Алматы маңындағы темір құлпытас бір ғасырға жуық тарихтың сырын ашты

Әзербайжан мемлекеттік ақпарат агенттігі – АЗЕРТАДЖ-дың Қазақстандағы меншікті тілшісі Эльшан Рустамов 2024 жылы қызметін бастаған сәттен-ақ өзінің арғы әжесінің қабірін іздеуге кіріскен. Белгілі болғаны – ол 1937 жылы Алматы маңындағы бұрынғы шарап совхозының аумағында қайтыс болған.

Сол кезеңде жер аударылғандарға тас құлпытас қоюға мүмкіндік болмаған. Көп жағдайда қабір басына ағаш тақтайша ғана қойылып, уақыт өте ол да жоғалып кететін. Алайда бұл әйел өмірінің соңында ерекше өтініш айтып, қабіріне темір құлпытас орнатуды сұраған.

– Ол не үшін бұлай өтінді? Бір ғана мақсатпен – ұлы Аббас бір күні Қазақстанға келіп, анасының қабірін таба алсын деген ниетпен. Өкінішке қарай, Аббас өзі бұл жерге келе алмады. Бірақ 90-жылдары туыстарымыздың бірі келіп, қабірді тауып, темір құлпытастың орнына тас белгі орнатқан, - дейді Эльшан Рустамов.

Соған қарамастан, журналист Қазақстанға келгеннен кейін бір жарым жыл бойы қабір орналасқан нақты жерді таба алмады. Себебі бұрынғы совхоздың нақты қай жерде болғаны белгісіз еді.

Іздеу жұмыстары күтпеген жерден оң нәтиже береді. Ол Алматы маңындағы Көкқайнар ауылында тұратын, 1930-жылдары жер аударылған әзербайжандардың ұрпақтарының бірімен телефон арқылы сөйлеседі.

– Әңгіме барысында мен совхозды атап өттім. Сөйтсем, ол дәл осы жер екен. Ол адам жерленген орынды да біледі екен. Бұл – ауылдағы ең алғашқы қабірлердің бірі, 1937 жылы жерленген әзербайжан әйелінің мазары. Оны бұл жерде бәрі таниды, - дейді журналист.

Осы мәліметтен кейін Эльшан Рустамов бірден Алматыға барып, арғы әжесінің қабірін табады. Кейін ол бұл оқиға туралы АЗЕРТАДЖ агенттігіне арнайы репортаж дайындаған.

Журналистің айтуынша, бұл – тек бір отбасының ғана тарихы емес, терең мағынаға ие оқиға. Арада 89 жыл өтсе де, марқұмның соңғы өтінішімен қойылған темір құлпытас оның есімін ұмыттырмай, ұрпақтарына жол сілтеген.

Осыған дейін Екінші дүниежүзілік соғыста ерлікпен қаза тапқан Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданының тумасы Есенғали Жандыбаев туралы жазған едік. Оның ұлы әкесінің жерленген жеріне барып, тағзым еткісі келеді.