Депозит арқылы қалай табыс табуға болады сарапшы түсіндіріп берді

Қазақстан Ұлттық банкінің мәліметінше, 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша халықтың банктердегі депозиттері 30,015 трлн теңгеге жетіп, тарихта алғаш рет 30 трлн теңгеден асты. Бір айдың ішінде депозиттер көлемі 819 млрд теңгеге, ал бір жылда шамамен 4,65 трлн теңгеге немесе 18,3%-ға өсті. Бұл – статистика жүргізіле бастағалы бергі ең жоғары көрсеткіш.

Ең бастысы, өсім негізінен ұлттық валютадағы депозиттердің есебінен қамтамасыз етілді.

Бір жыл ішінде теңгемен ашылған мерзімді депозиттердің көлемі 13,75 трлн теңгеден 18,99 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Ал шетел валютасындағы мерзімді депозиттер көлемі айтарлықтай өзгерген жоқ. Атап айтқанда, 4,73 трлн теңгеден 4,79 трлн теңгеге ғана өсті.

Мұндай таңдаудың себебі түсінікті. Қазіргі таңда қысқа мерзімді теңгелік депозиттердің ең жоғары жылдық сыйақы мөлшерлемесі 20%-ға дейін жетеді. Ал валюталық депозиттердің табыстылығы шамамен 1% ғана. Бұл айырмашылық әсіресе ірі сомадағы салымдарда анық байқалады.

Мысалы, жылдық 20%-бен 10 млн теңге депозитке салынса, бір жылда 2 млн теңге табыс табуға болады. Ал дәл осындай сома шетел валютасындағы депозитке шамамен 1% мөлшерлемемен орналастырылса, табыс теңгемен есептегенде небәрі шамамен 100 мың теңгені құрайды.

Сарапшылардың пікірінше, депозиттердің табыстылығы жыл соңына дейін төмендемейді.

Қаржы сарапшысы Арсен Темірбаевтың айтуынша, банктер базалық мөлшерлеменің төмендеуін салымшыларға толықтай әсер етсе де, депозиттердің ең жоғары жылдық сыйақысы шамамен 20%-дан 19,75%-ға ғана төмендеуі мүмкін.

"Инфляция 10,3% болған жағдайда нақты табыстылық шамамен 9,7%-дан 9,45%-ға дейін төмендейді. Яғни төмендеу небәрі 0,25 пайыздық тармақты құрайды. Сондықтан теңгелік депозиттердің тартымдылығы іс жүзінде өзгермейді", – дейді Арсен Темірбаев.

Сондай-ақ сарапшы күмәнданғандарға Ұлттық банктің соңғы макроэкономикалық сауалнамасына назар аударуға кеңес береді. Ондағы ең сақ болжам бойынша, алдағы бір жыл ішінде доллар бағамы шамамен 500 теңге деңгейінде болады.