Астанада ДДҰ қолдауымен балалар әл ауқатын арттыруға бағытталған үндеу қабылданды

Аталған конференцияға Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Бас директоры Тедрос Аданом Гебреисус, ДДҰ-ның Еуропа өңірлік директоры Ханс Клюге, ЮНИСЕФ-тің Еуропа және Орталық Азия бойынша өңірлік директорының міндетін атқарушы Октавиан Бивол қатысты.

Форумның жұмысына сондай-ақ Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова және Орталық Азия елдерінің бейінді ведомстволарының басшылары қатысты.

Форумның алаңында 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» бірыңғай тұжырымдамасының маңыздылығы атап өтілді. Бұл құжат балалардың денсаулығы, қауіпсіздігі, білім алуы және әл-ауқаты мәселелерінде мемлекеттік күш-жігерді біріктіруге бағытталған.

— Тәуелсіздік жылдары ішінде Қазақстан ана мен бала денсаулығын сақтау саласында елеулі нәтижелерге қол жеткізді. Ана өлімі 6 есеге, нәресте өлімі 7,5 есеге төмендеді. Күтілетін өмір сүру ұзақтығы 75,97 жасқа жетті. Қазақстан тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу бойынша оң серпін көрсетуде: жалпы индекс 71,5-ті құрайды, ал ана мен бала денсаулығы көрсеткіштері бойынша ел өңір көшбасшыларының қатарына кіреді, — делінген хабарламада.

Балалар денсаулығы мемлекеттік саясаттың басым бағыты болып табылады және Мемлекет басшысының ерекше бақылауында. Соңғы жылдары елімізде медициналық-санитариялық алғашқы көмек жүйесі жаңғыртылды: 366 педиатриялық бөлімше және 370-тен астам даму және ерте араласу орталықтары ашылып, онда 72 мыңнан астам балаға көмек көрсетілді.

ЮНИСЕФ-тің Еуропа және Орталық Азия бойынша өңірлік директорының міндетін атқарушы Октавиан Бивол барлық секторлардың бірлескен жұмысының маңыздылығын атап өтті:

— Әрбір баланың дені сау болып өсіп, қолдауды сезінуін қалаймыз. Бұл денсаулық сақтау жүйелері, отбасылар мен серіктестер бірлесіп әрекет еткенде және заманауи сын-қатерлерді еңсеруге көмектескенде ғана мүмкін, — деді ол.

Қабылданған шаралар нақты нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік берді: даму бұзылыстарын анықтау 21,5%-ға өсті, үй жағдайындағы балалар өлімі 22%-ға төмендеді, кеш емдеуге жатқызу 5%-ға қысқарды, пренаталдық скринингпен қамту 8%-ға артты, ұрық кемістіктерін анықтау 13%-ға көбейді, туа біткен кемістіктерден болатын нәресте өлімі 15%-ға азайды, бастапқы мүгедектік 7,5%-ға төмендеді.

Балалар денсаулығын сақтау жүйесінде стационарлық көмекті жаңғырту белсенді жүргізілуде: балалар стационарларындағы төсек қоры 38%-ға ұлғайтылды (неонаталдық хирургияда — 20%). Туа біткен кемістіктері бар балалардың өмір сүру көрсеткіші 86%-ға жетті.

Жыл сайын шамамен 2000 ашық жүрекке операция жасалады. 19 инновациялық технологияны енгізу балаларды шетелде емдеуге жіберу санын 2 есеге қысқартуға мүмкіндік берді.

Форумға қатысушылар денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қорғау және басқа да салалардың күшін біріктіру арқылы балалар мен жасөспірімдердің денсаулығы мен әл-ауқатын қамтамасыз етудің кешенді тәсілінің маңыздылығына ерекше назар аударды.

Конференцияның негізгі оқиғасы 2026–2030 жылдарға арналған ДДҰ мен ЮНИСЕФ-тің «Салауатты бастау — салауатты өмірдің негізі» стратегиясын іске асыруға Қазақстан мен субөңір елдерінің саяси бейілділігін бекітетін Астана үндеуін қабылдау болды.

Құжат медициналық-санитариялық алғашқы көмекті дамыту, теңсіздіктерді азайту, ата-аналарды қолдау, балаларды зиянды факторлардан қорғау және балалардың шешім қабылдауға қатысуын кеңейту сияқты келісілген шаралар кешенін қамтиды.

Конференцияның шеңберінде жетекші халықаралық сарапшылар ерте балалық шақты дамыту, медициналық-санитариялық алғашқы көмекті жетілдіру, теңсіздіктерді азайту, сондай-ақ психикалық денсаулық, мектеп ортасы, цифрлық қауіпсіздік және балалардың қатысуы мәселелерін қоса алғанда, қауіпсіз әрі қолдаушы орта қалыптастыру бағыттары бойынша баяндама жасады.

Конференцияны өткізу балалардың денсаулығы мен әл-ауқатын қамтамасыз етудегі денсаулық сақтау жүйесінің рөлін күшейтудің маңызды кезеңі болып, өңірлік ынтымақтастықтың жаңа деңгейін айқындады.

Астана үндеуін қабылдау және «Қазақстан балалары» тұжырымдамасын іске асыру әрбір баланың денсаулығы мен әл-ауқатын қамтамасыз етуге бағытталған берік саяси ұстанымды растайды.

Бұған дейін Арал дағдарысы бойынша Орталық Азия елдері денсаулық пен экология бойынша ортақ шешім қабылдағанын жаздық.