Әуе арқылы жүк тасымалын арттыру қажет

Қазақстан халықаралық көлік-транзит дәлізі ретінде танылуға тиіс. Алайда бұл істе іркіліс бар.

Мемлекет басшысы Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысында елдің әлі күнге дейін Еуразияның әуемен жүк тасымалдайтын орталығы деңгейіне жетпегенін сынға алды. Үкіметке авиация саласында, соның ішінде әуемен жүк тасымалдау ісінде нақты нәтижеге жету міндеті жүктелді. Саланың тынысын шолушы әріптесім бағамдап көрді. Рухани, қайырлы кеш. Айтпақшы, авиаотын бағасы төмендей ме, Құрылтайда бұл мәселе де көтерілген еді. Қандай дерек бар?

Қазақстан әуе жолдары арқылы жүк тасымалын арттыра ала ма? Елімізде авиаотын бағасы көрші елдерге қарағанда қымбат. Ұлттық құрылтайда Президент әуемен жүк тасымалын дамыту үшін бұл мәселенің өзекті екенін айтты. Жауаптыларға бірқатар тапсырма берілді. Оның ішінде жаңа халықаралық рейстерді іске қосу міндеті жүктелді. 

Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:
- Таяуда өткен кеңейтілген кеңесте авиаотынның қымбаттығы осы саланың дамуына кедергі болып отырғаны айтылды. Оның бағасы тым қымбат, көрші елдердің әуежайларындағы бағамен бәсекелесе алмайды. Өзіміз 100 миллион тонна көлемінде шикі мұнай өндіретін ел бола тұра, қара алтыны жоқ мемлекеттермен авиакеросин бағасы жағынан таласқа түсе алмай отырмыз. Бұл ақылға сыймайды ғой?! Осы ретте, еліміздегі танымал экономистерге де, энергетиктерге де айтар қатаң сын-ескертпем бар. Кадрлық шешім қабылдау қажет болуы да мүмкін.

Елде авиаотын бағасы төмендейді

Елде авиаотын бағасы төмендей бастады. Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру аясында, алдағы уақытта оның тоннасы 890 долларға дейін арзандауы мүмкін. «Бұл – отандық әуежайларға ірі жүк тасымалдаушыларды тартуға көмектеседі», - деді Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов.

Ерлан Ақкенженов, ҚР Энергетика министрі:
- Құрылтайда авиаотын бағасы көрші елдердегі әуежайлармен салыстырғанда тым қымбат әрі бәсекеге қабілетсіз екені айтылды. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша авиахабтарды дамыту контекстерінде «қанатқа» авиаотын тоннасының құны 1200-ден 940 долларға дейін төмендетілді, одан әрі нысаналы төмендеуі тоннасына – 890 доллар. Бұл отандық әуежайлардың бәсекеге қабілеттілігін жақсартуға және «Air Atlanta», «Hungary Airlines», «One Air» сияқты халықаралық авиакомпаниялардың рейстер санын арттыруға мүмкіндік берді.

Қазақстан әуе жолдары арқылы қанша жүк тасымалдады? Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев былтыр жүк өңдеу көлемі 173 мың тоннаға жеткенін мәлімдеді. Айтуынша, бұл – аймақтағы ең үлкен көрсеткіш. Алдағы уақытта америкалық FedEx, германиялық DHL секілді компаниялармен бірлескен авиа-карго кәсіпорындарын құру жоспарланып отыр.

Нұрлан Сауранбаев, ҚР Көлік министрі:
- Авиатранзитті ұлғайту үшін авиаотынның бағасын азайту шаралары іске асырылуда. Қазіргі уақытта ҚазМұнайГаз-Аэро барлық әуежайларда қолжетімді. Қазақстандық әуежайларға жүк авиатасымалдаушыларды тарту үшін ірі шетелдік авиакомпаниялармен жұмыс жүргізілуде. Сонымен қатар Қазақстанда авиа-карго бірлескен кәсіпорнындарын құру жұмыстары көзделген. Олар, FedEx (АҚШ), UPS (АҚШ), Cargolux (Люксембург), DHL (Германия), Lufthansa Cargo (Германия).

Биыл 15 халықаралық әуе бағыты ашылады

Биыл 15 халықаралық бағыт бойынша әуе тасымалы ашылып, кейбірі қайта жанданады. Олар: Вена, Токио, Рим, Әбу-Даби, Амман, Сиань, Варшава, Дели, Рига, Бішкек және өзге де сұранысқа ие болып отырған жаңа бағыттар. Бүгінде 30 мемлекетпен 135 бағыт бойынша қатынас орнаған. Елден әлемнің түкпір-түкпіріне апта сайын 626 әуе рейсі орындалады. Сонымен қатар 60 ішкі бағыт бойынша аптасына 821 рейс жүзеге асады. Былтыр отандық әуежайлар арқылы 26 млн-нан аса жолаушы өтіп, жалпы ағын 8%-ға ұлғайған.

Кейінгі тексерулер қорытындысына сай елдің ИКАО халықаралық стандарттарына сәйкестігі 95,7%-ды көрсетті. Бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан Грузия, Өзбекстан, Беларусь, Әзербайжан, Түркия секілді елдерден алда келеді. Былтыр отандық әуе компаниялардың паркі 12 жаңа ұшақпен толықты.