Ескі көліктер үлесі 80%: Халыққа жаңа көлік алудың қолжетімді жолы

Бұл туралы ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Олжас Құспеков «Бүгін LIVE» бағдарламасына берген онлайн сұхбатында хабарлады.

— Олардың барлығы ескі көліктер. Алайда жаңа көлік сатып алуға халықтың мүмкіндігі төмен. Сондықтан, лизингті автонесиемен бәсекелестіріп, нарықта төмен бағамен қолжетімді етіп, көлік алу мүмкіндігін ашу көзделген еді, — дейді ол.

Депутат автонесие мен лизингтің айырмасын түсіндірді.

— Автокредит арқылы көлік алған жағдайда, әртүрлі экономикалық себептерге байланысты сатып алушы несиесін төлей алмай қалса, оның есепшоттары бұғатталып, кредиттік тарихы бұзылады. Ал лизингте мұндай жағдай болмайды. Егер ай сайынғы төлемді төлей алмаса, көлікті жалға беруші компания оны кері алып қояды. Ал сатып алушы көлікті қайта жалғастырып алғысы келсе, төлемнің не үшін төленбей қалғанын түсіндіріп, компаниямен өзара келісім жасауы мүмкін, — дейді Олжас Құспеков.

Ал автолизинг алу үшін көліктің түріне қатысты ешқандай шектеу жоқ.

— Тек бір ғана талап бар. Лизингке берілетін көлік міндетті түрде жаңа болуы қажет. Қолданыста болған көлік лизинг арқылы сатылмайды. Ал болашақта лизингке беріліп, пайдалану барысында төлемі жасалмай қайтарылған көлік болса, оның техникалық жағдайы дұрыс болған жағдайда ғана қайтадан лизингке қоюға рұқсат етіледі, — дейді спикер.

Автолизингке берілетін көліктің пайыздық мөлшерлемесі 15 пайыздан аспайды.

— Негізгі көрсеткіштерді мемлекет реттеді. Бұл жерде, әрине, нарықтық механизм жұмыс істеуі керек. Сауда және интеграция министрі мөлшерлемені 45 пайыз деңгейінде бекітіп жатса, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі оны 36 пайыздан асырмау жөнінде шектеу қойды. Өткен аптада біз екінші деңгейлі банктермен, автолизинг компанияларымен және автосалондармен кездесу өткіздік. Сол жерде 36 пайыздың өзі халық үшін өте үлкен жүктеме болатынын айтып, бұл мөлшерлеме 10-15 пайыз деңгейінде ғана болуы қажет деген ұсынысымызды жеткіздік. Сонымен қатар, бағасы 10 миллион теңгеге дейінгі көліктер бірінші деңгейге енгізілуі керек деген ұсыныс жасадық. Бұл бастамалар нарық тарапынан қолдау тапты. Нәтижесінде, бүгінде лизингке берілетін көліктердің пайыздық мөлшерлемесі 15 пайыздан аспайтын болып бекітілді, — дейді Мәжіліс депутаты.

Айта кетейік, Қазақстанда жеке тұлғаларға көлікті лизинг арқылы беру тетігі енгізіліп жатыр.