Аида Балаева: Конституцияда сөз бостандығына кепілдік беріледі және цензураға тыйым салынады

Жезқазғанда С. Қожамқұлов атындағы Қазақ музыкалық-драма театрында «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» Жалпыұлттық коалициясының мүшелері Ұлытау облысының тұрғындарымен кездесті, - деп хабарлайды Aikyn.kz.

Делегацияны ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева бастап келді. Кездесуге сондай-ақ депутаттар мен сарапшылар қауымдастығының өкілдері, қоғам қайраткерлері, заңгерлер, білім беру саласының мамандары және өңір тұрғындары қатысты.

Жиында Премьер-министрдің орынбасары Жаңа Конституция жобасында білім беру, ғылым, мәдениет және инновацияларды дамытуға, сондай-ақ ұлттық бірегейлік пен тарихи-мәдени мұраны сақтауға бағытталған нормаларға ерекше назар аударды.

«Жаңа Конституцияда ұлттық мәдениетті дамыту, тарихи-мәдени мұраны сақтау сияқты мәселелер де нақты көрініс тапқан. Мұның бәрі ұлттық болмысымызды сақтауға және рухани құндылықтарды келер ұрпаққа жеткізуге бағытталған маңызды қадам деп білемін. Жоба аясында білім беру, ғылым, мәдениет және инновация салаларын дамытуға ерекше назар аударылады. Өйткені қазіргі заманда адам капиталы – кез келген елдің бәсекеге қабілеттілігінің басты факторы. Қуатты мемлекеттің тірегі – озық ойлы ұлт, дамыған мәдениет және жоғары зияткерлік әлеует», – деді Үкімет басшысының орынбасары.

Сонымен қатар Аида Балаева Жаңа Конституция жобасы іргелі демократиялық қағидаттарды нығайтуға бағытталғанын атап өтті. Оның ішінде сөз бостандығына кепілдік беру мәселесі ерекше көрсетілген. Сонымен бірге әрбір азаматтың ар-намысы, қадір-қасиеті мен құқықтарын қорғау да толық қамтамасыз етілетіні нақты айқындалған.

«Жаңа Конституция жобасы дамыған мемлекеттердің тәжірибесіне сүйене отырып, сөз бостандығына толық кепілдік береді. Ұсынылып отырған нормалар сөз бостандығын шектеуге емес, әр адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін, жеке өмірін қорғауға бағытталған. Ең бастысы – негізгі қағида өзгеріссіз қалады. Конституцияда сөз бостандығына кепілдік беріледі және цензураға тыйым салынады. Сөз бостандығы мәселесіне тек журналистиканы дамыту тұрғысынан ғана қарауға болмайды. Қазіргі ашық қоғамда әркім өз ойын еркін білдіре алады, бірақ бұл құқық кең мүмкіндіктермен қатар белгілі бір жауапкершілікті де талап етеді. Әрине, қоғамда әртүрлі пікірдің айтылуы – қалыпты құбылыс. Дегенмен қандай сын айтылса да, тұтас бір халықты кемсітіп немесе оның болашағына күмән келтіретін тұжырымдар жасау дұрыс емес деп ойлаймын. Қазақ халқы ғасырлар бойы талай тарихи сыннан өтіп, өзінің тілін, мәдениетін және ұлттық болмысын сақтап қалған халық. Ең бастысы Президентіміз айтқандай, тәуелсіздік – бәрінен де қымбат құндылық. Тәуелсіздік бізге кездейсоқ келген жоқ, ата-бабамыздың күресі мен қаншама боздақтарымыздың еңбегінің нәтижесінде келді. Сондықтан оның қадірін төмендетуге немесе жоққа шығаруға болмайды. Ең маңыздысы – қоғамды бөлетін емес, біріктіретін ой айту, ұлт болып ауызбірлігімізді сақтап, татулық пен өзара сыйластық арқылы ортақ мүддемізді қорғау», – деді Аида Балаева.

Сөз соңында Премьер-министрдің орынбасары жаңа Конституция жобасының қоғамда кең талқылануы елдегі саяси мәдениет пен азаматтық жауапкершіліктің арта түскенінің айқын көрінісі екенін атап өтті. Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер әділетті мемлекеттік құрылым қағидаттарын нығайтуға, билік институттарына деген сенімді арттыруға және Қазақстанның орнықты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.

«Қазіргі кезде жаңа Конституция туралы қоғамда әртүрлі пікір айтылып жатыр. Бұл – қалыпты құбылыс. Өйткені азаматтардың Ата Заңның әрбір бабына үңіліп, оның мазмұны мен болашақтағы ықпалын талқылауы – қоғамның саяси мәдениетінің өскенін, азаматтық жауапкершіліктің күшейгенін көрсетеді. Жасыратыны жоқ, Конституцияға енгізілген өзгерістерді Президенттің билігін күшейту әрекеті деп бағалап жатқандар да бар. Алайда бұл пікірдің еш негізі жоқ. Жаңа Конституцияда Президент өкілеттігіне белгілі бір шектеулер енгізілген. Мәселен, Жаңа Конституцияға сәйкес Президент жеті жылдық мерзімге бір рет қана сайланады, сондай-ақ оның жақын туыстары жоғары мемлекеттік қызметтерге тағайындала алмайды. Шын мәнінде, Мемлекет басшысы суперпрезиденттік модельге мұқтаж емес. Керісінше, бүгінгідей аумалы-төкпелі, күрделі геосаяси кезеңде бізге елдің тыныштығы мен тұрақты дамуына кепіл бола алатын, мемлекет мүддесін бәрінен жоғары қоятын Қасым-Жомарт Тоқаевтай Президент қажет», – деді Аида Балаева.

Кездесуде Жалпыұлттық коалиция өкілдері – Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Аманжол Әлтай, мемлекет және қоғам қайраткері, заңгер Серік Ақылбай, ғалым, қоғам қайраткері Нұрлан Дулатбеков, сондай-ақ мемлекет және қоғам қайраткері Әбілғазы Құсайынов сөз сөйледі. Спикерлер өз баяндамаларында ұсынылып отырған өзгерістер қоғамдық келісім мен тұрақтылықты нығайтуға қосымша жағдай жасайтынын, сондай-ақ азаматтардың елдің қоғамдық және саяси өміріне қатысу мүмкіндіктерін кеңейтетінін атап өтті.

Ұлытау облыстық Аналар кеңесінің төрағасы Гүлбану Сейтжанова жаңа Конституция жобасы отбасы құндылықтарының, этносаралық келісімнің және қоғамдық диалогтың маңызын арттыра түсетінін ерекше атап өтті. Сондай-ақ ол өңірдегі этномәдени бірлестіктердің өкілдері мен Аналар кеңесінің мүшелері ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына белсенді қатысып жатқанын және алдағы референдумды қолдайтынын айтты.

Кездесуде сөз алған қатысушылар жаңа Конституция жобасы қоғам тарапынан тек құқықтық құжат ретінде ғана емес, сонымен бірге тарихи сабақтастықты, мемлекеттің егемендігін, ел бірлігі мен тұтастығын және адами капиталды дамыту басымдығын айқындайтын құндылықтар жүйесі ретінде қабылданып отырғанын атап өтті.

«Мен 1995 жылғы Конституцияның преамбуласын жаңа Конституция жобасының преамбуласымен салыстырып көрдім. Менің ойымша, жаңа мәтінде тарихи сабақтастық, мемлекеттің унитарлық сипаты, аумақтық тұтастық, ел бірлігі мен қоғамдық келісім мәселелері өте айқын әрі нақты көрініс тапқан. Әсіресе преамбулада мәдениет, білім, ғылым және инновациялар ел дамуының негізгі бағдарлары ретінде жеке атап көрсетілгені ерекше маңызды. Сондықтан жаңа Конституция жобасын референдумда қолдау – Қазақстанның алға басуына және еліміздің болашағын нығайтуға қосатын ортақ үлесіміз болады деп санаймын», – деді жезқазғандық тұрғын Ғазиз Ештанайұлы.

Кездесу соңында коалиция өкілдері тұрғындардың сұрақтарына жауап берді. Сондай-ақ, қатысушылар 15 наурызда өтетін республикалық референдумға саналы түрде қатысудың маңыздылығын ерекше атап өтті.