Экономикалық өсім 5,3%, инфляция 6%: Мәжіліс үш жылдық бюджетті қабылдады

Қаржы министрі Мәди Такиевтің айтуынша, 1 қаңтарда күшіне енетін жаңа Салық кодексі 2026 жылғы бюджет кірісін 3,6 трлн теңгеге ұлғайтады. 

Бюджет тапшылығы 0,9%-ға дейін төмендейді

— 2026 жылға түсімдер 23,1 трлн теңге деңгейінде болжанып отыр. Оның ішінде, трансферттерді есептемегенде, кіріс 19,2 трлн теңге.

Экономиканың өсіміне, жаңа Салық кодексінің қабылдауына, оның ішінде салықтық және кедендік әкімшілендіруге байланысты кіріс биылмен салыстырғанда 3,6 трлн теңгеге ұлғайып отыр. Бұл, мемлекеттік қаржының тұрақтылығына әкеледі.

Бюджет шығысы 27,8 трлн теңге, яғни осы жылмен салыстырғанда 2 трлн теңгеге ұлғайып отыр.

2026 жылы бюджет тапшылығы жалпы ішкі өнімге шаққанда 2,5% деңгейінде, ал 2028 жылға қарай ол 0,9%-ға дейін төмендейді деп болжанып отыр. Бұл бюджеттік тәртіпті нығайтуға және борыштық жүктемені азайтуға алып келеді, — деді министр.

Ал әлеуметтік шығысқа 2026 жылы 10,7 трлн теңге бөлу жоспарланып отыр. Оның ішінде әлеуметтік төлемдерге 6,8 трлн теңге, адами капиталға 3,9 трлн теңге қарастырылған.

Ең төменгі айлық 110 мың теңге болса…

Бұған дейін келесі жылы ең төменгі еңбекақы 85 мың теңге болатынын жазған едік.  Мәжілістің Қаржы және бюджет комитеті үш жылдық бюджет жобасына берген қорытындысында осы көрсеткішті көтеруді сұраған. Нақтырақ айтсақ, ең төменгі жалақының мөлшерін қазіргі 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін көтеру ұсынылған. 

Үш жылдық бюджет жобасында 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап негізгі қаржылық есептік көрсеткіштер мынандай шамада болмақ:

1) жалақының ең төмен мөлшерi — 85 мың теңге;

2) мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төмен мөлшері — 35 596 теңге;

3) зейнетақының ең төмен мөлшерi — 69 049 теңге;

4) айлық есептiк көрсеткiш — 4 325 теңге;

5) базалық әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерлерiн есептеуге қажетті ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң шамасы — 50 851 теңге.

Күш құрылымдарына 3 жылда 3 трлн теңге

2026 жылы қорғаныс саласына жалпы ішкі өнімнің 1%-ы бөлінеді. 

— Алдағы үш жылда өңірлерді дамытуға 581 млрд теңге қарастырылған. Оның ішінде 2026 жылға 300 млрд теңге жоспарланған. Бұл ақшаның бәрі маңызды және жалпы халықтық сипаттағы маңызы бар жобаларға бағытталады.

Сонымен қатар, әкімдіктердің дербестігін арттыру үшін 2026 жылы өңірлерге трансферттер арқылы 5,1 трлн теңге бағытталады, — деді Қаржы министрі Мәди Такиев.

Экономикалық өсім — 5,3%, инфляция — 6%

Ал Премьер-министрдің орынбасары — Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің айтуынша, 2026 жылы жалпы ішкі өнімнің нақты өсуі 5,4 пайыз болса, 3 жылдағы орташа жылдық өсім 5,3 пайыз деп болжанып отыр. 

— Номиналды жалпы ішкі өнім 2026 жылғы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өседі. Экономиканың өсуі нақты сектор мен қызмет көрсету саласындағы өсудің есебінен қамтамасыз етілетін болады. Өңдеу өнеркәсібінде инвестициялық жобалардың іске асырылуы есебінен өсу қарқыны 2026 жылғы 6,2 пайыздан 2028 жылы 6,6 пайызға дейін ұлғаяды деп болжанады. Тау-кен өндіру өнеркәсібіндегі үш жылдағы орташа өсу 2,8 пайыз, ауыл шаруашылығында — 3,9 пайыз, құрылыста — 11,0 пайыз, көлік қызметтерінде — 10,1 пайыз және саудада — 6,7 пайыз болады, — деді Серік Жұманғарин.

Ал инфляция болжамы 2026 жылы 9-11 пайыз, 2027-2028 жылдары орташа 6 пайыз деңгейінде айқындалған.

Ұлттық қордан жыл сайын 2 трлн 770 млрд теңге алып отыру көзделген.

Бюджеттің шығыс бөлігі 2026 жылы 27,7 трлн теңге немесе жалпы ішкі өнімнің 15,1 пайызы көлемінде, 2027 жылы— 28,8 трлн теңге немесе ЖІӨ-нің 14 пайызы көлемінде, 2028 жылы— 29,8 трлн теңге немесе ЖІӨ-нің 13 пайызы көлемінде белгіленген.

Құжат жобасында донор өңірлер алдағы үш жылда республикалық бюджетке 3,3 трлн теңге бөледі деп көрсетілген. 

Вице-премьер Серік Жұманғарин үш жылдан кейін Алматы, Шығыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары да донор өңірге айналуы мүмкін екенін айтады. 

Үкімет ұсынған үш жылдық бюджет жобасын Мәжілістің жалпы отырысына қатысқан 96 депутаттың 94 жақтап дауыс берсе, 2 депутат қалыс қалды.