Жарық бергені үшін Қазақстан Ресейге қанша төлейді?

Қазақстан шетелден электр энергиясын экспорттық бағадан бірнеше есе жоғары бағамен сатып алуды жалғастырып отыр. Негізгі серіктес әрі жеткізуші – Ресей Федерациясы, деп хабарлайды LS.

Өткен жылдың деректеріне жасалған талдау энергетика секторындағы бағаның айтарлықтай алшақтығын көрсетті. Қазақстан өзінің артық энергиясын өте төмен бағамен сатса, жарық тапшылығын жабу үшін қажетті көлемді бірнеше есе қымбатқа сатып алып отыр.

Нақты көрсеткіштер:

Импорттың орташа бағасы: 1 млн кВтсағ үшін 78 мың доллар.

Экспорттың орташа бағасы: 1 млн кВтсағ үшін 23,7 мың доллар.

Айырмашылық: 3,3 есе.

2025 жылы шетелден (негізінен Ресейден) электр қуатын сатып алуға ел қазынасынан барлығы 398,7 миллион доллар жұмсалды.

2025 жылы қазақстандық электр энергиясының экспорты төрттен бір есеге өсті. Негізгі тұтынушы – Ресей болды, оған 2,1 млрд кВтсағ энергия жіберілді. Алайда, 2026 жылдың басында жағдай өзгере бастады: Қырғызстанға жеткізілім толықтай дерлік тоқтады (183 есе төмендеу), қазіргі уақытта бүкіл экспорт тек Ресей нарығына бағытталған.

Қымбат импорт аясында ел ішіндегі баға да көтеріле бастады. 2026 жылдың наурыз айында тарифтер өткен жылмен салыстырғанда 7,6–15 пайызға өсті.

Жарық құны ең қымбат қалалар (100 кВтсағ үшін):

Қостанай: 3 289-дан 5 250 теңгеге дейін (23 пайыз өсім);

Орал: 3 169-дан 5 053 теңгеге дейін (20 пайыз өсім).

Мамандардың айтуынша, отандық өндірістің өсуіне (жыл басында 1,4 пайызға) қарамастан, жүктеме жоғары сағаттарда импортқа тәуелділік сақталып отыр. Бұл өз кезегінде Ресейден қымбат ресурсты сатып алуға мәжбүрлейді.