанда түрлі этностар мен мәдениеттер тоғысқан қала. Мұнда қазақтармен қатар орыс, ұйғыр, кәріс, татар, неміс, дүнген, өзбек және басқа да этностар ғасырлар бойы бірге өмір сүріп келеді. Бұл алуан түрлілік өздігінен келісім тудырмайды. Керісінше, ол дұрыс саясат пен тұрақты диалогты талап етеді. Сондықтан Алматыда қоғамдық және ұлтаралық келісім – тек идеологиялық ұран емес, күнделікті басқару мен қоғамдық жұмыстың маңызды бағытына айналған.

Қалада Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылымдары, этномәдени бірлестіктер, қоғамдық кеңестер мен диалог алаңдары белсенді жұмыс істейді. Бұл ұйымдар мерекелік шаралармен ғана шектелмей, нақты әлеуметтік мәселелерді шешуге араласып келеді. Қайырымдылық акциялары, жастармен жұмыс, медиация, қоғамдық түсіндіру кездесулері – мұның бәрі қоғамдық келісімді нығайтудың нақты тетіктері.

Алматы үшін бұл саясаттың маңызы ерекше. Үлкен қалада әлеуметтік теңсіздік, миграция, ақпараттық әсер, діни және мәдени әртүрлілік секілді факторлар қатар жүреді. Осындай жағдайда ұлтаралық келісім – тұрақтылықтың басты шарты. Бір-бірін түсінетін, ортақ құндылықтарды мойындайтын қоғам ғана дамудың келесі кезеңіне өте алады.
Соңғы жылдары Алматыда діни саясат пен қоғамдық келісімді түсіндіруге бағытталған шаралардың жиі өтуі де кездейсоқ емес. Мемлекет радикализм мен араздықтың алдын алуда тыйым салу емес, түсіндіру мен ашық диалогты таңдады. Бұл тәсіл Алматы сияқты ақпараттық және әлеуметтік тұрғыда күрделі қала үшін аса өзекті.

Қоғамдық келісім – дайын күйінде берілетін нәтиже емес, үнемі еңбекті талап ететін процесс. Алматының тәжірибесі соны көрсетіп отыр. Мұнда келісім ресми құжаттарда ғана емес, көршімен қарым-қатынаста, қоғамдық кеңістіктегі мәдениетте, ортақ жауапкершілікте қалыптасады. Сондықтан Алматыны қоғамдық және ұлтаралық келісімнің жай ғана нысаны емес, оны күн сайын өмірде дәлелдеп отырған қала деуге толық негіз бар.