Газсыз, жылусыз және ыстық сусыз жаңа құрылыстар не өзгереді

Құрылыс салушылардың инженерлік желілерді коммуналдық компаниялар теңгеріміне беру мерзімі үш есеге дейін қысқартылмақ. Расында, бұл тек елорда, Алматы және Шымкент қалаларына қатысты. Астана қаласы Активтер және мемлекеттік сатып алу басқармасына министрліктерге тиісті ұсыныстар енгізу ұсынылды.

Поделиться

Құрылыс салушылар коммуналдық желілерді өткізу процесін неге созады?

Заң бойынша, үй пайдалануға берілгеннен кейін құрылыс салушы алты ай ішінде барлық инженерлік инфрақұрылымды: қазандықтар, электр беру желілері, сумен жабдықтау, жылу жүйелерін және тағы басқаларын қала теңгеріміне өткізуі тиіс. Алайда іс жүзінде бұл процедура созылып кетеді, соның салдарынан жаңа құрылыс тұрғындары кейде газ, жылу және ыстық сусыз қалады. Тіпті мүлікті өткізу кезіндегі жиналып қалған қарыздарды төлеуіне тура келеді.

Бұл мәселе әсіресе тұрғын үй құрылысының ауқымы өте жоғары миллионер қалаларда өзекті. Мысалы, Астанада 2025 жылы 5,6 миллион шаршы метр жаңа нысан пайдалануға берілген. Бұл республикалық көлемнің 21 пайызы болады. Енді осы жаңа үйлердің коммуналдық желілерін алдымен әкімдіктер қабылдап, содан кейін қызмет көрсетуші ұйымдардың теңгеріміне беруі керек.

"Негізгі кедергінің бірі – Табиғи монополияларды реттеу комитетінің аумақтық департаментімен ұзақ уақыт келісу қажеттілігі. Соның салдарынан рәсімдеу мерзімі алты-тоғыз айға дейін созылады. Процестің бірнеше кезеңнен тұруы және артық әкімшілік кедергілердің болуы жұмыстың кешігуіне, иесіз инженерлік желілердің пайда болуына әрі оларды пайдалануға жауапкершіліктің уақытылы бекітілмеуіне әкеліп соғады", – делінген Астана қаласы Активтер және мемлекеттік сатып алу басқармасындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша дайындалған аналитикалық анықтамада.

Сонымен қатар, 2026 жылдан бастап мемлекетке сыйға тартылатын барлық мүлік мемлекеттік мүлік тізілімі порталындағы Elge сервисі E-Qazyna.kz арқылы беріледі. Сайтта хабарландыру кемінде 30 күн тұрады, ал сыйға тартудың бүкіл процедурасы екі айдан аспайды. Шын мәнінде, бюрократиялық кедергілер болмаса, құрылыс салушылар осы мүмкіндікті пайдаланып, желілерді бірнеше айдың ішінде өткізе алар еді.

Құрылыс салушыларға желілерді тікелей коммуналдық мекемелерге өткізуге рұқсат беріле ме?

Астанада бұл процедураны жеделдетудің жолы табылды: әкімдікті "құрылыс салушы - жергілікті атқарушы органдар - табиғи монополия субъектілері" (қызмет көрсетуші ұйымдар) тізбегінен шығарып тастау ұсынылды.

"Инженерлік желілерді құрылыс салушылардан тікелей табиғи монополия субъектілеріне беруге көшу арқылы қолданыстағы беру механизмін қайта қарау қажет. Бұл тұрғын үй құрылысының қарқынын инженерлік инфрақұрылымды пайдалануға беру қарқынымен сәйкестендіруге, бюрократиялық шығындарды жоюға және мегаполистердің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді", - делінген талдау анықтамасында.

Астана қаласының Активтер және мемлекеттік сатып алу басқармасына 2026 жылдың 1 тамызына дейін мынадай тапсырмалар ұсынылды:

Ұлттық экономика министрлігі мен Қаржы министрлігіне Салық кодексіне түзетулер енгізу туралы ұсыныстар енгізу. Атап айтқанда, коммуналдық компаниялардың сыйға тартылған желілер түріндегі кірістерін корпоративтік табыс салығынан (КТС) босату, сондай-ақ құрылыс салушылардың инфрақұрылымды беру операцияларын қосылған құн салығынан (ҚҚС) босату көзделген. Ұлттық экономика министрлігіне желілерді беру жоспарларын монополияға қарсы органмен келіспеу туралы түзетулер енгізу жөнінде ұсыныстар беру.

Екінші тармақ Астана, Алматы және Шымкент қалаларына қатысты, өйткені басқа өңірлерде табиғи монополия субъектілері - жекеменшік ұйымдар. Құрылыс салушылар оларға инженерлік желілерді тегін бере алмайды. Ол жақта әкімдіктер инфрақұрылымды коммуналдық меншікке қабылдап, оларды күтіп ұстауға қаражат бөлуге мәжбүр.

Түзетулер қабылданған жағдайда, еліміздің мегаполистеріндегі құрылыс салушылар инженерлік инфрақұрылымды тікелей коммуналдық компанияларға бірнеше есе жылдам өткізе алады.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

тұрғын үй Газ Су жылу желілері