2027 жылы қосымша 2,5 трлн теңге ҚҚС қайдан түседі? Үкімет түсіндірді

Депутаттың айтуынша, 2027 жылы Үкімет ҚҚС түсімін шамамен 9,53 трлн теңге көлемінде болжап отыр. Бұл ретте ішкі ҚҚС түсімі 86,2%-ға өсуі тиіс.

Ол мұндай өсімнің қандай факторларға байланысты екенін сұрады: ҚҚС мөлшерлемесінің 16%-ға дейін көтерілуі, экономиканың және импорт көлемінің өсуі, салықтық әкімшілендірудің жақсаруы немесе ҚҚС қайтарымының қысқаруы әсер ете ме?

Қаржы вице-министрі Абзал Бейсенбекұлының айтуынша, түсімнің өсуі бір ғана факторға байланысты емес.

"Бұл өсім бір ғана көздің есебінен емес, бірнеше фактордың жиынтығы арқылы қамтамасыз етіледі. Біріншіден, макроэкономикалық өсім және жалпы экономиканың өсуі әсер етеді. Екіншіден, жаңа Салық кодексінің іске асырылуы, оның ішінде ҚҚС мөлшерлемесінің көтерілуі бар. Әрине, біз үшін ең маңыздысы – салықтық және кедендік түсімдерді әкімшілендіру тиімділігін одан әрі арттыру. Осы шаралардың есебінен өз кірістеріміздің айтарлықтай өсуін күтіп отырмыз", – деп жауап берді ол.

Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин 2027 жылы ҚҚС түсімі 9,5 трлн теңге болады деп болжанып отырғанын айтты. Бұл биылғы болжаммен салыстырғанда 2,5 трлн теңгеге көп.

Оның айтуынша, бұл сомаға ішкі өндіріс тауарларына салынатын ҚҚС пен импортқа салынатын ҚҚС кіреді.

"Ішкі ҚҚС-ты бөліп қарасақ, ЖІӨ мен экономиканың өсуі есебінен түсім 575 млрд теңгеге, әкімшілендіруді жақсарту есебінен шамамен 40 млрд теңгеге, ал мөлшерлеменің өзгеруі есебінен 338 млрд теңгеге артады. Бұл ретте 2027 жылы ҚҚС мөлшерлемесі қайта көтерілмейді – ол биыл өсті. Бірақ мұнда бір ерекшелік бар: ҚҚС тоқсан сайын төленеді. Биыл бірінші тоқсан үшін төлемдер өткен жылға тиесілі болғандықтан, 12% мөлшерлемемен есептелді. Ал келесі жылы бірінші тоқсанның ҚҚС-ы 16% мөлшерлемемен төленеді. Мөлшерлемелер арасындағы осы айырмашылық қосымша шамамен 338 млрд теңге түсім береді", – деді ол.

Оның айтуынша, қосымша түсімнің тағы 440 млрд теңгесі импорт көлемінің болжамды өсуі есебінен түседі.

"Бұл – түсімнің өсуіне әсер ететін негізгі факторлар. ҚҚС қайтарымына келсек, биыл оның көлемі айтарлықтай жоғары. Келесі жылы қайтарым азаяды. Бұл экспорт көлемінің төмендеуімен байланысты. Өз кезегінде экспорттың төмендеуіне мұнай өндіру көлемінің азаюы және мұнайдың болжамды бағасының төмендеуі себеп болады: биыл барреліне 85 доллар болса, келесі жылы – 70 доллар. Тиісінше, экспорт көлемі азайған кезде экспортқа байланысты ҚҚС қайтарымы да пропорционалды түрде төмендейді, өйткені экспортқа нөлдік мөлшерлеме қолданылады", – деп қорытындылады ол.

Бұған дейін Азамат Әмрин Құрылтайда Қазақстан экономикасының 2027-2029 жылдарға арналған даму болжамын, оның ішінде ЖІӨ өсімі, инфляция және мұнай бағасы бойынша болжамдарды таныстырған болатын.