​390 млрд доллар шығын: ескі келісімдер Қазақстанды газ зауытынан айырды

Оңтүстіккореялық Hyundai Engineering компаниясы ұлттық оператор QazaqGaz-дан Қарашығанақ кен орнында жаңа газ өңдеу зауытын салуға арналған ірі EPC‑контракт алғанын ресми жариялады. Бұл туралы «Нефть и газ Казахстана» хабарлады.

Жобаның қуаты жылына 5 млрд текше метр шикі газды құрайды. Құны шамамен 6 млрд доллар (2,7 трлн теңге) деп бағаланған нысан 2030 жылға дейін аяқталуы тиіс.

20 жылдық кешігу тарихы 

Бұл зауыт бастапқыда 2000‑жылдардың ортасында, Қарашығанақтың III фазасы аясында салынуы керек еді. Жоспар бойынша Қазақстан ішкі нарығы 2010 жылдан кейін жылына 19,8 млрд текше метр тауарлық газ және 2 млн тонна сұйытылған газ алуы тиіс болатын. Бірақ сол кезде үкімет консорциумға өңдеу қуаттарын салудан бас тартуға рұқсат берді. Газ қайтадан қабатқа айдалып, сұйық мұнай өндіруді арттыруға бағытталды.

390 млрд долларлық шығын 

2010 жылы «ҚазМұнайГаз» бірінші вице‑президенті Мақсат Иденов елден кетіп қалғаннан кейін келісімдердің шынайы мазмұны ашылды. Инвесторлардың шығындары негізсіз өсірілген, ал өтелу мерзімі ұзартылғаны белгілі болды. Сарапшылардың есебінше, осы шарттар салдарынан Қазақстан СРП мерзімі аяқталғанша 390 млрд доллар жоғалтуы мүмкін. Мемлекет үлесі табыста 77%-дан 53%-ға дейін төмендеген.

Иденов кейін италиялық Eni компаниясында жоғары лауазымға ие болды. Қазір Қазақстан үкіметі жалдаған заңгерлер халықаралық арбитраждық соттарда оны жемқорлыққа айыптап отыр.

Қоғамда басты сұрақ туындап отыр: сол кезде Қарашығанақ консорциумына газ өңдеу зауытын салмауға рұқсат берген нақты шенеуніктер кімдер еді?

Бүгін, 15:04