Грекия тауларындағы қар жамылғысы 40 жылда 58% ға азайған

Грекия тауларындағы қар жамылғысы халықты, ауыл шаруашылығын және табиғи экожүйелерді құрғақ жаз айларында сумен қамтамасыз ететін маңызды ресурс саналады. Алайда жаңа зерттеу оның көлемі айтарлықтай азайғанын анықтады.

Кембридж университеті жетекшілік еткен халықаралық зерттеушілер тобы Жерорта теңізі аймағындағы температураның көтерілуі Грекия тауларындағы қар жамылғысына қалай әсер еткенін зерттеу үшін спутниктік суреттерді, климаттық деректерді, жер бедері карталарын және жасанды интеллект технологияларын пайдаланды.

Ғалымдар SnowMapper деп аталатын құралдың көмегімен соңғы 40 жыл ішінде Грекия тауларындағы қар жамылғысы 58%-ға қысқарғанын анықтады. Сонымен қатар XXI ғасырдың басынан бері бұл үдеріс жеделдей түскен. Қар маусымы енді кеш басталып, ертерек аяқталады.

Зерттеушілер NASA мен Еуропалық ғарыш агенттігінің спутниктік миссияларынан алынған суреттерді қолданған. Алайда бұлт пен көлеңке бақылауға жиі кедергі келтіргендіктен, команда олқылықтардың орнын толтыру үшін машиналық оқытуға негізделген жасанды интеллект әдістерін енгізді.

Соның нәтижесінде 1984 жылдан 2025 жылға дейінгі кезеңді қамтитын, Грекиядағы ең биік он тау жотасының қар жамылғысын күн сайын көрсететін, ажыратымдылығы 100 метр болатын карта жасалды.

Зерттеу нәтижелері Грекияның қысқы қар жамылғысын көптеген басқа таулы аймақтарға қарағанда жылдамырақ жоғалтып жатқанын көрсетті. Бұл халыққа, ауыл шаруашылығына және табиғатқа елеулі салдар әкелуі мүмкін.

Ғалымдардың айтуынша, әлемдегі таулы өңірлердегі қар жамылғысының азаюы климат өзгерісінің табиғи ортаға қысым жасап отырғанының маңызды көрсеткіші болып табылады. Әсіресе су жинау алаптары шағын, қысқы температурасы нөлге жақын және қар суы жазғы аптапта құрғақшылықтан қорғануға көмектесетін Грекия сияқты елдер үшін бұл үлкен қауіп саналады.

Зерттеу тобына сондай-ақ Британ антарктикалық қызметінің, Афина ұлттық обсерваториясының және Грек тау обсерваториясының ғалымдары кірді. Жоба Бодоссаки қоры, Джордж және Мари Верготтис қоры, Кембридж қоры, Грекияның ұлттық геологиялық қызметі және Корольдік географиялық қоғам тарапынан ішінара қаржыландырылған. 

Айта кетелік Астанада өткен өңірлік экологиялық саммитте климат дағдарысын еңсерудің жаңа жолдары талқыланған еді.