Жаңа Зеландияда үшінші ресми тіл пайда болып, саяси ортада дау тудырды

Жаңа Зеландия заң шығарушылары ағылшын тілін елдің ресми тілдерінің бірі деп жариялайтын заң жобасын қабылдады. Бұл шешім ағылшын тілі соттар мен парламентте қоса алғанда, онсыз да кеңінен қолданылатын елде түсінбеушілік тудырды, деп хабарлайды Tengrinews.kz-ке CNN-ге сілтеме жасап.

Ағылшын тілі Жаңа Зеландияда маори және ымдау тілдерімен қатар үшінші ресми тілге айналды. Ағылшын тілі туралы құжатта оны заңдық, саяси және үкіметтік құжаттарда одан әрі пайдалану үшін қандай да бір жаңа ережелерді енгізу талап етілмейтіні айтылған.

Үкімет мәліметтеріне сәйкес, 2023 жылғы жағдай бойынша Жаңа Зеландия халқының 95 пайыздан астамы немесе 4,8 миллионға жуық адам ағылшын тілінде сөйлеген. Тек 4,3 пайызы маори тілінде, ал 0,5 пайызы ымдау тілінде сөйлескен.

Коалициялық үкімет құрамына кіретін ұлтшыл "Жаңа Зеландия бәрінен бұрын" партиясы қолдаған заң жобасы бейсенбі күні Өкілдер палатасында үшінші оқылымнан өтті.

Жаңа Зеландия Әділет министрлігі ағылшын тілінің мәртебесі қосымша құқықтық қорғауды қажет ететініне дәлелдердің жоқтығын алға тартып, құжатты қабылдаудан бас тартуды ұсынды. Сондай-ақ ведомство маори және жаңазеландиялық ымдау тілінің ресми мәртебесі бұрыннан бар екенін еске салды.

Бұған қарамастан, заң жобасын биліктегі коалиция мен Лейбористер партиясының өкілдері қолдап дауыс берді.

Жаңа Зеландияның солшыл "Жасылдар" партиясының мүшесі Тамата Пол бұл қадамды бос уақыт өткізу деп айыптап, "саяси тұрақсыз" үкімет "маори тілін көргенде қорқыныштан дірілдейді" деп мәлімдеді.

Те рео маори - Жаңа Зеландияның байырғы халқы маорилердің тілі. Ол 1840 жылы ел Британияның отарына айналғанға дейінгі негізгі тіл болған.

Отаршыл үкімет құрған білім беру жүйесі ана тілін қолдануды шектеу арқылы маорилерді жаңадан қалыптасып жатқан қоғамға сіңіруді (ассимиляциялауды) көздеді, бұл тілдің қолданыс аясының жаппай тарылуына әкелді. Алайда 1970-жылдардың басындағы маорилердің тілді жаңғырту науқаны алғашқы қостілді мектептердің ашылуына, сондай-ақ 1980-жылдары маори тілінің ресми тіл болып жариялануына негіз болды.

Сондай-ақ Пол ағылшын тілінің тіпті Англияның өзінде ресми тіл емес екенін атап өтті. "Бұның ақымақтық екенін тіпті олардың өздері де біледі", - деді ол.

Заң жобасын жақтаушылар бұл құжат ағылшын тілінің бұрыннан қалыптасқан мәртебесін нақтылайтынын және тіл үшін ешқандай жаңа құқықтар енгізбейтіндіктен, оған айтарлықтай зияны тимейтінін мәлімдеді.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз